Właściwości farmakokinetyczne
Tachyben 50 mg

Urapidyl, podawany dożylnie w dawkach 25 mg i 50 mg (Tachyben), wykazuje dwufazowy profil farmakokinetyczny z fazą dystrybucji trwającą około 35 minut oraz okresem półtrwania w osoczu wynoszącym średnio 2,7 godziny (zakres 1,8-3,9 godz.). Objętość dystrybucji wynosi 0,8 l/kg (0,6-1,2 l/kg), co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek, a wiązanie z białkami osocza osiąga 80%. Lek przenika przez barierę krew-mózg oraz łożysko, co ma istotne implikacje kliniczne, zwłaszcza w kontekście stosowania u kobiet ciężarnych. Metabolizm urapidylu zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstaje nieaktywny p-hydroksy-urapidyl oraz aktywny, choć w niewielkich ilościach, metabolit powstały w wyniku O-demetylacji.

Właściwości farmakokinetyczne leku Tachyben

Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne urapidylu, substancji czynnej produktu leczniczego Tachyben (dostępnego w dawkach 25 mg i 50 mg w postaci roztworu do wstrzykiwań). Dane farmakokinetyczne obejmują informacje o procesach wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku z organizmu po podaniu dożylnym.1

Wchłanianie

W przypadku podania dożylnego 25 mg urapidylu obserwuje się charakterystyczny dwufazowy profil zmian stężenia leku we krwi. Wyróżnia się fazę początkową (dystrybucji) oraz fazę końcową (eliminacji). Ten dwufazowy przebieg jest typowy dla leków podawanych drogą dożylną.2

Dystrybucja

Okres półtrwania urapidylu w fazie dystrybucji wynosi około 35 minut, co wskazuje na stosunkowo szybkie rozprzestrzenianie się leku w tkankach organizmu. Objętość dystrybucji wynosi 0,8 l/kg (zakres 0,6-1,2 l/kg), co sugeruje dobrą penetrację leku do tkanek.3

Urapidyl cechuje się wiązaniem z białkami osocza na poziomie 80% (badania in vitro na ludzkim osoczu). Względnie słabe wiązanie urapidylu z białkami osocza może tłumaczyć brak znanych interakcji tego leku z substancjami silnie wiążącymi się z białkami osocza.4

Istotne jest, że urapidyl ma zdolność przechodzenia przez barierę krew-mózg oraz przenikania przez łożysko, co ma znaczenie w kontekście jego stosowania u kobiet w ciąży oraz potencjalnego działania ośrodkowego.5

Metabolizm

Urapidyl podlega metabolizmowi przede wszystkim w wątrobie. Głównym metabolitem jest hydroksylowa pochodna urapidylu w pozycji 4 pierścienia fenylowego (p-hydroksy-urapidyl), która – co istotne z klinicznego punktu widzenia – nie wykazuje działania hipotensyjnego.6

W procesie O-demetylacji urapidylu powstaje inny metabolit, który zachowuje aktywność farmakologiczną porównywalną z substancją wyjściową. Metabolit ten występuje jednak w organizmie w niewielkich ilościach, co ogranicza jego znaczenie kliniczne.7

Eliminacja

Urapidyl i jego metabolity są eliminowane głównie przez nerki (50-70% podanej dawki). Z tej ilości około 15% jest wydalane w postaci niezmienionego, aktywnego urapidylu. Pozostała część dawki leku jest wydalana z kałem w postaci metabolitów, głównie jako p-hydroksy-urapidyl, które nie wykazują działania hipotensyjnego.8

Okres półtrwania urapidylu w osoczu po szybkim podaniu dożylnym wynosi 2,7 godziny (zakres 1,8-3,9 godz.).9

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

U pacjentów z zawansowaną niewydolnością wątroby i/lub nerek oraz u osób w podeszłym wieku obserwuje się istotne zmiany parametrów farmakokinetycznych urapidylu:

  • Zmniejszona objętość dystrybucji
  • Zmniejszony klirens urapidylu
  • Wydłużony okres półtrwania w osoczu

Powyższe zmiany farmakokinetyczne mogą prowadzić do zwiększonej ekspozycji na lek i wymagają indywidualnego dostosowania dawkowania w tych grupach pacjentów.10

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych

Parametr farmakokinetyczny Wartość
Objętość dystrybucji 0,8 l/kg (zakres 0,6-1,2 l/kg)
Okres półtrwania w fazie dystrybucji około 35 minut
Okres półtrwania w osoczu (po szybkim podaniu dożylnym) 2,7 godz. (zakres 1,8-3,9 godz.)
Wiązanie z białkami osocza 80%
Wydalanie przez nerki 50-70% podanej dawki
Wydalanie w postaci niezmienionej 15% podanej dawki
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl