Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Softacort 3,35 mg/ml

Preparat Softacort zawiera hydrokortyzon sodu fosforan w stężeniu 3,35 mg/ml i jest stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu. W kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią, dostępne dane kliniczne są ograniczone. Kortykosteroidy przenikają przez barierę łożyskową, a badania na modelach zwierzęcych wskazują na potencjalne ryzyko teratogenne, takie jak rozszczep podniebienia, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji nie jest jednoznaczne. Ogólnoustrojowe podawanie kortykosteroidów może prowadzić do hamowania wzrostu wewnątrzmacicznego oraz supresji czynności kory nadnerczy u płodu, jednak takie działania niepożądane nie zostały zgłoszone po miejscowym stosowaniu kropli do oczu, co sugeruje minimalną ekspozycję systemową. Z tego względu stosowanie Softacortu w ciąży jest zalecane wyłącznie w sytuacjach, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.

Wpływ leku Softacort na płodność, ciążę i laktację

Preparat Softacort, zawierający 3,35 mg/ml hydrokortyzonu sodu fosforanu w postaci kropli do oczu, wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u pacjentek w wieku rozrodczym, kobiet ciężarnych i karmiących piersią. W praktyce klinicznej lekarz przepisujący ten lek powinien przekazać pacjentce precyzyjne informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych z jego stosowaniem w okresie ciąży i karmienia piersią.1

Stosowanie leku Softacort w czasie ciąży

Dostępne dane dotyczące stosowania produktu leczniczego Softacort u kobiet w ciąży są wysoce ograniczone lub nie istnieją. Należy poinformować pacjentkę, że kortykosteroidy przenikają przez barierę łożyskową. Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że leki z tej grupy mogą wywierać szkodliwy wpływ na reprodukcję, w tym powodować powstawanie rozszczepu podniebienia. Kliniczne znaczenie tej obserwacji nie zostało jednoznacznie określone.2

Istotne jest, aby lekarz przekazał pacjentce informację, że po ogólnoustrojowym podaniu wyższych dawek kortykosteroidów zgłaszano ich wpływ na płód i noworodka, obejmujący:

  • Hamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego – mogące prowadzić do niższej masy urodzeniowej i potencjalnych zaburzeń rozwojowych
  • Hamowanie czynności kory nadnerczy – co może wpływać na równowagę hormonalną u rozwijającego się płodu

Warto jednak podkreślić, że powyższe działania niepożądane nie były raportowane po miejscowym stosowaniu kortykosteroidów do oczu, co może wynikać z minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej przy tej drodze podania.3

W związku z powyższymi danymi, jako lekarz prowadzący należy poinformować pacjentkę, że nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Softacort w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Oznacza to, że korzyści wynikające z zastosowania leku muszą wyraźnie przewyższać potencjalne ryzyko dla płodu.4

Stosowanie leku Softacort podczas karmienia piersią

Lekarz ma obowiązek poinformować pacjentkę karmiącą piersią, że glikokortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo są wydzielane z mlekiem matki. Przenikanie tych substancji do mleka może prowadzić do następujących konsekwencji u karmionego dziecka:

  • Zahamowanie wzrostu – co może wpływać na prawidłowy rozwój dziecka
  • Zaburzenia wytwarzania endogennych kortykosteroidów – prowadzące do potencjalnych zaburzeń w funkcjonowaniu osi podwzgórze-przysadka-nadnercza
  • Inne, niezdefiniowane działania niepożądane

5

Na podstawie dostępnych danych naukowych nie można jednoznacznie określić, czy hydrokortyzon sodu fosforan zawarty w preparacie Softacort przenika do mleka kobiecego. Z tego względu nie można wykluczyć potencjalnego ryzyka dla noworodków i niemowląt karmionych piersią przez matki stosujące ten lek.6

Wpływ leku Softacort na płodność

Podczas konsultacji z pacjentką w wieku rozrodczym, lekarz powinien przedstawić informację, że aktualnie brak jest danych naukowych dotyczących potencjalnego wpływu hydrokortyzonu sodu fosforanu w dawce 3,35 mg/ml (zawartej w preparacie Softacort) na płodność kobiet i mężczyzn. Z uwagi na brak tych danych nie można obecnie sformułować jednoznacznych zaleceń w tym zakresie, co wymaga indywidualnego podejścia do każdego przypadku klinicznego.7

Zalecenia praktyczne dla kobiet w wieku rozrodczym

Lekarz przepisujący preparat Softacort powinien przekazać pacjentce następujące wskazówki:

  1. Kobiety planujące ciążę powinny skonsultować stosowanie tego leku z lekarzem prowadzącym
  2. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza
  3. Kobiety karmiące piersią powinny rozważyć wraz z lekarzem stosunek korzyści z leczenia do potencjalnego ryzyka dla dziecka
  4. W przypadku bezwzględnej konieczności stosowania leku w okresie karmienia piersią, należy monitorować stan dziecka pod kątem potencjalnych działań niepożądanych

Mając na uwadze dostępne ograniczone dane na temat wpływu preparatu Softacort na płodność, ciążę i laktację, lekarz powinien przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka przed zaleceniem tego leku kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią. Decyzja o włączeniu leczenia powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjentki i potencjalnych alternatywnych opcji terapeutycznych.8

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl