Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Sertralina Krka może wchodzić w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Niektóre z tych interakcji są przeciwwskazane lub wymagają szczególnej ostrożności podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji sertraliny z innymi substancjami leczniczymi oraz zalecenia dotyczące postępowania.¹

Interakcje przeciwwskazane

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami MAO jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych:

• Nieodwracalne inhibitory MAO (np. selegilina) – nie należy rozpoczynać terapii sertraliną przez co najmniej 14 dni od zakończenia leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO. Sertralinę należy odstawić na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO.²
• Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego nie powinno się stosować sertraliny w skojarzeniu z moklobemidem. Okres odstawiania może być krótszy niż 14 dni, ale nadal zaleca się odstawienie sertraliny na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia moklobemidem.³
• Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid jest słabym, odwracalnym i nieselektywnym inhibitorem MAO, którego nie należy stosować u pacjentów leczonych sertraliną.⁴

Pacjenci, którzy stosowali inhibitory MAO tuż przed rozpoczęciem podawania sertraliny lub u których sertralinę odstawiono tuż przed wdrożeniem leczenia inhibitorem MAO, mogą doświadczyć ciężkich działań niepożądanych, takich jak: drżenie mięśniowe, mioklonie, obfite poty, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie skóry, zawroty głowy i hipertermię z cechami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁵

Pimozyd – jednoczesne stosowanie sertraliny z pimozydem jest przeciwwskazane. W badaniu z pojedynczą małą dawką pimozydu (2 mg) stosowanego jednocześnie z sertraliną stwierdzono zwiększone stężenie pimozydu o ok. 35%. Pomimo braku zmian w zapisie EKG, ze względu na wąski indeks terapeutyczny pimozydu, takie skojarzenie jest przeciwwskazane.⁶

Jednoczesne stosowanie niezalecane

Leki działające hamująco na OUN i alkohol – podawanie sertraliny w dawce 200 mg/dobę osobom zdrowym nie nasilało działania alkoholu, karbamazepiny, haloperydolu ani fenytoiny na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną. Mimo to, nie zaleca się spożywania alkoholu podczas stosowania sertraliny.⁷

Inne leki serotoninergiczne – należy zachować ostrożność podczas stosowania fentanylu (stosowanego w znieczuleniu ogólnym lub w przewlekłym bólu), innych leków serotoninergicznych (w tym innych serotoninergicznych leków przeciwdepresyjnych, pochodnych amfetaminy, tryptanów) oraz innych opioidów (w tym buprenorfiny) ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.⁸

Interakcje wymagające specjalnych środków ostrożności

Leki wydłużające odstęp QT – ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub wystąpienia arytmii komorowej (np. torsade de pointes) może się zwiększać w razie jednoczesnego stosowania innych leków wydłużających odstęp QTc, takich jak niektóre leki przeciwpsychotyczne i antybiotyki.⁹

Lit – badania kontrolowane placebo u zdrowych ochotników wykazały, że równoczesne stosowanie sertraliny i litu nie powoduje istotnych zmian farmakokinetyki litu, lecz nasila drżenia. Podczas jednoczesnego podawania tych leków zaleca się odpowiednie monitorowanie pacjentów.¹⁰

Fenytoina – długotrwałe stosowanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę nie wywołuje klinicznie istotnego hamowania metabolizmu fenytoiny. Zaleca się jednak monitorowanie osoczowego stężenia fenytoiny na początku leczenia sertraliną w celu właściwego dostosowania dawkowania. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie fenytoiny może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.¹¹

Inne induktory CYP3A4, takie jak fenobarbital, karbamazepina, ziele dziurawca, ryfampicyna, mogą potencjalnie zmniejszać stężenie sertraliny w osoczu.¹²

Tryptany – po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowywano rzadko przypadki osłabienia, nadmiernej odpowiedzi ruchowej, braku koordynacji, dezorientacji, lęku i pobudzenia podczas jednoczesnego stosowania sertraliny i sumatryptanu. Objawy zespołu serotoninowego mogą również występować po zastosowaniu innych leków z tej samej grupy (tryptanów). Jeżeli jednoczesne stosowanie sertraliny i tryptanów jest uzasadnione klinicznie, zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu pacjenta.¹³

Warfaryna – jednoczesne stosowanie sertraliny (w dawce 200 mg/dobę) i warfaryny powoduje niewielkie, lecz statystycznie istotne wydłużenie czasu protrombinowego, co może w rzadkich przypadkach prowadzić do zmian wartości INR. W związku z tym należy uważnie kontrolować czas protrombinowy na początku terapii sertraliną oraz po jej zakończeniu.¹⁴

Leki wpływające na czynność płytek krwi – ryzyko krwawień może zwiększać się podczas podawania sertraliny jednocześnie z lekami mającymi wpływ na czynność płytek (np. NLPZ, kwas acetylosalicylowy i tyklopidyna) bądź innymi lekami, które mogą zwiększać ryzyko krwawień.¹⁵

Substancje blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe – leki z grupy SSRI mogą zmniejszać aktywność cholinoesterazy w osoczu, co przedłuża blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego wywierane przez miwakurium lub inne tak działające substancje.¹⁶

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Cytochrom CYP 2D6 – sertralina może działać jak łagodny do umiarkowanego inhibitor cytochromu CYP 2D6. Długotrwałe podawanie sertraliny w dawce 50 mg na dobę powoduje umiarkowane zwiększenie (średnio o 23-37%) stężenia dezypraminy (markera aktywności izoenzymu CYP 2D6) w osoczu. Istotne klinicznie interakcje mogą występować z innymi substratami cytochromu CYP 2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:¹⁷

• Leki antyarytmiczne klasy 1C (propafenon, flekainid)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Typowe leki przeciwpsychotyczne

Istotne jest to, że ryzyko interakcji zwiększa się przy większych dawkach sertraliny.¹⁸

Sertralina nie hamuje w stopniu klinicznie istotnym aktywności CYP 3A4, CYP 2C9, CYP 2C19 ani CYP 1A2. Potwierdzają to badania interakcji in vivo z:¹⁹

• Substratami CYP 3A4 (endogenny kortyzol, karbamazepina, terfenadyna, alprazolam)
• Substratem CYP 2C19 (diazepam)
• Substratami CYP 2C9 (tolbutamid, glibenklamid, fenytoina)

Badania in vitro wskazują, że sertralina nie wywiera żadnego wpływu bądź tylko nieznacznie hamuje aktywność CYP 1A2.²⁰

Sok grejpfrutowy – spożywanie trzech szklanek soku grejpfrutowego na dobę prowadzi do zwiększenia stężenia sertraliny w osoczu o około 100%. Z tego powodu należy unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia sertraliną.²¹

Inhibitory CYP3A4 – jednoczesne przyjmowanie sertraliny z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. inhibitory proteazy, ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, klarytromycyna, telitromycyna, nefazodon) oraz umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 (np. aprepitant, erytromycyna, flukonazol, werapamil, diltiazem) może zwiększać narażenie na sertralinę. Należy unikać stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 w czasie leczenia sertraliną.²²

Inhibitory CYP2C19 – stężenie sertraliny w osoczu jest zwiększone o około 50% u osób z wolnym metabolizmem CYP2C19 w porównaniu z osobami z szybkim metabolizmem. Nie można wykluczyć występowania interakcji z silnymi inhibitorami CYP2C19, takimi jak omeprazol, lanzoprazol, pantoprazol, rabeprazol, fluoksetyna, fluwoksamina.²³

Metamizol – jednoczesne stosowanie sertraliny z metamizolem, który jest induktorem enzymów metabolizujących, w tym CYP2B6 i CYP3A4, może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu i potencjalne zmniejszenie skuteczności klinicznej. Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego podawania metamizolu i sertraliny oraz odpowiednie monitorowanie odpowiedzi klinicznej i/lub stężenia leku.²⁴

Interakcje sertraliny z alkoholem

Alkohol może wchodzić w interakcję z sertraliną na kilka sposobów, jednak mechanizm tej interakcji jest złożony. Badania kliniczne wykazały, że podawanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę osobom zdrowym nie nasilało działania alkoholu na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną.²⁵

Mimo braku ewidentnych dowodów na bezpośrednie nasilenie działania alkoholu przez sertralinę, nie zaleca się spożywania alkoholu podczas terapii sertraliną z następujących powodów:²⁶

• Alkohol może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy
• Połączenie alkoholu z sertraliną może zwiększać ryzyko sedacji i senności
• Alkohol może wpływać na skuteczność terapii przeciwdepresyjnej
• Spożywanie alkoholu może nasilać niektóre działania niepożądane sertraliny, takie jak zawroty głowy czy senność

Pacjenci przyjmujący sertralinę powinni zostać poinformowani o potencjalnych zagrożeniach związanych z jednoczesnym spożywaniem alkoholu oraz o konieczności powstrzymania się od picia alkoholu w trakcie terapii.

Tabela interakcji sertraliny