Przeciwwskazania stosowania leku Trexan Neo. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Trexan Neo zawierający metotreksat w tabletkach 2,5 mg i 10 mg jest substancją o szerokim zastosowaniu klinicznym. Jednak ze względu na mechanizm działania i potencjalne działania toksyczne, istnieje szereg bezwzględnych przeciwwskazań do jego stosowania, których znajomość jest niezbędna dla każdego lekarza przepisującego ten preparat.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania leku Trexan Neo jest nadwrażliwość na metotreksat lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych. Trexan Neo zawiera laktozę jednowodną (77,8 mg w tabletce 2,5 mg oraz 311,2 mg w tabletce 10 mg), co jest istotną informacją dla pacjentów z nietolerancją tego cukru.²

Zaburzenia czynności wątroby

Istotne zaburzenia czynności wątroby stanowią przeciwwskazanie do stosowania metotreksatu. Metotreksat jest metabolizowany głównie w wątrobie, a jego stosowanie u pacjentów z niewydolnością wątroby może prowadzić do kumulacji leku i nasilenia działań toksycznych.³

Alkoholizm

Choroba alkoholowa jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do leczenia metotreksatem. Alkohol może nasilać hepatotoksyczność metotreksatu oraz zwiększać ryzyko wystąpienia innych działań niepożądanych związanych z leczeniem.⁴

Niewydolność nerek

Metotreksat i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki, dlatego istotne zaburzenia czynności nerek stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku Trexan Neo. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek może dochodzić do kumulacji metotreksatu i jego metabolitów, co zwiększa ryzyko działań toksycznych.⁵

Schorzenia hematologiczne

Metotreksat ma działanie mielosupresyjne, dlatego nie należy go stosować u pacjentów z istniejącymi schorzeniami krwi, takimi jak:

• Hipoplazja szpiku kostnego – stan zmniejszonej produkcji komórek krwi przez szpik
• Leukopenia – zmniejszenie liczby leukocytów poniżej wartości referencyjnych
• Małopłytkowość – zmniejszenie liczby płytek krwi
• Istotna niedokrwistość – znaczne zmniejszenie stężenia hemoglobiny i/lub liczby erytrocytów

Stosowanie metotreksatu w tych stanach może prowadzić do pogłębienia zaburzeń hematologicznych i zwiększenia ryzyka powikłań infekcyjnych i krwotocznych.⁶

Stany immunosupresji

Ponieważ metotreksat ma działanie immunosupresyjne, przeciwwskazane jest jego stosowanie u pacjentów z:

• Ciężkimi ostrymi zakażeniami – mogą ulec nasileniu w wyniku dodatkowej immunosupresji
• Przewlekłymi zakażeniami – mogą ulec reaktywacji w trakcie leczenia metotreksatem
• Zespołem niedoboru odporności – stan ten może ulec pogłębieniu w trakcie terapii

U tych pacjentów leczenie metotreksatem może prowadzić do nasilenia infekcji i poważnych powikłań.⁷

Zmiany w obrębie przewodu pokarmowego

Przeciwwskazaniem do zastosowania leku Trexan Neo są stany zapalne i owrzodzenia w obrębie przewodu pokarmowego, w tym:

• Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
• Owrzodzenie jamy ustnej
• Czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

Metotreksat może nasilać stany zapalne przewodu pokarmowego oraz zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, perforacji i innych poważnych powikłań.⁸

Przeciwwskazania związane z rozrodem

Karmienie piersią stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania metotreksatu, ponieważ lek przenika do mleka matki i może powodować działania niepożądane u niemowlęcia.⁹

W przypadku wskazań nieonkologicznych (takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca), ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania metotreksatu ze względu na jego potencjalne działanie teratogenne.¹⁰

Szczepienia podczas terapii

Nie należy stosować żywych szczepionek podczas leczenia metotreksatem. Immunosupresyjne działanie metotreksatu może osłabić odpowiedź immunologiczną na szczepionkę, a w przypadku szczepionek żywych zwiększa ryzyko rozwoju choroby wywołanej szczepem szczepionkowym.¹¹

Inne uwagi przy stosowaniu leku

Tabletki Trexan Neo występują w dwóch dawkach – 2,5 mg oraz 10 mg, co ma znaczenie przy dostosowywaniu dawkowania do potrzeb pacjenta. Należy zwrócić uwagę na właściwe rozpoznanie postaci farmaceutycznej:

• Trexan Neo 2,5 mg to żółte, okrągłe tabletki z linią podziału i oznakowaniem „ORN 57”. Linia podziału ułatwia jedynie przełamanie w celu łatwiejszego połknięcia, nie pozwala na podział na równe dawki.¹²
• Trexan Neo 10 mg to żółte tabletki w kształcie kapsułki z oznakowaniem „ORN 59” i linią podziału. Tabletki 10 mg można dzielić na równe dawki.¹³

Zestawienie przeciwwskazań