Interakcje leku
Ryspolit 1 mg/ml

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Rysperydon, substancja czynna produktu leczniczego Ryspolit, może wchodzić w różnorodne interakcje z innymi lekami. Należy szczególnie uwzględnić te interakcje podczas planowania terapii, gdyż mogą one mieć istotne znaczenie kliniczne dla pacjenta. Interakcje te można podzielić na farmakodynamiczne i farmakokinetyczne.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Leki wydłużające odstęp QT – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania rysperydonu z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT, takimi jak:

• leki przeciwarytmiczne (np. chinidyna, dyzopiramid, prokainamid, propafenon, amiodaron, sotalol)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina)
• czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. maprotylina)
• niektóre leki przeciwhistaminowe
• inne leki przeciwpsychotyczne
• niektóre leki przeciwmalaryczne (np. chinina i meflochina)

Podobne środki ostrożności dotyczą stosowania rysperydonu z lekami powodującymi zaburzenia równowagi elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia), bradykardię lub lekami hamującymi metabolizm wątrobowy rysperydonu.²

Lewodopa i agoniści dopaminy – rysperydon może antagonizować działanie lewodopy i innych agonistów dopaminergicznych. Jeśli jednoczesne stosowanie tych leków jest konieczne, szczególnie w schyłkowej fazie choroby Parkinsona, należy zastosować najmniejsze skuteczne dawki obu leków.³

Leki hipotensyjne – po wprowadzeniu rysperydonu do obrotu obserwowano istotne klinicznie niedociśnienie podczas stosowania rysperydonu w skojarzeniu z lekami przeciwnadciśnieniowymi.⁴

Paliperydon – jednoczesne stosowanie doustne rysperydonu z paliperydonem nie jest zalecane, ponieważ paliperydon jest aktywnym metabolitem rysperydonu, a ich równoczesne zastosowanie może prowadzić do dodatkowego narażenia na czynną frakcję przeciwpsychotyczną.⁵

Leki psychostymulujące – jednoczesne stosowanie leków psychostymulujących (np. metylofenidatu) z rysperydonem może prowadzić do wystąpienia objawów pozapiramidowych po zmianie jednego lub obu rodzajów leczenia.⁶

Interakcje z alkoholem

Rysperydon należy stosować z ostrożnością w skojarzeniu z produktami zawierającymi alkohol. Jednoczesne stosowanie rysperydonu i alkoholu może zwiększać ryzyko wystąpienia sedacji. Alkohol, podobnie jak inne substancje działające ośrodkowo (opioidy, leki przeciwhistaminowe, benzodiazepiny), w połączeniu z rysperydonem może nasilać jego działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co prowadzi do wzmożonej senności, spowolnienia reakcji psychomotorycznych i ogólnego pogorszenia funkcji poznawczych.⁷

Interakcje farmakokinetyczne

Pokarm nie wpływa na wchłanianie rysperydonu.⁸

Rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4. Zarówno rysperydon jak i jego czynny metabolit 9-hydroksyrysperydon są substratami glikoproteiny P (P-gp). Substancje modyfikujące aktywność tych enzymów i transporterów mogą wpływać na farmakokinetykę czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.⁹

Główne interakcje farmakokinetyczne rysperydonu obejmują:

• Inhibitory CYP2D6 – silne inhibitory CYP2D6 (np. paroksetyna, chinidyna) mogą zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu, a w mniejszym stopniu jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Większe dawki inhibitorów mogą zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.¹⁰
• Inhibitory CYP3A4 i/lub P-gp – jednoczesne podawanie rysperydonu z silnym inhibitorem CYP3A4 i/lub P-gp (np. itrakonazol) może znacząco zwiększyć stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu.¹¹
• Induktory CYP3A4 i/lub P-gp – silne induktory CYP3A4 i/lub P-gp (np. karbamazepina) mogą zmniejszać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Induktory CYP3A4 wykazują maksymalne działanie w zależności od czasu – ich maksymalne działanie może wystąpić co najmniej po 2 tygodniach po rozpoczęciu podawania. Podobnie, po zaprzestaniu stosowania, indukcja CYP3A4 może nie ustępować przez minimum 2 tygodnie.¹²

Leki silnie wiążące się z białkami nie wykazują istotnego klinicznie wypierania rysperydonu z białek osocza, gdy są jednocześnie stosowane.¹³

Interakcje u dzieci i młodzieży

Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Nie wiadomo czy wyniki tych badań mają znaczenie u dzieci i młodzieży. Jednoczesne stosowanie leków psychostymulujących (np. metylofenidatu) z rysperydonem u dzieci i młodzieży nie wpływa na farmakokinetykę ani skuteczność rysperydonu.¹⁴

Szczególne przypadki interakcji

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem wiązało się ze zwiększoną śmiertelnością.¹⁵

Tabela interakcji lekowych

Wpływ rysperydonu na farmakokinetykę innych leków

W przypadku większości badanych interakcji, rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę innych leków, w tym:¹⁶

• walproinianu i topiramatu (leki przeciwpadaczkowe)¹⁷
• arypiprazolu i jego czynnego metabolitu dehydroarypiprazolu¹⁸
• digoksyny¹⁹
• litu²⁰

Postępowanie przy potencjalnych interakcjach

W przypadku rozpoczynania lub kończenia jednoczesnego podawania leków mogących wpływać na metabolizm rysperydonu, należy ponownie ocenić dawkowanie rysperydonu:²¹

• Podczas dołączania lub odstawiania silnych inhibitorów CYP2D6 (paroksetyna, chinidyna)
• Podczas dołączania lub odstawiania silnych inhibitorów CYP3A4 i/lub P-gp (itrakonazol)
• Podczas dołączania lub odstawiania silnych induktorów CYP3A4 i/lub P-gp (karbamazepina)