Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Preparat Siofor 850 zawierający 850 mg chlorowodorku metforminy (co odpowiada 662,9 mg metforminy) w postaci tabletek powlekanych jest przeciwwskazany w kilku istotnych klinicznie sytuacjach, które stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do jego zastosowania.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania leku Siofor 850 jest nadwrażliwość na metforminę jako substancję czynną lub którykolwiek ze składników pomocniczych zawartych w preparacie. W takich przypadkach nie należy inicjować leczenia tym lekiem, a jeśli pacjent już go przyjmuje, należy niezwłocznie przerwać terapię.²

Ostre stany kwasicy metabolicznej

Lek jest przeciwwskazany we wszystkich rodzajach ostrej kwasicy metabolicznej, w tym:

• Kwasicy mleczanowej – poważnego powikłania metabolicznego, które może wystąpić na skutek kumulacji metforminy³
• Cukrzycowej kwasicy ketonowej – ostrego powikłania cukrzycy wynikającego z niedoboru insuliny i nasilonej ketogenezy⁴

Również cukrzycowy stan przedśpiączkowy stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania metforminy, gdyż może zwiększać ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej.⁵

Zaburzenia czynności nerek

Ciężka niewydolność nerek z filtracją kłębuszkową (GFR) poniżej 30 ml/min stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do zastosowania preparatu Siofor 850. W takich przypadkach klirens metforminy jest istotnie zmniejszony, co wiąże się ze znacznie zwiększonym ryzykiem kumulacji leku i wystąpienia kwasicy mleczanowej.<sup data-drug="Siofor 850" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (GFR 6

Ponadto przeciwwskazaniem jest każdy ostry stan, który może prowadzić do zaburzenia czynności nerek, taki jak:

• Odwodnienie organizmu – prowadzące do hipoperfuzji nerek i pogorszenia funkcji wydalniczej⁷
• Ciężkie zakażenia – szczególnie ogólnoustrojowe, mogące prowadzić do niewydolności wielonarządowej, w tym nerek⁸
• Wstrząs – niezależnie od etiologii, prowadzący do centralizacji krążenia i zmniejszenia perfuzji narządowej⁹

Stany prowadzące do hipoksji tkanek

Metformina jest przeciwwskazana w stanach chorobowych, które mogą powodować hipoksję tkanek, zarówno w przypadku chorób o ostrym przebiegu, jak i zaostrzenia chorób przewlekłych. Do takich stanów należą:

• Niewyrównana niewydolność serca – prowadząca do zmniejszenia perfuzji tkankowej i dostarczania tlenu do tkanek¹⁰
• Niewydolność oddechowa – skutkująca zmniejszeniem saturacji krwi tlenem i niedotlenieniem tkanek¹¹
• Niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego – prowadzący do zaburzeń hemodynamicznych i potencjalnie niedotlenienia tkanek¹²
• Wstrząs – niezależnie od etiologii, którego konsekwencją jest hipoperfuzja tkanek i ich niedotlenienie¹³

W powyższych stanach hipoksji tkankowej stosowanie metforminy może zwiększać ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej ze względu na nasilone wytwarzanie mleczanów w warunkach niedotlenienia.

Choroby wątroby i problemy alkoholowe

Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z:

• Niewydolnością wątroby – ze względu na zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej, gdyż wątroba odgrywa kluczową rolę w metabolizmie mleczanów¹⁴
• Ostrym zatruciem alkoholem – które nasila ryzyko kwasicy mleczanowej poprzez zwiększenie produkcji mleczanów i jednoczesne zmniejszenie ich metabolizmu wątrobowego¹⁵
• Alkoholizmem – ze względu na ryzyko nawracającego zatrucia alkoholowego oraz zwiększone ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej¹⁶

Postać leku a przeciwwskazania

Tabletki Siofor 850 są białe, podłużne, powlekane i posiadają linię podziału po obu stronach. Należy zaznaczyć, że linia podziału na tabletce ułatwia jedynie jej rozkruszenie w celu łatwiejszego połknięcia, a nie podział na równe dawki. Pacjentom z trudnościami w połykaniu można więc zalecić rozkruszenie tabletki, jednak w przypadku występowania wyżej wymienionych przeciwwskazań nie należy stosować preparatu, niezależnie od sposobu jego podania.¹⁷