Właściwości farmakokinetyczne rupatadyny

Właściwości farmakokinetyczne rupatadyny obejmują szereg procesów zachodzących w organizmie po podaniu doustnym, w tym wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz eliminację substancji czynnej. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną rupatadyny w dawce 10 mg, bazując na wynikach badań klinicznych.¹

Wchłanianie i dostępność biologiczna

Rupatadyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie leku w osoczu (tmax) osiągane jest po około 0,75 godziny od momentu podania.² Po jednorazowym podaniu dawki 10 mg średnie maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 2,6 ng/ml, natomiast przy dawce 20 mg wartość ta wzrasta do 4,6 ng/ml.³

Farmakokinetyka rupatadyny wykazuje liniowość w zakresie dawek od 10 do 20 mg, zarówno po podaniu jednorazowym, jak i wielokrotnym.⁴ Przy długotrwałym podawaniu leku w dawce 10 mg raz na dobę przez 7 dni, średnie Cmax osiąga wartość 3,8 ng/ml.⁵

Warto zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań z dożylnym podaniem rupatadyny u ludzi, dlatego brak jest danych dotyczących bezwzględnej dostępności biologicznej tej substancji.⁶

Wpływ spożywania pokarmu na farmakokinetykę rupatadyny

Spożywanie pokarmu ma istotny wpływ na parametry farmakokinetyczne rupatadyny. Badania wykazały, że przyjmowanie leku z posiłkiem zwiększa ogólnoustrojową ekspozycję (AUC) na rupatadynę o około 23%.⁷ Równocześnie pokarm wpływa na wydłużenie czasu, po którym występuje maksymalne stężenie rupatadyny w osoczu (tmax) o około 1 godzinę.⁸

Co istotne, pokarm nie wpływa znacząco na maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax).⁹ Ekspozycja na aktywne i nieaktywne metabolity rupatadyny pozostaje praktycznie niezmieniona przy przyjmowaniu leku z posiłkiem – stwierdzono jedynie nieznaczne zmniejszenie ekspozycji (o około 5% dla jednego z aktywnych metabolitów i o około 3% dla głównego nieaktywnego metabolitu).¹⁰

Z klinicznego punktu widzenia, powyższe różnice w parametrach farmakokinetycznych przy podawaniu rupatadyny z pokarmem nie mają istotnego znaczenia.¹¹

Dystrybucja rupatadyny w organizmie

Po wchłonięciu do krwiobiegu, rupatadyna w bardzo wysokim stopniu wiąże się z białkami osocza. Badania wykazały, że stopień wiązania z białkami wynosi od 98,5% do 99%.¹² Tak wysoki stopień wiązania z białkami osocza może mieć istotny wpływ na interakcje z innymi lekami, które również silnie wiążą się z białkami.

Stężenie rupatadyny w osoczu po podaniu zmniejsza się dwuwykładniczo, ze średnim okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym 5,9 godziny.¹³

Metabolizm rupatadyny

Rupatadyna podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie.¹⁴ Badania metabolizmu in vitro z wykorzystaniem mikrosomów ludzkiej wątroby wskazują, że za metabolizm rupatadyny odpowiada głównie izoenzym CYP 3A4 cytochromu P450.¹⁵

W procesie metabolizmu powstają różne metabolity, w tym desloratadyna, która jest aktywnym metabolitem rupatadyny. Desloratadyna stanowi około 27% całkowitej ekspozycji ogólnoustrojowej substancji czynnej.¹⁶ Ponadto, powstają również inne hydroksylowane pochodne, które stanowią około 48% całkowitej ekspozycji ogólnoustrojowej.¹⁷

Eliminacja rupatadyny

W specjalistycznych badaniach dotyczących wydalania rupatadyny u ludzi, z zastosowaniem rupatadyny znakowanej izotopem węgla 14C (40 mg), wykazano, że 34,6% radioaktywności wykryto w moczu, a 60,9% w kale w ciągu 7 dni od podania leku.¹⁸ Znacząca przewaga wydalania z kałem wskazuje na istotną rolę eliminacji wątrobowej i wydalania z żółcią.

Zarówno w moczu, jak i w kale stwierdzano jedynie nieznaczne ilości niezmienionej substancji czynnej, co potwierdza, że rupatadyna jest niemal całkowicie metabolizowana przed wydaleniem z organizmu.¹⁹

Farmakokinetyka rupatadyny w szczególnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

Badania porównawcze farmakokinetyki rupatadyny u osób młodych i w podeszłym wieku wykazały istotne różnice w parametrach farmakokinetycznych. U osób starszych zaobserwowano większe wartości AUC i Cmax dla rupatadyny w porównaniu do osób młodszych.²⁰

Prawdopodobną przyczyną tych różnic jest zmniejszony metabolizm wątrobowy pierwszego przejścia u osób starszych.²¹ Interesujące jest to, że różnice te nie były obserwowane w przypadku metabolitów rupatadyny.²²

Dodatkowo stwierdzono wydłużenie średniego okresu półtrwania eliminacji rupatadyny u osób starszych – wynosił on 8,7 godziny w porównaniu do 5,9 godziny u osób młodszych.²³

Pomimo stwierdzonych różnic w parametrach farmakokinetycznych, uznano, że wyniki dla rupatadyny i jej metabolitów nie mają znaczenia klinicznego. W związku z tym nie jest konieczne dostosowanie dawki u osób w podeszłym wieku – mogą one przyjmować standardową dawkę 10 mg.²⁴

Parametry farmakokinetyczne rupatadyny – dane zbiorcze