Przedawkowanie
Risperidone Grindeks 2 mg

Przedawkowanie rysperydonu stanowi stan zagrożenia życia, manifestujący się przede wszystkim nasileniem działania farmakologicznego leku na receptory dopaminowe D₂, histaminowe H₁ oraz α-adrenergiczne, co prowadzi do objawów takich jak senność, sedacja, tachykardia, niedociśnienie, objawy pozapiramidowe (dystonia, akatyzja, parkinsonizm), wydłużenie odstępu QT oraz drgawki. Szczególnie niebezpieczne jest wystąpienie torsade de pointes, zwłaszcza w przypadku jednoczesnego przedawkowania rysperydonu i paroksetyny. Diagnostyka powinna obejmować ciągłe monitorowanie EKG w celu wykrycia zaburzeń rytmu serca oraz ocenę stanu neurologicznego i hemodynamicznego pacjenta.

Przedawkowanie rysperydonu – charakterystyka kliniczna

Przedawkowanie rysperydonu stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania wynikają przede wszystkim z nasilenia farmakologicznego działania leku i mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych oraz neurologicznych.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie rysperydonu manifestuje się szeregiem objawów klinicznych, które wymagają szybkiego rozpoznania i wdrożenia odpowiedniego postępowania. Należy brać pod uwagę możliwość zatrucia wieloma lekami jednocześnie, co może modyfikować obraz kliniczny i komplikować leczenie.2

Do najczęściej obserwowanych objawów przedawkowania rysperydonu należą:3

Szczególnie niebezpieczny jest częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, który odnotowywano w przypadkach jednoczesnego przedawkowania rysperydonu z paroksetyną.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Ze względu na brak swoistego antidotum dla rysperydonu, postępowanie w przypadku przedawkowania ma charakter objawowy i polega na:5

  1. Zabezpieczeniu podstawowych funkcji życiowych – należy uzyskać i utrzymać drożność dróg oddechowych oraz zapewnić odpowiednią podaż tlenu i wentylację.6
  2. Ograniczeniu wchłaniania leku – rozważenie podania węgla aktywnego ze środkiem przeczyszczającym, jeśli od przyjęcia leku upłynęła mniej niż godzina.7
  3. Monitorowaniu czynności układu krążenia – z ciągłym zapisem elektrokardiograficznym w celu wykrycia ewentualnych zaburzeń rytmu serca.8
  4. Leczeniu niedociśnienia i zapaści krążeniowej – za pomocą dożylnego podawania płynów oraz leków sympatykomimetycznych.9
  5. Zwalczaniu objawów pozapiramidowych – przy pomocy leków o działaniu przeciwcholinergicznym w przypadku ciężkich objawów.10
  6. Ścisłej obserwacji klinicznej – dokładna obserwacja pacjenta i monitorowanie parametrów życiowych powinny być kontynuowane do czasu ustąpienia objawów zatrucia.11

Zestawienie objawów przedawkowania

Objawy przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm Postępowanie
Senność i sedacja Znacznie nasilona sedacja, możliwa utrata przytomności Nasilenie działania na receptory histaminowe H₁ i α-adrenergiczne Zabezpieczenie dróg oddechowych, monitorowanie stanu świadomości
Tachykardia Przyspieszenie rytmu zatokowego Blokada receptorów α-adrenergicznych i cholinergicznych Monitorowanie EKG, leczenie objawowe
Niedociśnienie Spadek ciśnienia tętniczego, możliwa zapaść krążeniowa Blokada receptorów α₁-adrenergicznych Płynoterapia, leki sympatykomimetyczne
Objawy pozapiramidowe Dystonia, akatyzja, parkinsonizm, dyskineza Blokada receptorów dopaminowych D₂ Leki przeciwcholinergiczne
Wydłużenie odstępu QT Wydłużenie repolaryzacji komór w zapisie EKG Blokada kanałów potasowych Monitorowanie EKG, korekta zaburzeń elektrolitowych
Drgawki Napady drgawkowe uogólnione lub ogniskowe Obniżenie progu drgawkowego Benzodiazepiny, leki przeciwdrgawkowe
Torsade de pointes Częstoskurcz komorowy o zmieniającym się kształcie zespołów QRS Wydłużenie odstępu QT, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z paroksetyną Intensywne monitorowanie kardiologiczne, magnez, defibrylacja w razie potrzeby

Interakcje nasilające ryzyko przedawkowania

Należy zwrócić szczególną uwagę na jednoczesne stosowanie innych leków, które mogą nasilać toksyczność rysperydonu. Szczególnie niebezpieczne jest skojarzenie z paroksetyną, które zwiększa ryzyko wystąpienia częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes.12

Ponieważ w przypadku ostrego przedawkowania często mamy do czynienia z zażyciem wielu leków jednocześnie, monitorowanie pacjenta powinno uwzględniać możliwość wystąpienia objawów charakterystycznych dla przedawkowania innych substancji.13

  1. 26.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl