Przedawkowanie leku Scandonest 30 mg/ml

Przedawkowanie mepiwakainy chlorowodorku może stanowić poważne zagrożenie dla pacjenta, prowadząc do szeregu objawów klinicznych, które mogą obejmować ośrodkowy układ nerwowy, układ oddechowy oraz sercowo-naczyniowy. Istotne jest zrozumienie mechanizmów przedawkowania, objawów klinicznych oraz właściwego postępowania terapeutycznego w takich przypadkach.¹

Rodzaje przedawkowania

Przedawkowanie produktu Scandonest 30 mg/ml można podzielić na dwa główne typy:²

• Przedawkowanie bezwzględne – wynika z wstrzyknięcia nadmiernych dawek leku
• Przedawkowanie względne – wynika z wstrzyknięcia zwykle nietoksycznej dawki w szczególnych okolicznościach, takich jak:
  • Niezamierzone wstrzyknięcie donaczyniowe
  • Nietypowo szybkie wchłanianie do krążenia ogólnoustrojowego
  • Spowolniony metabolizm i eliminacja produktu

Objawy kliniczne przedawkowania

Objawy przedawkowania różnią się w zależności od typu przedawkowania i stopnia nasilenia. W przypadku przedawkowania względnego objawy zazwyczaj pojawiają się bardzo szybko, w ciągu 1-3 minut od podania. Natomiast przy przedawkowaniu bezwzględnym objawy toksyczności ujawniają się później, po około 20-30 minutach od wstrzyknięcia, w zależności od miejsca aplikacji.³

Toksyczne działanie mepiwakainy jest zależne od wielkości dawki i obejmuje postępujące, coraz poważniejsze objawy dotyczące kolejno układów: neurologicznego, naczyniowego, oddechowego, a w końcu sercowo-naczyniowego.⁴

Toksyczne działanie na ośrodkowy układ nerwowy

Toksyczność w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) rozwija się stopniowo, z objawami i reakcjami o wzrastającym nasileniu. Początkowo obserwuje się:⁵

• Pobudzenie
• Uczucie zatrucia
• Wrażenie drętwienia warg i języka
• Parestezje wokół ust
• Zawroty głowy
• Zaburzenia widzenia i słuchu
• Szum w uszach

Wystąpienie takich objawów podczas wstrzykiwania stanowi sygnał ostrzegawczy i wymaga natychmiastowego przerwania procedury.⁶

W miarę narastania toksyczności, mogą pojawić się objawy ostrzegawcze, takie jak:⁷

• Sztywność stawów i mięśni
• Drżenia mięśniowe

Objawy te mogą poprzedzać utratę przytomności i napad uogólnionych drgawek. Napad może trwać od kilku sekund do kilku minut i prowadzić do niedotlenienia oraz hiperkapni wskutek zwiększonej aktywności mięśniowej i niedostatecznej wentylacji. W ciężkich przypadkach może dojść do zatrzymania oddechu.⁸

Toksyczne działanie na układ sercowo-naczyniowy

Objawy toksyczności ze strony układu sercowo-naczyniowego występują przy stężeniach mepiwakainy w osoczu przekraczających te, które powodują toksyczne działanie na OUN. Dlatego zazwyczaj pojawiają się po wystąpieniu objawów neurologicznych, chyba że pacjent jest w znieczuleniu ogólnym lub otrzymał silne leki uspokajające (np. benzodiazepiny lub barbiturany).⁹

W przypadku szybkiego wstrzyknięcia donaczyniowego, wysokie stężenie mepiwakainy we krwi w tętnicach wieńcowych może prowadzić do poważnych konsekwencji:¹⁰

• Niewydolność mięśnia sercowego
• Potencjalne zatrzymanie czynności serca (może wystąpić zanim dojdzie do uszkodzenia OUN)

Stężenia toksyczne i ich skutki

Badania wykazały, że działania niepożądane związane z toksycznością mepiwakainy mogą występować przy stężeniach leku w osoczu przekraczających 5 mg/l. Drgawki mogą pojawić się przy stężeniu 10 mg/l lub wyższym, chociaż dane dotyczące przedawkowania są ograniczone.¹¹

Należy również pamiętać, że kwasica organizmu zaostrza toksyczne działanie produktów do znieczulenia miejscowego, w tym mepiwakainy.¹²

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku pojawienia się oznak ostrej toksyczności ogólnoustrojowej konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania:¹³

1. Natychmiastowe przerwanie wstrzykiwania znieczulenia miejscowego
2. Opanowanie objawów ze strony OUN (drgawki, depresja OUN) poprzez:
   • Zapewnienie drożności dróg oddechowych
   • Wspomaganie oddychania
   • Podawanie odpowiednich leków przeciwdrgawkowych
3. Zapewnienie optymalnego dotlenienia i wentylacji
4. Wspomaganie krążenia
5. Leczenie kwasicy, jeśli występuje

W przypadku wystąpienia depresji sercowo-naczyniowej (manifestującej się niedociśnieniem, bradykardią), należy rozważyć:¹⁴

• Odpowiednie leczenie płynami dożylnymi
• Zastosowanie leków obkurczających naczynia
• Podanie leków działających inotropowo

U pacjentów pediatrycznych należy dostosować dawki leków proporcjonalnie do wieku i masy ciała dziecka.¹⁵

W przypadku zatrzymania krążenia, przywrócenie akcji serca może wymagać prowadzenia długotrwałej resuscytacji.¹⁶

Ważna informacja: Dializa nie jest skuteczna w leczeniu przedawkowania mepiwakainy. Usuwanie leku można przyspieszyć poprzez zakwaszenie moczu.¹⁷

Tabela objawów przedawkowania