Właściwości farmakokinetyczne latanoprostu

Latanoprost, składnik aktywny preparatu MONOPROST 50 mikrogramów/ml, krople do oczu, roztwór, jest estrem izopropylowym kwasu latanoprostowego o masie cząsteczkowej 432,58. Sam ester jest nieaktywny biologicznie (prolek) i dopiero po hydrolizie do kwasu latanoprostowego uzyskuje aktywność farmakologiczną.¹

Wchłanianie latanoprostu

Po podaniu miejscowym do oka, latanoprost jako prolek charakteryzuje się doskonałą penetracją przez rogówkę. Podczas przenikania przez struktury rogówki dochodzi do całkowitej hydrolizy cząsteczki, co jest kluczowym procesem aktywacji leku.²

Dystrybucja w strukturach oka

Badania kliniczne przeprowadzone u ludzi wykazały, że maksymalne stężenie latanoprostu w cieczy wodnistej jest osiągane po około 2 godzinach od miejscowej aplikacji leku do worka spojówkowego.³

Analiza dystrybucji tkankowej przeprowadzona u małp wykazała, że po podaniu miejscowym latanoprost dystrybuowany jest głównie do struktur przedniego odcinka oka, takich jak:

• komora przednia oka
• spojówki
• powieki

Istotne jest, że jedynie minimalne ilości substancji czynnej docierają do komory tylnej oka, co ogranicza potencjalne działania niepożądane w obrębie siatkówki i ciała szklistego.⁴

Stężenie osoczowe

W trwającym 3 miesiące, skrzyżowanym, randomizowanym pilotażowym badaniu klinicznym z udziałem 30 pacjentów cierpiących na nadwrażliwość lub jaskrę, dokonano pomiaru stężeń latanoprostu w osoczu krwi. Pomiary wykonane 30 minut po podaniu miejscowym preparatu wykazały, że u prawie wszystkich pacjentów stężenia były niższe niż granica oznaczalności (LOQ) wynosząca 40 pg/ml. Potwierdza to minimalną absorpcję ogólnoustrojową latanoprostu po podaniu ocznym.⁵

Metabolizm i eliminacja

Metabolizm wewnątrzgałkowy kwasu latanoprostowego jest bardzo ograniczony. Praktycznie nie ulega on biotransformacji w strukturach oka, co zapewnia lokalną aktywność farmakologiczną tego związku.⁶

Zasadniczy proces metaboliczny zachodzi na poziomie wątroby, gdzie latanoprost podlega procesom biotransformacji. Okres półtrwania leku w osoczu u ludzi jest bardzo krótki i wynosi zaledwie 17 minut, co dodatkowo minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych.⁷

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych pozwoliły zidentyfikować główne metabolity latanoprostu:

1. 1,2-dinor
2. 1,2,3,4-tetranor

Wymienione metabolity charakteryzują się brakiem aktywności biologicznej lub wykazują jedynie nieznaczną aktywność w porównaniu do związku macierzystego. Są one wydalane z organizmu głównie przez nerki wraz z moczem.⁸