Wpływ Sertraliny Krka na płodność, ciążę i laktację

W praktyce klinicznej istotne jest, aby lekarz posiadał kompleksową wiedzę na temat wpływu Sertraliny Krka (chlorowodorek sertraliny) na płodność, ciążę oraz laktację. Lek ten, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 50 mg i 100 mg, wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku reprodukcyjnym, ciężarnych oraz karmiących piersią.¹

Stosowanie sertraliny podczas ciąży

Dotychczas nie przeprowadzono odpowiednio kontrolowanych badań dotyczących stosowania sertraliny u kobiet ciężarnych. Niemniej jednak, analiza dużej liczby zgromadzonych danych nie wskazuje na zwiększone ryzyko wystąpienia wad wrodzonych związanych ze stosowaniem sertraliny. Należy jednak pamiętać, że badania na zwierzętach wykazały wpływ leku na płodność, prawdopodobnie wskutek toksycznego działania farmakodynamicznego na organizm matki i/lub bezpośredniego wpływu farmakodynamicznego na płód.²

Zasadniczo, nie zaleca się stosowania sertraliny w okresie ciąży, chyba że stan kliniczny pacjentki jednoznacznie uzasadnia podawanie leku, a potencjalne korzyści z leczenia przewyższają ewentualne ryzyko.³

Objawy obserwowane u noworodków po ekspozycji na sertralinę w okresie ciąży

Istnieją udokumentowane przypadki, w których stosowanie sertraliny w okresie ciąży powodowało objawy u noworodków, odpowiadające zespołowi odstawienia. Zjawisko to obserwowano również przy stosowaniu innych leków przeciwdepresyjnych z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI).⁴

Szczególnej obserwacji wymagają noworodki, których matki przyjmowały sertralinę w późniejszym okresie ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze. U takich noworodków mogą wystąpić następujące objawy:⁵

• Zaburzenia oddechowe – niewydolność oddechowa, sinica, bezdech
• Zaburzenia neurologiczne – napady drgawkowe, wzmożone napięcie mięśniowe, obniżone napięcie mięśniowe, wzmożenie odruchów, drżenia mięśniowe, skurcze mięśni
• Zaburzenia metaboliczne – wahania temperatury ciała, hipoglikemia
• Zaburzenia pokarmowe – trudności z przyjmowaniem pokarmu, wymioty
• Zaburzenia behawioralne – drażliwość, podsypianie, ciągły płacz, senność, zaburzenia snu

Wymienione objawy mogą być skutkiem działania serotonergicznego lub stanowić zespół odstawienia. Istotne jest, że w większości przypadków powikłania rozwijają się natychmiast lub w krótkim czasie (mniej niż 24 godziny) po porodzie.⁶

Ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka

Wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że stosowanie inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny u kobiet ciężarnych, szczególnie w późnym okresie ciąży, może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN). Obserwowane ryzyko wynosiło około 5 przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej częstość występowania PPHN wynosi od 1 do 2 przypadków na 1000 ciąż.⁷

Ryzyko krwotoku poporodowego

Dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem. Jest to istotna informacja, którą należy uwzględnić podczas planowania porodu u pacjentek przyjmujących sertralinę.⁸

Stosowanie sertraliny podczas karmienia piersią

Dane literaturowe wskazują, że do mleka matki przenikają niewielkie ilości sertraliny i jej metabolitu N-desmetylosertraliny. U większości karmionych niemowląt stężenia leku w surowicy były bardzo małe lub niewykrywalne. Udokumentowano jednak przypadek niemowlęcia, u którego stężenie sertraliny odpowiadało około 50% wartości stężenia oznaczonego u matki, jednakże bez zauważalnego wpływu na stan zdrowia dziecka.⁹

Dotychczas nie odnotowano doniesień o występowaniu działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące sertralinę, jednak nie można całkowicie wykluczyć ryzyka ich wystąpienia. Z tego względu nie zaleca się stosowania leku u matek karmiących piersią, chyba że w ocenie lekarza korzyści z przyjmowania leku przewyższają potencjalne ryzyko.¹⁰

Wpływ sertraliny na płodność

Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu sertraliny na płodność. W odniesieniu do ludzi, zgłaszano przypadki wskazujące, że stosowanie niektórych selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny może mieć przemijający wpływ na jakość nasienia. Należy jednak podkreślić, że dotychczas nie zaobserwowano istotnego wpływu sertraliny na płodność u ludzi.¹¹

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

Lekarz prowadzący pacjentkę w wieku rozrodczym powinien rozważyć następujące aspekty związane ze stosowaniem Sertraliny Krka:¹²

1. Przed włączeniem leczenia – przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący planów prokreacyjnych, omówić potencjalne ryzyko i korzyści terapii
2. U pacjentek ciężarnych – rozważyć stosunek korzyści do ryzyka, szczególnie w trzecim trymestrze ciąży
3. Przed porodem – poinformować zespół położniczy o stosowaniu leku ze względu na zwiększone ryzyko krwotoku poporodowego
4. Po porodzie – zapewnić noworodkowi odpowiednią obserwację pod kątem objawów odstawienia lub działania serotonergicznego
5. W okresie laktacji – rozważyć indywidualnie ryzyko i korzyści kontynuacji leczenia podczas karmienia piersią

Przekazując pacjentce informacje o wpływie Sertraliny Krka na płodność, ciążę i laktację, należy posługiwać się kompleksowym podejściem uwzględniającym zarówno dane kliniczne, jak i potrzeby oraz oczekiwania pacjentki. Szczególnie istotne jest dokładne omówienie potencjalnego ryzyka i korzyści, aby umożliwić pacjentce świadome uczestnictwo w procesie decyzyjnym dotyczącym leczenia.¹³