Wpływ na płodność, ciążę i laktację
NiQuitin Fruit 4 mg

Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Decyzja o przekazaniu pacjentce informacji dotyczących stosowania nikotynowej terapii zastępczej (NTZ) w postaci gumy do żucia NiQuitin Fruit 4 mg podczas planowania ciąży, w trakcie ciąży lub w okresie karmienia piersią, wymaga od lekarza szczegółowego omówienia zarówno ryzyka, jak i potencjalnych korzyści wynikających z jej zastosowania. Należy uwzględnić wpływ leku na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią.¹

Stosowanie leku w okresie ciąży

Palenie tytoniu w ciąży wiąże się z istotnymi zagrożeniami dla zdrowia zarówno kobiety ciężarnej, jak i rozwijającego się płodu. Do głównych zagrożeń należą: opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, zwiększone ryzyko przedwczesnego porodu oraz podwyższona śmiertelność okołoporodowa. Zaprzestanie palenia jest jedyną skuteczną metodą poprawy stanu zdrowia matki i dziecka, a im szybciej kobieta przestanie palić, tym lepiej dla obu stron.²

Rekomendowanym podejściem jest, aby kobiety w ciąży podejmowały próbę zaprzestania palenia bez wspomagania farmakologicznego. Jednak w przypadku pacjentek, które nie są w stanie samodzielnie przerwać nałogu, można rozważyć zastosowanie nikotynowej terapii zastępczej jako elementu wsparcia w procesie rzucania palenia. Należy podkreślić, że ryzyko związane ze stosowaniem NTZ jest mniejsze niż ryzyko wynikające z kontynuowania palenia tytoniu. Jest to spowodowane:³

• Niższym maksymalnym stężeniem nikotyny we krwi przy stosowaniu NTZ w porównaniu do palenia tytoniu
• Brakiem dodatkowej ekspozycji płodu na policykliczne węglowodory aromatyczne
• Eliminacją narażenia na tlenek węgla, który zaburza transport tlenu w organizmie

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że nikotyna przenika przez barierę łożyskową do organizmu płodu i może wpływać na ruchy oddechowe płodu oraz wywierać zależny od dawki wpływ na krążenie łożyskowo-płodowe. Z tego powodu, decyzja o zastosowaniu NTZ powinna być podjęta możliwie najwcześniej w okresie ciąży.⁴

Istotne zalecenia dotyczące stosowania NTZ w ciąży to:⁵

• Ograniczenie czasu terapii – nie należy stosować NTZ dłużej niż przez 2-3 miesiące w okresie ciąży
• Preferowanie form podania umożliwiających dawkowanie przerywane – stosowanie kilku pojedynczych dawek w ciągu dnia (np. gumy do żucia) może być korzystniejsze ze względu na występowanie okresów wolnych od nikotyny
• Indywidualizacja terapii – dla kobiet, u których występują nudności i/lub wymioty w przebiegu ciąży, bardziej odpowiednie mogą być plastry nikotynowe, zapewniające stabilne uwalnianie substancji czynnej

Stosowanie leku w okresie karmienia piersią

Lekarz powinien poinformować kobietę karmiącą piersią, że nikotyna, zarówno ta pochodząca z dymu tytoniowego, jak i z produktów NTZ, przenika do mleka kobiecego. Istotne jest jednak podkreślenie, że ilość nikotyny, na którą narażone jest niemowlę karmione piersią przez matkę stosującą NTZ, jest stosunkowo niewielka i stanowi mniejsze zagrożenie niż ekspozycja na dym tytoniowy przy kontynuowaniu palenia przez matkę.⁶

Zalecenia dla kobiet karmiących piersią obejmują:⁷

• Preferowanie zaprzestania palenia bez stosowania NTZ jako optymalnego rozwiązania dla zdrowia dziecka
• Rozważenie NTZ jako elementu wspomagającego przy próbie rzucenia palenia, jeśli samodzielne zaprzestanie palenia nie jest możliwe

W celu zminimalizowania ekspozycji niemowlęcia na nikotynę podczas karmienia piersią, lekarz powinien zwrócić szczególną uwagę na schemat dawkowania NTZ:⁸

• Preferowanie form podania umożliwiających dawkowanie przerywane (jak gumy nikotynowe) zamiast form o przedłużonym uwalnianiu
• Dostosowanie harmonogramu przyjmowania NTZ do pory karmienia – wydłużenie odstępu między przyjęciem preparatu a karmieniem pozwala zminimalizować ilość nikotyny w mleku
• Planowanie godzin karmienia w stosunku do czasu przyjmowania NTZ

Wpływ leku na płodność

Przekazując informacje dotyczące potencjalnego wpływu nikotyny na płodność, lekarz powinien odnieść się do wyników badań przedklinicznych. Badania przeprowadzone na samcach szczurów wykazały, że nikotyna może wpływać na płodność poprzez:⁹

• Zmniejszenie masy jąder
• Przemijające zmniejszenie liczby komórek Sertoliego
• Zaburzenia spermatogenezy
• Zmiany w najądrzach i nasieniowodach

Należy jednak podkreślić, że podobnego działania nie odnotowano u ludzi. Dane dotyczące wpływu nikotyny na płodność pochodzą głównie z badań na modelach zwierzęcych i nie ma jednoznacznych dowodów na występowanie analogicznych efektów u ludzi.¹⁰