Interakcje leku
Velaxin ER 150 mg 150 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Velaxin ER 150 mg (wenlafaksyna) wchodzi w interakcje z różnymi grupami leków, co może mieć istotne znaczenie kliniczne dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji z podziałem na grupy leków oraz wskazaniem poziomu ich istotności klinicznej.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy należą do najpoważniejszych i potencjalnie zagrażających życiu. Możemy je podzielić na kilka kategorii:²

• Nieodwracalne, nieselektywne IMAO – jednoczesne stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Konieczne jest zachowanie odpowiednich okresów bezpieczeństwa:
  • nie wolno rozpoczynać stosowania wenlafaksyny przez co najmniej 14 dni od zakończenia podawania nieodwracalnych IMAO
  • stosowanie IMAO można rozpocząć po upływie co najmniej 7 dni od zakończenia leczenia wenlafaksyną³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (moklobemid) – jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Okresy bezpieczeństwa:
  • po zakończeniu leczenia odwracalnym IMAO przerwa przed rozpoczęciem stosowania wenlafaksyny może być krótsza niż 14 dni
  • stosowanie odwracalnych IMAO można rozpocząć po upływie co najmniej 7 dni od zakończenia leczenia wenlafaksyną⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid jest słabym odwracalnym, nieselektywnym IMAO i nie należy go podawać pacjentom leczonym wenlafaksyną⁵

Opisywano ciężkie działania niepożądane u pacjentów, u których nieprawidłowo prowadzono zmianę leczenia z IMAO na wenlafaksynę lub odwrotnie. Objawy mogą obejmować: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy i hipertermię z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁶

Ryzyko zespołu serotoninowego

Zespół serotoninowy to potencjalnie zagrażający życiu stan, który może wystąpić podczas leczenia wenlafaksyną, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków wpływających na układ serotoninergiczny. Leki zwiększające ryzyko tego zespołu obejmują:⁷

• Tryptany
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Pochodne amfetaminy
• Lit
• Sybutramina
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Opioidy (buprenorfina, fentanyl i jego odpowiedniki, tramadol, dekstrometorfan, tapentadol, petydyna, metadon, pentazocyna)
• Produkty osłabiające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (suplementy tryptofanu)
• Leki przeciwpsychotyczne i inni antagoniści dopaminy⁸

Jeżeli jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z wymienionymi substancjami jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważną obserwację pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. suplementami tryptofanu) nie jest zalecane.⁹

Interakcje z lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Ryzyko stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami oddziałującymi na OUN nie było systematycznie oceniane, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas takiego połączenia.¹⁰

Interakcje z alkoholem

Pacjenci przyjmujący wenlafaksynę powinni unikać spożywania alkoholu ze względu na kilka istotnych interakcji:

• Alkohol wywiera dodatkowy depresyjny wpływ na OUN, co może nasilać działanie sedatywne wenlafaksyny
• Etanol może potencjalnie nasilać już istniejące zaburzenia psychiczne
• Jednoczesne stosowanie alkoholu i wenlafaksyny może prowadzić do niepożądanych interakcji, w tym wzmocnienia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy¹¹

Należy bezwzględnie poinformować pacjenta o konieczności powstrzymania się od spożywania alkoholu podczas terapii wenlafaksyną.

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z lekami wydłużającymi odstęp QT zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub wystąpienia groźnych arytmii komorowych (w tym torsade de pointes). Należy unikać jednoczesnego stosowania następujących produktów leczniczych:¹²

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid)
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna)
• Niektóre antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre antybiotyki chinolonowe (np. moksyfloksacyna)¹³

Powyższa lista nie jest pełna – należy również unikać stosowania innych produktów leczniczych o znanych właściwościach znacznego wydłużania odstępu QT.¹⁴

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na wenlafaksynę

Ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4 – badania farmakokinetyczne wykazały, że ketokonazol zwiększa wartości AUC wenlafaksyny (o 70% u osób intensywnie metabolizujących CYP2D6 i o 21% u osób słabo metabolizujących CYP2D6) oraz O-demetylowenlafaksyny (o 33% i 23% odpowiednio). Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 (takich jak atazanawir, klarytromycyna, indynawir, itrakonazol, worykonazol, posakonazol, ketokonazol, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna) z wenlafaksyną może zwiększać stężenie wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu. Dlatego zalecana jest ostrożność podczas takiego leczenia skojarzonego.¹⁵

Wpływ wenlafaksyny na inne leki

Lit – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z litem może spowodować wystąpienie zespołu serotoninowego.¹⁶

Diazepam – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu demetylodiazepamu. Analogicznie, diazepam nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Nie wiadomo, czy występują interakcje farmakokinetyczne i/lub farmakodynamiczne z innymi benzodiazepinami.¹⁷

Imipramina – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy, natomiast powoduje zależne od dawki zwiększenie o 2,5 do 4,5 razy wartości AUC 2-hydroksydezypraminy przy dawkach od 75 do 150 mg na dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny ani O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i imipraminy.¹⁸

Haloperydol – badania farmakokinetyczne wykazały zmniejszenie o 42% całkowitego doustnego klirensu, zwiększenie wartości AUC o 70%, zwiększenie wartości Cmax o 88%, ale brak zmiany okresu półtrwania haloperydolu. Te zmiany należy uwzględnić podczas jednoczesnego stosowania haloperydolu i wenlafaksyny, choć kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.¹⁹

Rysperydon – wenlafaksyna powoduje zwiększenie wartości AUC rysperydonu o 50%, ale ma nieznaczny wpływ na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji wymaga dalszych badań.²⁰

Metoprolol – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu zwiększa stężenie metoprololu w osoczu o około 30-40%, podczas gdy stężenie aktywnego metabolitu alfa-hydroksymetoprololu pozostaje niezmienione. Kliniczne znaczenie tej obserwacji dla pacjentów z nadciśnieniem nie zostało ustalone. Metoprolol nie zmienia profilu farmakokinetycznego wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu. Przy jednoczesnym stosowaniu tych leków zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności.²¹

Indynawir – badania farmakokinetyczne wykazały zmniejszenie wartości AUC o 28% oraz Cmax o 36% dla indynawiru. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²²

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez izoenzymy cytochromu P450

Badania in vivo wykazały, że wenlafaksyna stosunkowo słabo hamuje aktywność enzymu CYP2D6 i nie hamuje aktywności enzymów CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid) ani CYP2C19 (diazepam).²³

Interakcje z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi

Po wprowadzeniu leku do obrotu opisywano przypadki niezamierzonej ciąży u pacjentek stosujących doustną antykoncepcję podczas przyjmowania wenlafaksyny. Nie jest jasne, czy przypadki te były wynikiem interakcji lekowej z wenlafaksyną. Nie przeprowadzono dedykowanych badań interakcji dotyczących hormonalnej antykoncepcji.²⁴

Tabela interakcji wenlafaksyny z innymi lekami

Podsumowanie ważnych interakcji

Stosowanie wenlafaksyny wymaga szczególnej uwagi w kontekście interakcji lekowych. Należy przede wszystkim unikać jednoczesnego stosowania z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko wystąpienia potencjalnie śmiertelnego zespołu serotoninowego. Zachowanie odpowiednich okresów bezpieczeństwa między terapiami jest kluczowe.

Równie istotne jest unikanie kombinacji z innymi lekami serotoninergicznymi, lekami wydłużającymi odstęp QT oraz alkoholem. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z lekami metabolizowanymi przez izoenzymy cytochromu P450, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub przyjmujących leki przeciwpsychotyczne.²⁵