Właściwości farmakodynamiczne leku Rozalin

Lek Rozalin (20 mg/ml, krople do oczu, roztwór) zawiera chlorowodorek dorzolamidu jako substancję czynną w stężeniu 20 mg dorzolamidu w 1 ml roztworu (22,26 mg chlorowodorku dorzolamidu). Pod względem farmakoterapeutycznym dorzolamid klasyfikowany jest jako inhibitor anhydrazy węglanowej o kodzie ATC: S 01 EC 03.¹

Mechanizm działania

Anhydraza węglanowa to enzym występujący w wielu tkankach organizmu, w tym w strukturach oka. U ludzi enzym ten występuje w postaci różnych izoenzymów, z których anhydraza węglanowa II jest najbardziej aktywna. Zlokalizowana jest głównie w erytrocytach, ale występuje również w innych tkankach organizmu. Inhibicja aktywności tego enzymu w wyrostkach rzęskowych oka prowadzi do redukcji wydzielania cieczy wodnistej, co w konsekwencji obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe.²

Dorzolamid, w postaci chlorowodorku, jest silnym inhibitorem ludzkiej anhydrazy węglanowej II. Po miejscowej aplikacji do oka, substancja ta efektywnie obniża podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, niezależnie od etiologii jaskry. Zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe stanowi jeden z głównych czynników powodujących uszkodzenie nerwu wzrokowego i postępującą utratę pola widzenia. Ważną zaletą dorzolamidu jest to, że obniża on ciśnienie wewnątrzgałkowe bez wywoływania takich działań niepożądanych jak nocna ślepota czy skurcz akomodacyjny. W przeciwieństwie do miejscowo stosowanych leków beta-adrenolitycznych, dorzolamid wywiera minimalny wpływ lub nie wpływa wcale na częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze.³

Miejscowo aplikowane leki beta-adrenolityczne również obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe, choć działają poprzez inny mechanizm – zmniejszają wydzielanie cieczy wodnistej oka. Badania kliniczne wykazały, że dodanie preparatu Rozalin do terapii miejscowym beta-adrenolitykiem prowadzi do większej redukcji ciśnienia wewnątrzgałkowego. Podobny efekt synergistyczny obserwowano przy jednoczesnym stosowaniu beta-adrenolityków i doustnych inhibitorów anhydrazy węglanowej.⁴

Działanie farmakodynamiczne

Badania kliniczne – dorośli

Skuteczność dorzolamidu w leczeniu pacjentów z jaskrą lub nadciśnieniem ocznym została potwierdzona w obszernych badaniach klinicznych z okresem obserwacji do jednego roku. Lek był stosowany w monoterapii trzy razy na dobę u pacjentów z początkowym ciśnieniem wewnątrzgałkowym ≥ 23 mmHg lub dwa razy na dobę jako terapia wspomagająca leczenie beta-adrenolitykiem w postaci kropli do oczu u pacjentów z początkowym ciśnieniem wewnątrzgałkowym ≥ 22 mmHg. Zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej, Rozalin powodował obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, które utrzymywało się przez cały dzień i przez cały okres długotrwałego stosowania.⁵

W monoterapii długotrwałej skuteczność dorzolamidu była porównywalna do betaksololu i tylko nieznacznie niższa niż timololu. Jako terapia wspomagająca do beta-adrenolityków w postaci kropli do oczu, dorzolamid powodował dodatkowe obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego podobne do efektu uzyskiwanego przy stosowaniu pilokarpiny 2% cztery razy na dobę.⁶

Badania kliniczne – dzieci

W celu oceny bezpieczeństwa stosowania dorzolamidu przeprowadzono wieloośrodkowe, trwające trzy miesiące badanie kliniczne z podwójnie ślepą próbą oraz aktywnie leczoną grupą kontrolną. Badaniem objęto 184 pacjentów pediatrycznych (122 w grupie otrzymującej dorzolamid) w wieku od jednego tygodnia do < 6 lat z jaskrą lub podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym (wyjściowa wartość IOP > 22 mmHg).<sup data-drug="Rozalin" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Celem oceny bezpieczeństwa stosowania dorzolamidu, podawanego trzy razy dziennie, przeprowadzono badanie wieloośrodkowe, o czasie trwania wynoszącym trzy miesiące, z zastosowaniem podwójnie ślepej próby oraz aktywnie leczonej grupy kontrolnej, u 184 pacjentów pediatrycznych (122 w grupie otrzymującej dorzolamid) w wieku od jednego tygodnia do 22 mmHg).”>7

Około połowa pacjentów w obu grupach leczonych miała rozpoznaną jaskrę wrodzoną. Inne częste przyczyny jaskry obejmowały zespół Sturge-Weber, dysgenezję mezodermalną tęczówki i rogówki, oraz jaskrę związaną z bezsoczewkowością.⁸

W obu grupach wiekowych około 70 pacjentów otrzymywało leczenie przez co najmniej 61 dni, a około 50 pacjentów było leczonych przez 81-100 dni.⁹

W przypadku braku odpowiedniej kontroli ciśnienia wewnątrzgałkowego podczas monoterapii dorzolamidem lub tymololem w formie roztworu tworzącego żel, pacjenci byli przestawiani na terapię skojarzoną według następującego schematu:

• U 30 pacjentów w wieku < 2 lat zmieniono leczenie na jednoczesne podawanie tymololu w formie roztworu tworzącego żel 0,25% raz dziennie oraz dorzolamidu 2% trzy razy dziennie<sup data-drug="Rozalin" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W przypadku nie uzyskania odpowiedniej kontroli IOP w trakcie monoterapii z zastosowaniem dorzolamidu lub tymololu w formie roztworów tworzących żel, dokonywano przejścia na terapię otwartą, zgodnie z następującym schematem: u 30 pacjentów w wieku 10
• U 30 pacjentów w wieku > 2 lat zmieniono leczenie na terapię z użyciem stałej kombinacji 2% dorzolamidu/0,5% tymololu, podawanej dwa razy na dobę ^{2 lat dokonano zmiany sposobu leczenia na terapię z użyciem stałej kombinacji 2% dorzolamidu/0,5% tymololu, podawanej dwa razy na dobę.”>11}

Wyniki badania nie wykazały dodatkowego ryzyka związanego ze stosowaniem leku u pacjentów pediatrycznych. Analiza skuteczności wykazała, że średnie obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego w grupie stosującej dorzolamid było porównywalne ze średnim obniżeniem ciśnienia obserwowanym w grupie otrzymującej tymolol, z niewielką przewagą liczbową na korzyść dorzolamidu.¹²

Należy zaznaczyć, że brak jest dostępnych wyników badań dotyczących długotrwałego (powyżej 12 tygodni) stosowania leku w populacji pediatrycznej. ^{12 tygodni) stosowania leku.”>13}