Przeciwwskazania stosowania leku Olanzapine Aurovitas

Przy przepisywaniu pacjentom leku Olanzapine Aurovitas w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, dostępnych w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, należy uwzględnić absolutne przeciwwskazania do jego stosowania. Olanzapina nie powinna być podawana w określonych przypadkach, które mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych lub stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia pacjenta.¹

Nadwrażliwość na składniki produktu

Pierwszym bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania leku Olanzapine Aurovitas jest nadwrażliwość na substancję czynną (olanzapinę) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się różnorodnymi symptomami, od łagodnych (np. wysypka, świąd) do poważnych, zagrażających życiu (np. wstrząs anafilaktyczny). W wywiadzie należy szczególnie zwrócić uwagę na wcześniejsze reakcje alergiczne po zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych, zwłaszcza z grupy pochodnych tienobenzodiazepin.²

Warto zwrócić uwagę, że tabletki Olanzapine Aurovitas zawierają aspartam jako substancję pomocniczą o znanym działaniu, w ilości zależnej od dawki leku:

• 5 mg olanzapiny – 0,50 mg aspartamu
• 10 mg olanzapiny – 1,00 mg aspartamu
• 15 mg olanzapiny – 1,50 mg aspartamu
• 20 mg olanzapiny – 2,00 mg aspartamu

W przypadku stwierdzonej nadwrażliwości na aspartam, należy rozważyć zastosowanie innej postaci leku lub innego leku przeciwpsychotycznego.³

Jaskra z wąskim kątem przesączania

Drugim bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania olanzapiny jest stwierdzone ryzyko wystąpienia jaskry z wąskim kątem przesączania. Olanzapina, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne o działaniu antycholinergicznym, może powodować rozszerzenie źrenicy i blokadę odpływu cieczy wodnistej przez kąt przesączania, co prowadzi do nagłego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. U pacjentów z anatomicznie wąskim kątem przesączania lub z jaskrą z wąskim kątem w wywiadzie, zastosowanie olanzapiny może spowodować napad jaskry ostrej – stan wymagający natychmiastowej interwencji okulistycznej.⁴

Przed rozpoczęciem leczenia olanzapiną należy zebrać dokładny wywiad okulistyczny, szczególnie u pacjentów z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku jaskry lub z objawami sugerującymi predyspozycję do rozwoju jaskry z wąskim kątem przesączania (np. krótkowzroczność, płytka komora przednia oka, ból oka, zaczerwienienie, niewyraźne widzenie). W przypadku wątpliwości wskazana jest konsultacja okulistyczna przed włączeniem leku.

Sytuacje, w których należy odradzić pacjentowi stosowanie leku

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których zastosowanie olanzapiny wiąże się ze znacznym ryzykiem powikłań i wymaga szczególnej ostrożności lub zastosowania alternatywnego leczenia. W takich przypadkach należy rozważyć indywidualnie stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka związanego z terapią olanzapiną i w razie wątpliwości odradzić stosowanie tego leku.

Pacjenci z chorobami układu krążenia

U pacjentów z zaawansowanymi chorobami układu sercowo-naczyniowego, szczególnie z niewydolnością serca, przebytym zawałem mięśnia sercowego lub udarem mózgu, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu olanzapiny. Lek może powodować niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia rytmu serca oraz wydłużenie odstępu QT, co może zwiększać ryzyko nagłej śmierci sercowej. W takich przypadkach należy rozważyć alternatywne leczenie przeciwpsychotyczne o korzystniejszym profilu bezpieczeństwa kardiologicznego.

Pacjenci z cukrzycą

Stosowanie olanzapiny u pacjentów z cukrzycą wymaga szczególnej ostrożności, gdyż lek ten może nasilać insulinooporność i prowadzić do pogorszenia kontroli glikemii. U pacjentów z trudnościami w utrzymaniu prawidłowych poziomów glukozy we krwi należy rozważyć alternatywne leki przeciwpsychotyczne o mniejszym wpływie na metabolizm glukozy.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji wątroby

U pacjentów z upośledzoną funkcją wątroby metabolizm olanzapiny może być spowolniony, co prowadzi do zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. W przypadku umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności wątroby należy rozważyć zastosowanie mniejszych dawek początkowych lub wybór leku o mniejszym metabolizmie wątrobowym.

Pacjenci w podeszłym wieku

Olanzapina powinna być stosowana z dużą ostrożnością u pacjentów w podeszłym wieku, szczególnie powyżej 75 roku życia. W tej grupie wiekowej występuje zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym zaburzeń poznawczych, sedacji, niedociśnienia ortostatycznego oraz upadków. Jeśli istnieje konieczność zastosowania leku przeciwpsychotycznego u pacjenta geriatrycznego, należy rozważyć rozpoczęcie terapii od mniejszych dawek i dokładnie monitorować tolerancję leczenia.

Pacjenci z dyslipidemią

U pacjentów z występującymi już zaburzeniami lipidowymi należy zachować ostrożność przy stosowaniu olanzapiny, gdyż lek ten może powodować hiperlipidemię. Monitorowanie parametrów lipidowych oraz ewentualna modyfikacja leczenia hipolipemizującego są konieczne podczas terapii olanzapiną.

Ryzyko zaburzenia regulacji temperatury ciała

Olanzapina może upośledzać zdolność organizmu do obniżania podstawowej temperatury ciała. Należy zachować szczególną ostrożność podczas przepisywania leku pacjentom, którzy będą narażeni na czynniki mogące wpływać na podwyższenie temperatury ciała, takie jak intensywny wysiłek fizyczny, ekspozycja na wysoką temperaturę otoczenia, stosowanie leków o działaniu antycholinergicznym lub odwodnienie.