Mechanizm działania leku Rozaduo

Rozaduo to preparat okulistyczny zawierający dwie substancje czynne: trawoprost (40 mikrogramów/ml) oraz tymolol (5 mg/ml w postaci maleinianu tymololu). Obie substancje wykazują działanie obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe (IOP), jednak działają poprzez odmienne, wzajemnie uzupełniające się mechanizmy, co prowadzi do addytywnego efektu terapeutycznego w porównaniu z monoterapią każdą z tych substancji.¹

Działanie trawoprostu

Trawoprost jest analogiem prostaglandyny F2α, charakteryzującym się wysoką selektywnością i powinowactwem do receptora prostaglandynowego FP, działając jako jego pełny agonista. Substancja ta obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe poprzez zwiększenie odpływu cieczy wodnistej dwoma drogami:²

• przez siatkę włókien kolagenowych w kącie przesączania oka
• szlakiem naczyniówkowo-twardówkowym

Profil czasowy działania trawoprostu jest dobrze poznany. Po miejscowym podaniu do oka, efekt hipotensyjny rozpoczyna się po około 2 godzinach od aplikacji, osiąga maksimum po 12 godzinach, a znaczące obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego może utrzymywać się przez ponad 24 godziny po pojedynczej dawce.³

Istotne jest również, że trawoprost wykazuje dodatkowe korzystne właściwości farmakologiczne – w badaniach na królikach po 7 dniach miejscowego podawania do oka (1,4 mikrograma, raz na dobę) zaobserwowano znaczące zwiększenie przepływu krwi przez głowę nerwu wzrokowego.⁴

Działanie tymololu

Tymolol jest nieselektywnym antagonistą receptorów adrenergicznych (beta-blokerem), który charakteryzuje się:⁵

• brakiem wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej
• brakiem bezpośredniego działania hamującego na mięsień sercowy
• brakiem działania stabilizującego błony komórkowe

Mechanizm obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego przez tymolol został potwierdzony w badaniach tonograficznych i fluorofotometrycznych u ludzi. Wykazano, że główny efekt hipotensyjny tymololu wynika ze zmniejszenia wytwarzania cieczy wodnistej, przy jednoczesnym niewielkim zwiększeniu jej odpływu.⁶

Efekty kliniczne leku Rozaduo

Skuteczność kliniczna preparatu Rozaduo została potwierdzona w szeregu badań klinicznych o różnym czasie trwania i z udziałem zróżnicowanych grup pacjentów z jaskrą z otwartym kątem lub nadciśnieniem ocznym.⁷

Badanie dwunastomiesięczne

W 12-miesięcznym kontrolowanym badaniu klinicznym z udziałem pacjentów z jaskrą z otwartym kątem lub nadciśnieniem ocznym, u których wyjściowe wartości ciśnienia wewnątrzgałkowego wynosiły od 25 do 27 mmHg, wykazano znaczącą skuteczność preparatu zawierającego trawoprost i tymolol. Przy stosowaniu raz dziennie, rano, lek powodował średnie obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego o 8-10 mmHg. Istotnym jest fakt, że w porównaniu ze skojarzeniem latanoprostu 50 mikrogramów/ml z tymololem 5 mg/ml preparat Rozaduo wykazał nie gorszą skuteczność (non-inferiority) w zakresie średniego obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego.⁸

Badanie trzymiesięczne u pacjentów z wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym

W 3-miesięcznym kontrolowanym badaniu klinicznym u pacjentów z wyższymi wyjściowymi wartościami ciśnienia wewnątrzgałkowego (27-30 mmHg) zaobserwowano jeszcze bardziej wyraźne efekty terapeutyczne. Stosowanie preparatu zawierającego trawoprost i tymolol raz na dobę rano powodowało średnie obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego o 9-12 mmHg. Co istotne, efekt ten był:⁹

• o 2 mmHg większy w porównaniu z monoterapią trawoprostem 40 mikrogramów/ml stosowanym raz na dobę wieczorem
• o 2-3 mmHg większy niż przy stosowaniu tymololu 5 mg/ml dwa razy na dobę

Szczególnie istotna była obserwacja statystycznie znaczącego zmniejszenia porannego średniego ciśnienia wewnątrzgałkowego (mierzonego o godzinie 8 rano, 24 godziny po ostatniej dawce leku) w porównaniu z monoterapią trawoprostem.¹⁰

Dwa badania trzymiesięczne u pacjentów z umiarkowanym ciśnieniem wewnątrzgałkowym

Przeprowadzono również dwa 3-miesięczne badania kliniczne u pacjentów z umiarkowanym nadciśnieniem ocznym lub jaskrą z otwartym kątem, u których wyjściowe wartości średniego ciśnienia wewnątrzgałkowego wynosiły 23-26 mmHg. Stosowanie preparatu trawoprost + tymolol raz na dobę rano skutkowało średnim obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego o 7-9 mmHg. Efekty te były nie gorsze, choć liczbowo nieco mniejsze od tych uzyskiwanych podczas jednoczesnego, ale rozdzielonego stosowania trawoprostu wieczorem i tymololu rano.¹¹

Badanie porównawcze różnych środków konserwujących

W 6-tygodniowym badaniu porównawczym u pacjentów z jaskrą z otwartym kątem lub nadciśnieniem ocznym (wyjściowe średnie ciśnienie wewnątrzgałkowe: 24-26 mmHg) porównano preparat zawierający trawoprost i tymolol konserwowany polyquaternium-1 z preparatem konserwowanym chlorkiem benzalkoniowym. Oba preparaty stosowane raz na dobę rano dawały równoważny efekt terapeutyczny, obniżając ciśnienie wewnątrzgałkowe o średnio 8 mmHg.¹²

Zalecenia dotyczące pory podawania leku Rozaduo

Dostępne dane kliniczne sugerują, że podawanie preparatu wieczorem może mieć pewną przewagę w zakresie efektywności obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego. Jednakże przy ustalaniu optymalnej pory podawania leku należy brać pod uwagę także inne czynniki, takie jak wygoda pacjenta i prawdopodobieństwo przestrzegania zaleconego schematu stosowania leku, niezależnie czy będzie to pora poranna czy wieczorna.¹³

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna leku Rozaduo

Rozaduo należy do grupy leków okulistycznych stosowanych w terapii jaskry i jako środki miotyczne. Klasyfikacja ATC: S01ED51.¹⁴