Działania niepożądane
Mononit 60 Retard 60 mg

Działania niepożądane izosorbidu monoazotanu, stosowanego w preparatach Mononit 60 retard i Mononit 100 retard, wynikają głównie z jego wpływu na układ sercowo-naczyniowy oraz mechanizmy farmakodynamiczne. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest ból głowy (≥1/10), typowy dla azotanów, który zwykle ustępuje po kilku dniach terapii. Często (≥1/100 do <1/10) występują objawy związane z rozszerzeniem naczyń i spadkiem ciśnienia tętniczego, takie jak odruchowa tachykardia, niedociśnienie ortostatyczne z dezorientacją i osłabieniem, zawroty głowy, splątanie oraz senność. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) mogą pojawić się paradoksalne nasilenie dławicy piersiowej, nudności, wymioty, skórne reakcje alergiczne, zapaść oraz ciężkie niedociśnienie tętnicze. Bardzo rzadko (≤1/10 000) zgłaszano zgagę i złuszczające zapalenie skóry. Dodatkowo, niektóre działania niepożądane, takie jak methemoglobinemia, niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z niedoborem G6PD, niedokrwienie mięśnia sercowego, reakcje nadwrażliwości skórnej, przemijająca hipoksemia oraz obrzęk naczynioruchowy, mają częstość występowania trudną do określenia na podstawie dostępnych danych.

Działania niepożądane leku Mononit

Działania niepożądane izosorbidu monoazotanu (substancji czynnej preparatu Mononit 60 retard i Mononit 100 retard) wynikają głównie z jego wpływu na układ sercowo-naczyniowy oraz innych efektów farmakodynamicznych. Klinicysta powinien zwrócić szczególną uwagę na potencjalne ryzyko związane z zastosowaniem tego leku u różnych grup pacjentów.1

Najczęstsze działania niepożądane

Wśród działań niepożądanych występujących bardzo często (≥1/10) wymienia się przede wszystkim ból głowy, nazywany często „bólem głowy po przyjęciu azotanów”. Objaw ten pojawia się zwykle na początku terapii i ma tendencję do ustępowania po kilku dniach regularnego stosowania preparatu.2

Do działań niepożądanych występujących często (≥1/100 do <1/10) należą objawy związane z rozszerzeniem naczyń i spadkiem ciśnienia tętniczego. Wyróżnia się:

  • Odruchową tachykardię – pojawia się szczególnie na początku leczenia lub po zwiększaniu dawki3
  • Niedociśnienie tętnicze, zwłaszcza ortostatyczne – może być połączone z dezorientacją i uczuciem słabości4
  • Zawroty głowy (pochodzenia ośrodkowego i ortostatyczne)5
  • Splątanie i senność6
  • Osłabienie7

Mniej częste działania niepożądane

Do działań niepożądanych klasyfikowanych jako niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100) należą:

  • Nasilenie objawów dławicy piersiowej – paradoksalna reakcja na azotany8
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności i wymioty9
  • Skórne reakcje alergiczne, w tym napadowe zaczerwienienie twarzy10
  • Zapaść – czasem ze zwolnieniem czynności serca i utratą przytomności11
  • Ciężkie niedociśnienie tętnicze z nasileniem objawów dławicowych12

Bardzo rzadko (≤1/10 000) mogą wystąpić zgaga13 oraz złuszczające zapalenie skóry14.

Działania niepożądane o nieznanej częstości

Niektóre działania niepożądane mają częstość trudną do określenia na podstawie dostępnych danych:

  • Zaburzenia hematologiczne:
  • Niedokrwienie mięśnia sercowego17
  • Tolerancja na lek oraz tolerancja krzyżowa z innymi azotanami18
  • Skórne reakcje nadwrażliwości: wysypka, rumień, świąd, pokrzywka19
  • Przemijająca hipoksemia – na skutek względnej redystrybucji przepływu krwi do segmentów płuc o zmniejszonej wentylacji20
  • Obrzęk naczynioruchowy21

Ciężkie reakcje niepożądane

Podczas stosowania azotanów organicznych zgłaszano przypadki znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego z towarzyszącymi nudnościami, wymiotami, niepokojem, zblednięciem i nadmierną potliwością.22

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia przemijającej hipoksemii, która może prowadzić u pacjentów z chorobą wieńcową do niedokrwienia mięśnia sercowego. Mechanizm tego działania niepożądanego związany jest z redystrybucją przepływu krwi do segmentów płuc o zmniejszonej wentylacji.23

Zjawisko tolerancji na lek

Istotnym problemem podczas długotrwałego leczenia dużymi dawkami izosorbidu monoazotanu jest rozwój tolerancji na lek oraz tolerancji krzyżowej na inne azotany. Aby zapobiec osłabieniu lub zniesieniu działania leku, należy unikać długotrwałego podawania go w dużych dawkach.24

Zwiększanie dawki i/lub zmiany odstępów czasowych pomiędzy kolejnymi dawkami mogą prowadzić do osłabienia lub zaprzestania działania produktu leczniczego.25

Tabela działań niepożądanych

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Methemoglobinemia Częstość nieznana Hemoglobina utleniona do postaci niezdolnej do przenoszenia tlenu
Niedokrwistość hemolityczna Częstość nieznana Występuje u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD)
Zaburzenia serca Odruchowa tachykardia Często Pojawia się na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki
Nasilenie objawów dławicy piersiowej Niezbyt często Paradoksalna reakcja na azotany
Niedokrwienie mięśnia sercowego Częstość nieznana Szczególnie u pacjentów z chorobą wieńcową
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty Niezbyt często Mogą towarzyszyć spadkom ciśnienia
Zgaga Bardzo rzadko Podrażnienie błony śluzowej przełyku
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Osłabienie Często Związane z działaniem hipotensyjnym
Tolerancja, tolerancja krzyżowa Częstość nieznana Zmniejszenie efektu terapeutycznego przy długotrwałym stosowaniu
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Bardzo często „Ból głowy po przyjęciu azotanów”, zwykle ustępuje po kilku dniach leczenia
Splątanie, zawroty głowy, senność Często Związane z rozszerzeniem naczyń, szczególnie na początku leczenia
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Skórne reakcje alergiczne, zaczerwienienie Niezbyt często Napadowe zaczerwienienie twarzy
Złuszczające zapalenie skóry Bardzo rzadko Ciężka reakcja skórna
Wysypka, rumień, świąd, pokrzywka Częstość nieznana Objawy nadwrażliwości skórnej
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne Często Może być połączone z dezorientacją i uczuciem słabości
Zapaść, ciężkie niedociśnienie Niezbyt często Czasem ze zwolnieniem czynności serca i utratą przytomności
Zaburzenia układu oddechowego Przemijająca hipoksemia Częstość nieznana Na skutek redystrybucji przepływu krwi do segmentów płuc o zmniejszonej wentylacji
Zaburzenia układu immunologicznego Obrzęk naczynioruchowy Częstość nieznana Ciężka reakcja alergiczna

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.26

  1. 22.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl