Działania niepożądane – Neoparin 40 mg/0,4 ml

Działania niepożądane
Neoparin 40 mg/0,4 ml

Profil bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących ponad 15 000 pacjentów w różnych wskazaniach, w tym profilaktyce i leczeniu zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz ostrych zespołów wieńcowych. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwotoki (duże krwawienia u ≤4,2% pacjentów chirurgicznych), małopłytkowość oraz trombocytoza. Krwotoki mogą mieć charakter poważny, zwłaszcza w obecności czynników ryzyka takich jak zmiany organiczne powodujące krwawienie, procedury inwazyjne czy jednoczesne stosowanie leków zaburzających hemostazę. Poważne krwawienia definiuje się m.in. jako spadek hemoglobiny ≥2 g/dl lub konieczność przetoczenia ≥2 jednostek krwi. Rzadkie, ale istotne powikłania to małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą, krwiak okołordzeniowy prowadzący do deficytów neurologicznych oraz reakcje anafilaktyczne. Wśród działań niepożądanych obserwuje się także reakcje skórne, w tym martwicę skóry w miejscu wstrzyknięcia oraz rzadko osteoporozę po leczeniu długotrwałym (>3 miesiące).

Pobierz ChPL PDF Neoparin – Roztwór do wstrzykiwań – 40 mg/0,4 ml

Działania niepożądane leku Neoparin

Podstawowy profil bezpieczeństwa
Czynniki ryzyka krwawień
Skórne działania niepożądane

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych
Szczegółowe omówienie wybranych działań niepożądanych

Powikłania krwotoczne
Powikłania hematologiczne
Powikłania ze strony ośrodkowego układu nerwowego
Reakcje alergiczne i skórne
Zaburzenia wątroby
Reakcje w miejscu podania
Osteoporoza przy długim stosowaniu

Monitorowanie bezpieczeństwa terapii

Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

enoksaparyna sodowa

Kategoria leku

Działania niepożądane leku Neoparin

Profil bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej został określony na podstawie badań klinicznych obejmujących ponad 15 000 pacjentów, którzy otrzymywali lek w różnych wskazaniach. Badana populacja obejmowała pacjentów poddawanych profilaktyce zakrzepicy żył głębokich po zabiegach chirurgicznych ortopedycznych lub brzusznych, pacjentów unieruchomionych z powodu ostrych schorzeń, a także pacjentów leczonych z powodu zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz ostrych zespołów wieńcowych.¹

Podstawowy profil bezpieczeństwa

W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza. Podczas stosowania enoksaparyny sodowej mogą wystąpić powikłania krwotoczne, które w niektórych przypadkach mogą mieć poważny charakter, a nawet zakończyć się zgonem. Duże krwotoki obserwowano u nie więcej niż 4,2% pacjentów chirurgicznych.²

Profil bezpieczeństwa stosowania enoksaparyny w przedłużonym leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową jest podobny do profilu bezpieczeństwa obserwowanego w standardowym leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej.³

Czynniki ryzyka krwawień

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwzakrzepowych, krwotoki mogą wystąpić, jeśli obecne są następujące czynniki ryzyka:

zmiany organiczne powodujące krwawienie
procedury inwazyjne
jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zaburzających hemostazę⁴

U pacjentów chirurgicznych powikłania krwotoczne uznawano za poważne w następujących przypadkach:

jeśli krwotok spowodował istotne zdarzenie kliniczne
jeśli towarzyszył mu spadek poziomu hemoglobiny o ≥2 g/dl
jeśli konieczne było przetoczenie 2 lub więcej jednostek produktów krwiopochodnych⁵

Krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe zawsze uznawano za poważne.⁶

Skórne działania niepożądane

W związku z leczeniem enoksaparyną zgłaszano przypadki ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP). Ponadto obserwowano inne skórne działania niepożądane, takie jak pokrzywka, świąd, rumień oraz rzadziej występujące pęcherzowe zapalenie skóry, łysienie, zapalenie naczyń skóry czy martwica skóry.⁷

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych oraz zgłoszone po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego enoksaparynę sodową do obrotu. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania i układów narządowych.⁸

Układ narządów	Działanie niepożądane	Częstość występowania	Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego	Krwotok, niedokrwistość związana z krwawieniem	Często (≥1/100 do <1/10)	Może wystąpić w różnych lokalizacjach, z różnym nasileniem
	Małopłytkowość, trombocytoza	Często (≥1/100 do <1/10)	Zmniejszenie lub zwiększenie liczby płytek krwi
	Eozynofilia	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Zwiększenie liczby eozynofilów
	Małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	W niektórych przypadkach powikłana zawałem narządu lub niedokrwieniem kończyny
Zaburzenia układu immunologicznego	Reakcje alergiczne	Często (≥1/100 do <1/10)	Objawy nadwrażliwości o różnym nasileniu
Zaburzenia układu immunologicznego	Reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, w tym wstrząs	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Ciężkie reakcje alergiczne zagrażające życiu
Zaburzenia układu nerwowego	Bóle głowy	Często (≥1/100 do <1/10)	–
Zaburzenia naczyniowe	Krwiak okołordzeniowy (lub krwiak w kanale kręgowym)	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Może skutkować różnego stopnia deficytami neurologicznymi, w tym długotrwałym lub trwałym porażeniem
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych	Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (głównie aminotransferaz >3 razy powyżej górnej granicy normy)	Bardzo często (≥1/10)	Zazwyczaj przemijające i niewymagające odstawienia leku
	Uszkodzenie komórek wątroby	Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)	–
	Cholestatyczne uszkodzenie wątroby	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	–
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej	Pokrzywka, świąd, rumień	Często (≥1/100 do <1/10)	Reakcje skórne o różnym nasileniu
	Pęcherzowe zapalenie skóry	Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)	–
	Łysienie	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Zazwyczaj przemijające po zakończeniu leczenia
	Zapalenie naczyń skóry, martwica skóry	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Martwica zwykle występująca w miejscu wstrzyknięcia; poprzedzona wystąpieniem plamicy lub plam rumieniowych, z naciekami i towarzyszącą bolesnością
	Guzki w miejscu wstrzyknięcia	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Guzki zapalne, które nie są otorbionymi zbiornikami enoksaparyny; objawy przemijają po kilku dniach i nie wymagają odstawienia leku
	Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)	Częstość nieznana	Ciężka reakcja skórna wymagająca interwencji medycznej
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, tkanki łącznej i kości	Osteoporoza	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Występująca po długotrwałym leczeniu (dłuższym niż 3 miesiące)
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	Krwiak w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia (obrzęk, krwotok, reakcja nadwrażliwości, stan zapalny, guzek, ból lub odczyn)	Często (≥1/100 do <1/10)	Reakcje miejscowe związane z podaniem podskórnym leku
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	Miejscowe podrażnienie, martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia	Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)	Poważniejsze powikłania miejscowe
Badania diagnostyczne	Hiperkaliemia	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Podwyższenie poziomu potasu we krwi

Szczegółowe omówienie wybranych działań niepożądanych

Powikłania krwotoczne

Krwawienia stanowią najczęstsze powikłanie terapii enoksaparyną, co wynika z mechanizmu działania leku jako antykoagulantu. Duże krwotoki obserwowano u nie więcej niż 4,2% pacjentów chirurgicznych, a niektóre z tych przypadków zakończyły się zgonem.⁹

Ryzyko krwawienia zwiększa się w przypadku obecności czynników predysponujących, takich jak zmiany organiczne powodujące krwawienie, procedury inwazyjne lub jednoczesne stosowanie leków wpływających na hemostazę. W przypadku wystąpienia krwawienia konieczne może być wdrożenie odpowiedniego leczenia, w tym przerwanie terapii enoksaparyną.¹⁰

Powikłania hematologiczne

Małopłytkowość – może mieć charakter niealergiczny lub immunoalergiczny. W rzadkich przypadkach może wystąpić małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą, która w niektórych przypadkach może być powikłana zawałem narządu lub niedokrwieniem kończyny. Małopłytkowość wymaga regularnego monitorowania liczby płytek krwi, szczególnie na początku leczenia.¹¹

Trombocytoza – zwiększenie liczby płytek krwi powyżej normy, które może zwiększać ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. Wymaga monitorowania, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka zakrzepicy.¹²

Powikłania ze strony ośrodkowego układu nerwowego

Krwiak okołordzeniowy (lub krwiak w kanale kręgowym) to rzadkie, ale potencjalnie bardzo poważne powikłanie, które może prowadzić do różnego stopnia deficytów neurologicznych, w tym długotrwałego lub trwałego porażenia. Ryzyko to jest szczególnie istotne u pacjentów poddawanych zabiegom z nakłuciem przestrzeni podpajęczynówkowej lub znieczuleniu zewnątrzoponowemu.¹³

Reakcje alergiczne i skórne

Reakcje alergiczne na enoksaparynę mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych objawów skórnych po ciężkie reakcje systemowe. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne lub anafilaktoidalne, w tym wstrząs, który stanowi stan zagrożenia życia.¹⁴

Wśród skórnych działań niepożądanych należy zwrócić szczególną uwagę na martwicę skóry, która najczęściej występuje w miejscu wstrzyknięcia. Zjawisko to jest zwykle poprzedzone wystąpieniem plamicy lub plam rumieniowych, z naciekami i towarzyszącą bolesnością. W takich przypadkach należy natychmiast przerwać stosowanie enoksaparyny.¹⁵

Zaburzenia wątroby

Bardzo często obserwuje się zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, głównie aminotransferaz, powyżej trzykrotnej wartości górnej granicy normy. Zwykle ma to charakter przejściowy i nie wymaga odstawienia leku. Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze zaburzenia, takie jak uszkodzenie komórek wątroby lub cholestatyczne uszkodzenie wątroby.^{3 razy powyżej górnej granicy normy) […] Niezbyt często: Uszkodzenie komórek wątroby* […] Rzadko: Cholestatyczne uszkodzenie wątroby*”>16}

Reakcje w miejscu podania

Miejscowe reakcje po podskórnym podaniu enoksaparyny są częste i obejmują krwiak, ból, obrzęk, krwotok, reakcje nadwrażliwości, stan zapalny czy tworzenie się guzków. Większość tych objawów ma charakter łagodny i przemijający. Niezbyt często może wystąpić miejscowe podrażnienie lub nawet martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia, co wymaga przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego postępowania.¹⁷

Osteoporoza przy długim stosowaniu

U pacjentów poddawanych długotrwałemu leczeniu enoksaparyną (powyżej 3 miesięcy) może wystąpić osteoporoza. Jest to rzadkie powikłanie, które wymaga monitorowania, szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka osteoporozy.¹⁸

Monitorowanie bezpieczeństwa terapii

Ze względu na potencjalne działania niepożądane, podczas stosowania enoksaparyny sodowej zaleca się:

Regularne monitorowanie parametrów morfologii krwi, szczególnie liczby płytek
Monitorowanie funkcji wątroby, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami wątrobowymi
Obserwację miejsc wstrzyknięć pod kątem reakcji miejscowych
Monitorowanie objawów krwawienia, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka
Ocenę gęstości mineralnej kości u pacjentów poddawanych długotrwałemu leczeniu¹⁹

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak reakcje anafilaktyczne, ciężkie krwawienia, małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą czy krwiak okołordzeniowy, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego.²⁰

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.