Działania niepożądane produktu leczniczego Myfortic

Produkt leczniczy Myfortic (kwas mykofenolowy w postaci mykofenolanu sodu), stosowany w leczeniu immunosupresyjnym u pacjentów po przeszczepieniu narządów, podobnie jak inne leki z tej grupy, wiąże się z ryzykiem wystąpienia szeregu działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania klinicznego. Niniejsze opracowanie przedstawia szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku Myfortic na podstawie danych z badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu.¹

Ryzyko nowotworów złośliwych

Pacjenci otrzymujący leczenie immunosupresyjne, w tym MPA (kwas mykofenolowy) w terapii skojarzonej, stanowią grupę podwyższonego ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko rozwoju chłoniaków oraz nowotworów złośliwych skóry. W badaniach klinicznych zaobserwowano, że choroba limfoproliferacyjna lub chłoniak rozwinęły się u 0,9% pacjentów de novo oraz u 1,3% pacjentów otrzymujących terapię podtrzymującą produktem Myfortic przez okres do 1 roku. Nowotwory złośliwe skóry inne niż czerniak stwierdzono u 0,9% pacjentów de novo i 1,8% pacjentów poddanych terapii podtrzymującej. Inne rodzaje nowotworów złośliwych wystąpiły u 0,5% pacjentów de novo oraz 0,6% pacjentów otrzymujących terapię podtrzymującą.²

Zakażenia oportunistyczne

U wszystkich pacjentów po przeszczepieniu narządów występuje zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, które rośnie wraz ze zwiększaniem całkowitego działania immunosupresyjnego. Najczęstsze zakażenia oportunistyczne raportowane u pacjentów po przeszczepieniu nerki de novo otrzymujących Myfortic z innymi lekami immunosupresyjnymi obejmowały:

• Zakażenia wirusem cytomegalii (CMV) – stwierdzono u 21,6% pacjentów po przeszczepieniu nerki de novo oraz u 1,9% pacjentów po przeszczepieniu nerki otrzymujących terapię podtrzymującą
• Zakażenia drożdżakowe
• Zakażenia wirusem Herpes simplex

Odnotowano również przypadki poważniejszych zakażeń, w tym zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, infekcyjne zapalenie wsierdzia, gruźlicę oraz zakażenia wywołane przez atypowe prątki. Zgłaszano także przypadki nefropatii związanej z zakażeniem wirusem BK oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z zakażeniem wirusem JC.³

Szczególne populacje pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku mogą stanowić grupę zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych z powodu immunosupresji. Należy wziąć to pod uwagę planując leczenie w tej grupie wiekowej.⁴

Profil działań niepożądanych

Na podstawie kontrolowanych badań klinicznych u pacjentów po przeszczepieniu nerki, którym podawano Myfortic w dawce 1440 mg/dobę przez 12 miesięcy w skojarzeniu z cyklosporyną w postaci mikroemulsji i kortykosteroidami, zidentyfikowano szereg działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości występowania.⁵

Dodatkowo, w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu zidentyfikowano i zgłoszono takie działania niepożądane jak wysypka i agranulocytoza.⁶

Ważnym obserwowanym działaniem niepożądanym był także ostry zespół zapalny związany z hamowaniem syntezy puryn de novo, opisywany jako paradoksalna reakcja prozapalna związana ze stosowaniem mykofenolanu mofetylu oraz kwasu mykofenolowego. Charakteryzuje się on gorączką, bólem stawów, zapaleniem stawów, bólem mięśni oraz podwyższonymi markerami stanu zapalnego. Opisy przypadków wskazują na szybką poprawę po odstawieniu produktu leczniczego.⁷

Zaburzenia hematologiczne

Stosowanie pochodnych MPA, w tym produktu Myfortic, związane jest z występowaniem istotnych zaburzeń hematologicznych, takich jak leukopenia, neutropenia, anemia i trombocytopenia. Donoszono również o przypadkach wybiórczej aplazji układu czerwonokrwinkowego (PRCA) oraz pancytopenii u pacjentów leczonych pochodnymi MPA.⁸

Obserwowano również pojedyncze przypadki nieprawidłowej morfologii białych krwinek obojętnochłonnych, włączając nabytą anomalię Pelgera-Hueta. Należy podkreślić, że zmiany te nie są powiązane z upośledzoną czynnością białych krwinek obojętnochłonnych, ale mogą sugerować w badaniach hematologicznych „przesunięcie w lewo” w dojrzewaniu komórek macierzystych w kierunku neutrofili, co bywa błędnie interpretowane jako sygnał infekcji u pacjentów poddanych immunosupresji.⁹

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego są bardzo częste podczas leczenia produktem Myfortic. Do najczęstszych należą biegunka, wzdęcie brzucha, ból brzucha, zaparcie, niestrawność, wzdęcia z oddawaniem wiatrów, zapalenie żołądka, nudności i wymioty. Rzadziej obserwowano poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie okrężnicy, zapalenie żołądka wywołane przez CMV, perforacja jelita, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy.¹⁰

Zaburzenia ciąży i rozwoju płodu

U pacjentek narażonych na działanie mykofenolanu zgłaszano przypadki samoistnych poronień, głównie w pierwszym trymestrze ciąży. Po wprowadzeniu leku do obrotu obserwowano wady wrodzone u dzieci pacjentek narażonych na mykofenolan w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi.¹¹

Inne istotne działania niepożądane

U pacjentów otrzymujących produkt leczniczy Myfortic w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi zgłaszano hipogammaglobulinemię.¹²

Donoszono o pojedynczych przypadkach śródmiąższowych chorób płuc oraz rozstrzeni oskrzeli u pacjentów leczonych produktem leczniczym Myfortic w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi.¹³

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych produktu leczniczego Myfortic na podstawie badań klinicznych i doświadczeń porejestracyjnych, z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz podziału według klasyfikacji układów i narządów MedDRA.<sup data-drug="Myfortic" data-section="Działania niepożądane" title="Tabela 1 poniżej zawiera działania niepożądane o możliwym lub prawdopodobnym związku przyczynowym z leczeniem produktem leczniczym Myfortic, pochodzące z kontrolowanych badań klinicznych u pacjentów po przeszczepieniu nerki, w których produkt leczniczy Myfortic podawano jednocześnie z cyklosporyną w postaci mikroemulsji i kortykosteroidami w dawce 1 440 mg/dobę przez 12 miesięcy. Działania niepożądane zestawiono zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA. […] Działania niepożądane uporządkowano według następujących kategorii: Bardzo często (≥1/10), Często (≥1/100 do <1/10), Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), Bardzo rzadko (14

¹⁵

Uwaga: Pacjenci po przeszczepieniu nerki otrzymywali produkt Myfortic w dawce 1 440 mg na dobę przez okres do 1 roku. Działania niepożądane były podobne u pacjentów po przeszczepieniu nerki de novo oraz u chorych podczas terapii podtrzymującej, jednak częstość występowania tych działań była mniejsza w grupie z terapią podtrzymującą.¹⁶

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, PL-02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49-21-301
• Fax: +48 22 49-21-309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁷