Właściwości farmakokinetyczne leku Psotriol, (50 mikrogramów + 0,5 mg)/g, żel

Psotriol to preparat złożony zawierający dwie substancje czynne: kalcypotriol (w postaci kalcypotriolu jednowodnego) w stężeniu 50 mikrogramów/g oraz betametazon (w postaci betametazonu dipropionianu) w stężeniu 0,5 mg/g. Żel ma postać prawie przezroczystą, bezbarwną lub o barwie prawie białej. Właściwości farmakokinetyczne leku obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania obu substancji czynnych po podaniu miejscowym na skórę.¹

Ekspozycja ogólnoustrojowa

Układowa ekspozycja na kalcypotriol i dipropionian betametazonu po miejscowym zastosowaniu produktu Psotriol w postaci żelu jest porównywalna z ekspozycją obserwowaną u szczurów i świnek miniaturowych po zastosowaniu maści zawierającej to samo połączenie substancji czynnych. Ekspozycja ogólnoustrojowa na obie substancje czynne jest minimalna podczas prawidłowego stosowania produktu.²

Wchłanianie

Badania kliniczne z wykorzystaniem radioizotopowo znakowanej maści wykazały, że wchłanianie ogólnoustrojowe kalcypotriolu i betametazonu z preparatu zawierającego ich połączenie wynosi mniej niż 1% zastosowanej dawki (2,5 g), gdy produkt aplikowany jest na zdrową skórę o powierzchni 625 cm² przez okres 12 godzin. Jest to wartość referencyjna dla żelu Psotriol, który zawiera te same substancje czynne.³

Należy zwrócić uwagę, że wchłanianie substancji czynnych może być istotnie zwiększone w przypadku:

• Stosowania produktu na obszarach skóry pokrytych łuskami łuszczycowymi – większa przepuszczalność zmienionej chorobowo skóry⁴
• Aplikacji pod opatrunkiem okluzyjnym – efekt okluzji zwiększający penetrację substancji przez skórę⁵
• Stosowania na uszkodzonej skórze – w takim przypadku wchłanianie może wynosić około 24%⁶

Dystrybucja i wiązanie z białkami

Zarówno kalcypotriol, jak i betametazonu dipropionian po ekspozycji ogólnoustrojowej charakteryzują się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 64%. Badania dystrybucji tkankowej przeprowadzone na szczurach z wykorzystaniem radioizotopowo znakowanych substancji czynnych wykazały, że najwyższe stężenia radioaktywności po podaniu kalcypotriolu i betametazonu dipropionianu występowały w nerkach i wątrobie, co wskazuje na preferencyjną kumulację tych substancji lub ich metabolitów w tych narządach.⁷

Metabolizm

Po ekspozycji ogólnoustrojowej zarówno kalcypotriol, jak i betametazonu dipropionian ulegają szybkiemu i intensywnemu metabolizmowi. Betametazon jest metabolizowany głównie w wątrobie, ale również w nerkach, gdzie powstają glukuronidy oraz estry siarczanowe. Z kolei kalcypotriol podlega przemianom metabolicznym, których produkty są następnie eliminowane z organizmu.⁸

W badaniach klinicznych przeprowadzonych u pacjentów z zaawansowaną łuszczycą, leczonych produktami zawierającymi kombinację kalcypotriolu i betametazonu dipropionianu (zarówno w postaci żelu, jak i maści) przez okres 4 lub 8 tygodni, stężenia macierzystych substancji czynnych we wszystkich próbkach krwi pobranych od 34 pacjentów były poniżej dolnej granicy oznaczalności. U niektórych pacjentów udało się jednak wykryć obecność metabolitów kalcypotriolu oraz betametazonu dipropionianu, co potwierdza, że dochodzi do niewielkiego wchłaniania substancji czynnych i ich następczego metabolizmu.⁹

Eliminacja

Okres półtrwania w osoczu w fazie eliminacji po podaniu dożylnym wynosi od 5 do 6 godzin zarówno dla kalcypotriolu, jak i betametazonu dipropionianu. Należy jednak zaznaczyć, że w przypadku podania miejscowego na skórę, czas eliminacji jest znacznie dłuższy ze względu na powolne uwalnianie substancji z miejsca depozycji w skórze. W praktyce oznacza to, że czas wydalania po podaniu miejscowym na skórę liczy się w dniach.¹⁰

Główne drogi eliminacji dla poszczególnych substancji czynnych różnią się:

• Kalcypotriol – wydalany głównie z kałem (badania na szczurach i świniach miniaturowych)¹¹
• Betametazonu dipropionian – wydalany głównie z moczem (badania na szczurach i myszach)¹²

Podsumowanie właściwości farmakokinetycznych