Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Dostępne przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania amiodaronu chlorowodorku, substancji czynnej leku Opacorden, są istotne dla zrozumienia potencjalnych długoterminowych efektów stosowania tego leku u pacjentów. Dane te opierają się głównie na badaniach karcynogenności oraz mutagenności przeprowadzonych na modelach zwierzęcych, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na gruczoł tarczowy. ¹

Badania karcynogenności

Długoterminowe badania karcynogenności amiodaronu trwające 2 lata, przeprowadzone na szczurach, wykazały istotne klinicznie zwiększenie częstości występowania nowotworów pęcherzykowych tarczycy. Odnotowano wystąpienie zarówno gruczolaków jak i raków pęcherzykowych tarczycy u osobników obu płci. Wyniki te sugerują wpływ amiodaronu na procesy onkogenezy w obrębie gruczołu tarczowego u badanych zwierząt. ²

Interesująco, analogiczne badania przeprowadzone na myszach nie wykazały zwiększonej częstości występowania nowotworów. Zaobserwowano natomiast przerost pęcherzyków tarczycy, którego nasilenie było zależne od zastosowanej dawki amiodaronu. Obserwacja ta potwierdza wpływ badanej substancji na tkankę tarczycy, jednak o charakterze nienowotworowym u tego gatunku. ³

Mechanizm działania karcynogennego

Analiza mechanizmu karcynogennego działania amiodaronu, w oparciu o przeprowadzone badania mutagenności, dostarcza istotnych informacji. Wyniki badań mutagenności amiodaronu były ujemne, co wskazuje na brak bezpośredniego działania genotoksycznego badanej substancji. Na podstawie tych danych naukowcy wnioskują, że za powstawanie nowotworów pęcherzykowych tarczycy u szczurów odpowiada raczej mechanizm epigenetyczny niż genotoksyczny. ⁴

Wpływ na funkcje tarczycy

Obserwowane zmiany w obrębie tarczycy zarówno u szczurów (nowotwory pęcherzykowe) jak i u myszy (przerost pęcherzyków) najprawdopodobniej wynikają z wpływu amiodaronu na gospodarkę hormonalną tarczycy. Badana substancja oddziałuje na procesy syntezy i/lub uwalniania hormonów tarczycowych, co prowadzi do zaburzeń funkcjonowania tego gruczołu u badanych gatunków zwierząt. ⁵

Znaczenie kliniczne dla ludzi

Pomimo obserwowanych zmian w obrębie tarczycy u badanych zwierząt laboratoryjnych, znaczenie tych wyników dla ludzi ocenia się jako niewielkie. Gatunkowe różnice w metabolizmie i odpowiedzi na amiodaron sprawiają, że ryzyko rozwoju podobnych zmian u ludzi jest ograniczone i nie stanowi podstawy do odmowy stosowania leku przy zachowaniu właściwych wskazań klinicznych. ⁶

Należy jednak podkreślić, że wiedza o potencjalnym wpływie amiodaronu na funkcje tarczycy uzasadnia monitorowanie parametrów funkcji tego gruczołu u pacjentów przyjmujących Opacorden, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. ⁷