Właściwości farmakokinetyczne finasterydu

Finasteryd, substancja czynna produktu leczniczego Proscar (5 mg, tabletki powlekane), wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które mają znaczenie dla skuteczności terapeutycznej i bezpieczeństwa stosowania leku. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis procesów farmakokinetycznych, którym podlega finasteryd w organizmie.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym finasteryd wykazuje szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu krwi obserwuje się po około dwóch godzinach od przyjęcia dawki. Pełny proces wchłaniania finasterydu kończy się po sześciu – ośmiu godzinach. Dostępność biologiczna finasterydu po podaniu doustnym jest wysoka i wynosi około 80%. Istotną informacją kliniczną jest fakt, że spożywanie pokarmów nie wpływa na biodostępność leku, co oznacza, że finasteryd może być przyjmowany niezależnie od posiłków.²

Dystrybucja

Finasteryd charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza krwi, wynoszącym około 93%. Objętość dystrybucji substancji wynosi około 76 litrów, co wskazuje na szeroki zakres dystrybucji w organizmie. Badania dotyczące wielokrotnego dawkowania leku wykazały powolne gromadzenie się małych ilości finasterydu. Przy zastosowaniu dawki dobowej 5 mg, stężenie finasterydu w osoczu krwi osiąga wartości około 8-10 ng/ml i pozostaje stabilne z upływem czasu.³

Finasteryd przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego, co potwierdzono u pacjentów przyjmujących ten lek przez okres od 7 do 10 dni. Dostępne dane sugerują, że substancja nie gromadzi się w sposób szczególny w płynie mózgowo-rdzeniowym. Dodatkowo wykazano obecność finasterydu w osoczu nasienia u mężczyzn przyjmujących produkt leczniczy Proscar w dawce 5 mg na dobę.⁴

Metabolizm

Finasteryd podlega metabolizmowi oksydacyjnemu zachodzącemu głównie w wątrobie. W badaniach po podaniu doustnym finasterydu zidentyfikowano dwa główne metabolity tej substancji. Metabolity te charakteryzują się znacznie mniejszą aktywnością hamującą 5-alfa-reduktazę w porównaniu do związku macierzystego – finasterydu.⁵

Eliminacja

Średni okres półtrwania finasterydu w fazie wydalania wynosi sześć godzin. Klirens osoczowy finasterydu kształtuje się na poziomie około 165 ml/min. Po podaniu doustnym finasterydu, 39% dawki jest usuwane z moczem w postaci metabolitów, przy czym lek w postaci niezmienionej nie jest wydalany z moczem. Pozostała część, około 57% całkowitej dawki, jest wydalana z kałem.⁶

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w wieku podeszłym

U osób w wieku podeszłym obserwuje się nieznacznie wolniejsze wydalanie finasterydu. W miarę starzenia się pacjentów następuje wydłużenie okresu półtrwania z około 6 godzin u mężczyzn w wieku od 18 do 60 lat do 8 godzin u mężczyzn w wieku powyżej 70 lat. Ta różnica nie ma jednak znaczenia klinicznego i nie wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów geriatrycznych.⁷

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i z klirensem kreatyniny w zakresie od 9 do 55 ml/min, dystrybucja pojedynczej dawki finasterydu znakowanej izotopem 14C była porównywalna do tej obserwowanej u zdrowych ochotników. Stopień wiązania z białkami również nie różnił się u pacjentów z niewydolnością nerek. U tych pacjentów zaobserwowano jednak pewne zmiany w profilu wydalania – metabolity, które zwykle są wydalane z moczem, w większym stopniu były eliminowane z kałem. Wydalanie metabolitów z kałem zwiększało się proporcjonalnie do zmniejszenia ich wydalania z moczem.⁸

Ważną informacją kliniczną jest brak konieczności dostosowania dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek, którzy nie są poddawani dializoterapii.⁹