Działania niepożądane
Rivaroxaban Bayer 20 mg

Działania niepożądane rywaroksabanu – charakterystyka kliniczna

Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu został dokładnie przeanalizowany w ramach trzynastu kluczowych badań klinicznych fazy III, obejmujących łącznie 69 608 dorosłych pacjentów oraz 488 pacjentów pediatrycznych, którzy otrzymywali preparat w badaniach fazy II i III. Badania te obejmowały różne wskazania kliniczne, w tym profilaktykę żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, leczenie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, a także profilaktykę udaru i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

Działania niepożądane rywaroksabanu są przede wszystkim związane z jego mechanizmem działania jako leku przeciwzakrzepowego. Najczęstszymi zgłaszanymi powikłaniami podczas terapii rywaroksabanem są krwawienia, wśród których dominują krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%). Obserwowane komplikacje krwotoczne są naturalnym następstwem mechanizmu działania leku i występują z różną częstotliwością w zależności od wskazania oraz czasu trwania terapii.²

Częstość występowania krwawień i anemii

Częstość krwawień różni się znacząco w zależności od wskazania klinicznego. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po alloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego krwawienia obserwowano u 6,8% pacjentów, natomiast w leczeniu zatorowości płucnej i zakrzepicy żył głębokich odsetek ten wzrastał do 23%. Najwyższy odsetek (39,5%) odnotowano w populacji pediatrycznej leczonej z powodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. U pacjentów z migotaniem przedsionków częstość krwawień wynosiła 28 na 100 pacjentolat.³

Anemia jako działanie niepożądane występowała najczęściej u pacjentów po alloplastyce stawów (5,9%), a w pozostałych wskazaniach jej częstość wahała się od 0,15 do 4,6% lub 0,74 do 2,5 na 100 pacjentolat, w zależności od wskazania i metodologii oceny.⁴

Klasyfikacja działań niepożądanych według układów i narządów

Działania niepożądane rywaroksabanu klasyfikowane są według układów i narządów oraz częstości występowania zgodnie z konwencją MedDRA. Częstość definiowana jest jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).⁵

⁶

Szczegółowa charakterystyka powikłań krwotocznych

Ryzyko powikłań krwotocznych stanowi najważniejszy aspekt bezpieczeństwa terapii rywaroksabanem. Ze względu na mechanizm działania leku, stosowanie rywaroksabanu wiąże się z podwyższonym ryzykiem krwawienia z dowolnej tkanki lub narządu, które może być jawne lub utajone. Konsekwencje kliniczne krwawienia zależą od jego lokalizacji, nasilenia i rozległości, a w skrajnych przypadkach mogą prowadzić do zgonu.⁷

W badaniach klinicznych udokumentowano zwiększoną częstość krwawień z błon śluzowych (np. krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) podczas długotrwałego leczenia rywaroksabanem w porównaniu z antagonistami witaminy K. Z tego względu, poza standardowym nadzorem klinicznym, zaleca się monitorowanie stężenia hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonego krwawienia i oceny klinicznego znaczenia jawnego krwawienia.⁸

Grupy podwyższonego ryzyka krwawienia

Określone grupy pacjentów wykazują podwyższone ryzyko powikłań krwotocznych podczas przyjmowania rywaroksabanu. Do grup szczególnego ryzyka należą:

• Pacjenci z niekontrolowanym, ciężkim nadciśnieniem tętniczym
• Pacjenci jednocześnie stosujący inne leki wpływające na hemostazę
• Kobiety w wieku rozrodczym – mogą doświadczać nasilonych i/lub przedłużonych krwawień miesiączkowych⁹

Objawy powikłań krwotocznych

Objawy powikłań krwotocznych mogą być różnorodne i obejmować:

• Osłabienie
• Bladość
• Zawroty głowy
• Ból głowy
• Obrzęk niewiadomego pochodzenia
• Duszność
• Wstrząs niewiadomego pochodzenia¹⁰

W niektórych przypadkach, jako następstwo niedokrwistości będącej skutkiem krwawienia, mogą występować objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej lub dławica piersiowa.¹¹

Powikłania wtórne do krwawień

Dla rywaroksabanu zgłaszano poważne wtórne powikłania po ciężkich krwawieniach, do których należą:

• Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – stan nagłego wzrostu ciśnienia w obrębie zamkniętej przestrzeni, który może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia mięśni i nerwów
• Niewydolność nerek spowodowana zmniejszoną perfuzją narządową
• Nefropatia związana z antykoagulantami – specyficzny rodzaj uszkodzenia nerek¹²

Działania niepożądane w populacji pediatrycznej

Bezpieczeństwo rywaroksabanu w populacji pediatrycznej oceniano w dwóch badaniach fazy II i jednym badaniu fazy III, które były badaniami otwartymi z grupą kontrolną otrzymującą substancję czynną. Badania te obejmowały dzieci i młodzież od urodzenia do wieku poniżej 18 lat, leczone z powodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.¹³

Ogólny profil bezpieczeństwa rywaroksabanu u 412 dzieci i młodzieży był podobny do obserwowanego u dorosłych i spójny w poszczególnych podgrupach wiekowych, chociaż ocena jest ograniczona niewielką liczbą pacjentów uczestniczących w badaniach.¹⁴

Specyficzne działania niepożądane w populacji pediatrycznej

W porównaniu z populacją dorosłych, u dzieci i młodzieży częściej występowały następujące działania niepożądane:

• Ból głowy (bardzo często, 16,7%)
• Gorączka (bardzo często, 11,7%)
• Krwawienie z nosa (bardzo często, 11,2%)
• Wymioty (bardzo często, 10,7%)
• Tachykardia (często, 1,5%)
• Zwiększenie stężenia bilirubiny (często, 1,5%)
• Zwiększenie stężenia sprzężonej bilirubiny (niezbyt często, 0,7%)¹⁵

U dziewczynek po pierwszej miesiączce obserwowano krwotok miesiączkowy u 6,6% pacjentek (często). Małopłytkowość, która jest obserwowana u dorosłych w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu, występowała często (4,6%) w badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży.¹⁶

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży miały przeważnie nasilenie łagodne do umiarkowanego.¹⁷

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu niezbędne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁸