Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Rispolept

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania rysperydonu dostarczyły istotnych informacji dotyczących potencjalnych efektów ubocznych leku. Dane te pochodzą z szeregu badań eksperymentalnych prowadzonych na modelach zwierzęcych oraz w warunkach laboratoryjnych, obejmujących ocenę toksyczności, wpływu na rozród, potencjału genotoksycznego oraz rakotwórczego.¹

Wpływ na układ hormonalny i rozrodczy

W badaniach toksykologicznych (pod)przewlekłych z wykorzystaniem niedojrzałych płciowo szczurów i psów wykazano zależne od dawki działanie rysperydonu na gruczoły piersiowe oraz układ rozrodczy zarówno u samców, jak i samic. Efekty te były bezpośrednio związane ze zwiększonym stężeniem prolaktyny w surowicy krwi, co wynikało z zablokowania receptora dopaminergicznego D₂ przez rysperydon. Dodatkowe badania na kulturach tkankowych sugerują, że prolaktyna może stymulować rozwój komórek w guzach piersi u ludzi.²

Teratogenność i wpływ na rozród

Rysperydon nie wykazywał działania teratogennego na płód u szczurów i królików. Jednakże w badaniach dotyczących wpływu rysperydonu na rozmnażanie u szczurów stwierdzono niepożądane działania obejmujące zaburzenia behawioralne rodziców podczas kojarzenia się oraz niekorzystny wpływ na masę urodzeniową i przeżywalność potomstwa.³

Wpływ na rozwój i funkcje poznawcze

Ekspozycja na rysperydon w okresie płodowym u szczurów wiązała się z deficytami funkcji poznawczych u dorosłych osobników. Zaobserwowano, że inne leki będące antagonistami dopaminy, podawane ciężarnym zwierzętom, negatywnie wpływały na procesy uczenia się oraz rozwój motoryczny potomstwa.⁴

W badaniach toksykologicznych przeprowadzanych na młodych szczurach stwierdzano zwiększoną śmiertelność i opóźnienie rozwoju ich potomstwa. W 40-tygodniowym badaniu na młodych psach zaobserwowano opóźnienie dojrzewania płciowego.⁵

Wpływ na układ kostny

Na podstawie analizy pola pod krzywą (AUC) nie stwierdzono zaburzeń wzrostu kości długich u psów przy narażeniu 3,6 razy większym od maksymalnej ekspozycji u młodzieży (1,5 mg/dobę). Jednak gdy ekspozycja była 15 razy większa od maksymalnej ekspozycji u młodzieży, zaobserwowano wyraźny wpływ na kości długie oraz dojrzewanie płciowe.⁶

Potencjał genotoksyczny i rakotwórczy

Rysperydon nie wykazywał działania genotoksycznego w wielu testach. Jednakże w badaniach oceniających potencjał rakotwórczy rysperydonu podawanego doustnie szczurom i myszom, zaobserwowano następujące zmiany:⁷

• Powiększenie gruczolaka przysadki u myszy
• Powiększenie gruczolaka endokrynnego trzustki u szczurów
• Powiększenie gruczolaka gruczołów mlecznych u obu gatunków

Guzy te można powiązać z przedłużającym się antagonizmem rysperydonu względem receptora D₂ i występującą hiperprolaktynemią. Znaczenie tych obserwacji dotyczących gryzoni dla oceny ryzyka stosowania leku u ludzi pozostaje nieznane.⁸

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Modele zwierzęce badane zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo wykazały, że duże dawki rysperydonu mogą powodować wydłużenie odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym, co teoretycznie zwiększa u pacjentów ryzyko wystąpienia potencjalnie groźnego dla życia częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes.⁹

Zestawienie kluczowych wyników badań przedklinicznych