Wpływ symwastatyny na płodność, ciążę i laktację

Symwastatyna należy do grupy inhibitorów reduktazy HMG-CoA, czyli leków powszechnie stosowanych w terapii hipercholesterolemii. Lekarze przepisujący leki z tej grupy kobietom w wieku rozrodczym powinni być szczególnie ostrożni i świadomi wpływu tych leków na płodność oraz możliwych konsekwencji ich stosowania podczas ciąży i laktacji. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które należy przekazać pacjentkom stosującym symwastatynę.¹

Stosowanie symwastatyny w ciąży

Symwastatyna jest bezwzględnie przeciwwskazana w okresie ciąży. Informacja ta ma kluczowe znaczenie i powinna być jednoznacznie przekazana każdej pacjentce w wieku rozrodczym rozpoczynającej terapię tym lekiem. Jest to istotne również ze względu na fakt, że miażdżyca stanowi proces przewlekły, a czasowe odstąpienie od farmakoterapii hipolipemizującej nie wpływa znacząco na długoterminowe ryzyko związane z pierwotną hipercholesterolemią.²

Należy podkreślić, że dotychczas nie przeprowadzono kontrolowanych badań klinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania symwastatyny u kobiet w ciąży, dlatego jej profil bezpieczeństwa w tej grupie pacjentek nie został ustalony. W przypadku wykrycia ciąży u pacjentki przyjmującej symwastatynę, lek należy natychmiast odstawić.³

Ryzyko wad wrodzonych po ekspozycji na symwastatynę

Wprawdzie istnieją rzadkie doniesienia na temat wad wrodzonych wynikających z wewnątrzmacicznego narażenia na inhibitory reduktazy HMG-CoA, to analiza prospektywna około 200 przypadków kobiet, które otrzymywały w pierwszym trymestrze ciąży symwastatynę lub inny pokrewny inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazała, że częstość wad wrodzonych była porównywalna do obserwowanej w ogólnej populacji. Liczba analizowanych przypadków była wystarczająca dla statystycznego wykluczenia 2,5-krotnie większej częstości wad wrodzonych niż częstość wyjściowa w populacji ogólnej.⁴

Pomimo tych względnie uspokajających danych, należy wziąć pod uwagę, że leczenie kobiety ciężarnej symwastatyną może zmniejszać u płodu stężenie mewalonianu, który jest prekursorem biosyntezy cholesterolu. Z uwagi na potencjalne ryzyko oraz brak jednoznacznych dowodów na bezpieczeństwo, przeciwwskazanie do stosowania symwastatyny w ciąży pozostaje w mocy.⁵

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym

Stosowanie symwastatyny jest przeciwwskazane nie tylko u kobiet w ciąży, ale również u tych, które:⁶

• Usiłują zajść w ciążę
• Podejrzewają, że mogą być w ciąży

Lekarz powinien poinformować pacjentkę w wieku rozrodczym o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji w trakcie terapii symwastatyną oraz o potrzebie natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku podejrzenia ciąży. Leczenie symwastatyną należy wstrzymać na czas trwania ciąży lub do momentu jej wykluczenia.⁷

Stosowanie symwastatyny podczas karmienia piersią

Obecnie brak jest danych, czy symwastatyna lub jej metabolity przenikają do mleka kobiecego. Jednak ze względu na fakt, że wiele leków przenika do mleka matki, a symwastatyna może potencjalnie powodować poważne działania niepożądane u niemowląt, kobiety leczone tym lekiem nie powinny karmić piersią.⁸

Jeśli pacjentka planuje karmienie piersią, lekarz powinien rozważyć możliwość zastosowania alternatywnej metody leczenia hipercholesterolemii lub całkowitego zaprzestania farmakoterapii na czas laktacji, szczególnie biorąc pod uwagę istotność karmienia piersią dla rozwoju dziecka oraz przewlekły charakter hipercholesterolemii.

Wpływ symwastatyny na płodność

W aspekcie wpływu symwastatyny na płodność ludzką, należy podkreślić, że brak jest obecnie dostępnych danych z badań klinicznych. Badania przedkliniczne przeprowadzone na modelach zwierzęcych (szczurach) nie wykazały negatywnego wpływu symwastatyny na płodność zarówno samic jak i samców.⁹

Mimo uspokajających wyników badań na zwierzętach, brak danych klinicznych dotyczących ludzi sprawia, że lekarz powinien zachować ostrożność przy przepisywaniu symwastatyny pacjentom planującym posiadanie potomstwa, szczególnie gdy dotyczy to kobiet w wieku rozrodczym.

Podsumowanie praktycznych zaleceń dla lekarza

Lekarz przepisujący symwastatynę powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

1. Symwastatyna jest bezwzględnie przeciwwskazana w ciąży – lek należy odstawić natychmiast w przypadku zajścia w ciążę lub jej podejrzenia
2. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji podczas terapii
3. Leku nie należy stosować podczas karmienia piersią ze względu na potencjalne ryzyko poważnych działań niepożądanych u niemowląt
4. Brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu leku na płodność ludzką, choć badania na zwierzętach nie wskazują na negatywny wpływ
5. Czasowe odstawienie leku na okres ciąży i karmienia piersią ma niewielki wpływ na długoterminowe ryzyko związane z hipercholesterolemią

Dodatkowo zaleca się, aby lekarz udokumentował w historii choroby pacjentki fakt poinformowania jej o przeciwwskazaniach do stosowania symwastatyny podczas ciąży i karmienia piersią.