Przedawkowanie
Mononit 60 Retard 60 mg

Przedawkowanie izosorbidu monoazotanu, substancji czynnej leku Mononit 60 retard, prowadzi do istotnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, w tym do hipotensji z ciśnieniem tętniczym ≤ 90 mmHg, ortostatycznych zaburzeń krążenia oraz odruchowej tachykardii. Objawy skórne obejmują bladość, nadmierną potliwość i napadowe zaczerwienienie, natomiast neurologiczne to ból głowy, osłabienie i zawroty głowy o charakterze błędnikowym. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe manifestują się nudnościami, wymiotami i biegunką. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest methemoglobinemia, objawiająca się sinicą, dusznością i przyspieszeniem oddechu, powstająca w wyniku metabolizmu azotanów do jonów azotynowych. W przypadku bardzo dużych dawek może dojść do wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego z objawami neurologicznymi.

Przedawkowanie leku Mononit 60 Retard

Przedawkowanie izosorbidu monoazotanu, substancji czynnej zawartej w leku Mononit 60 retard (tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu), może prowadzić do szeregu poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych. Właściwe rozpoznanie objawów przedawkowania oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego ma kluczowe znaczenie dla pomyślnego leczenia pacjenta.1

Manifestacje kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie izosorbidu monoazotanu charakteryzuje się spektrum objawów związanych głównie z działaniem naczyniorozszerzającym oraz wpływem na układ krążenia. Wiodącym objawem jest hipotensja ze spadkiem ciśnienia tętniczego poniżej 90 mmHg, której towarzyszą ortostatyczne zaburzenia krążenia. U pacjentów obserwuje się również bladość skóry, nadmierną potliwość oraz słabo wyczuwalne tętno. W odpowiedzi na spadek ciśnienia, dochodzi do rozwoju odruchowej tachykardii.2

Pacjenci z przedawkowaniem izosorbidu monoazotanu zgłaszają często objawy neurologiczne, takie jak ból głowy, osłabienie oraz zawroty głowy pochodzenia błędnikowego. Ze strony układu pokarmowego występują nudności, wymioty i biegunka. Charakterystycznym objawem jest również napadowe zaczerwienienie skóry.3

Powikłania metaboliczne

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem przedawkowania izosorbidu monoazotanu jest methemoglobinemia. Powstaje ona w wyniku metabolizmu organicznych azotanów i tworzenia jonów azotynowych. Klinicznie manifestuje się sinicą i dusznością z towarzyszącym przyspieszeniem oddechu. Długotrwałe przedawkowanie prowadzi do rozwoju methemoglobinemii, jednak jej znaczenie kliniczne pozostaje nie w pełni wyjaśnione.4

Przy zastosowaniu bardzo dużych dawek izosorbidu monoazotanu istnieje ryzyko zwiększenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego z towarzyszącymi objawami pochodzenia mózgowego, co stanowi dodatkowe zagrożenie dla pacjenta.5

Postępowanie terapeutyczne

Leczenie przedawkowania izosorbidu monoazotanu wymaga kompleksowego podejścia i powinno być prowadzone w warunkach oddziału intensywnej opieki medycznej, z możliwością monitorowania podstawowych funkcji życiowych. W ramach pierwszej pomocy należy zastosować standardowe procedury detoksykacyjne, takie jak płukanie żołądka, oraz zapewnić prawidłowe ułożenie pacjenta (pozycja pozioma z uniesionymi nogami).6

W przypadku znacznego niedociśnienia i/lub wstrząsu kluczowe jest szybkie wdrożenie substytucji płynów oraz zastosowanie leków wazopresyjnych, takich jak noradrenalina (norepinefryna) i/lub dopamina we wlewie dożylnym. Istotne jest, że w przypadku przedawkowania izosorbidu monoazotanu podanie adrenaliny (epinefryny) i jej pochodnych jest przeciwwskazane.7

Leczenie methemoglobinemii powinno być dostosowane do jej nasilenia. W zależności od stopnia zaawansowania można zastosować następujące środki terapeutyczne:8

  • Witamina C: 1 g doustnie lub sól fizjologiczna dożylnie9
  • Błękit metylenowy: do 50 ml 1% roztworu błękitu metylenowego dożylnie10
  • Błękit toluidynowy: początkowo 2 do 4 mg/kg masy ciała wyłącznie dożylnie; w razie konieczności wlew można powtórzyć kilka razy, w odstępach godzinnych w dawce 2 mg/kg masy ciała11

W ciężkich przypadkach methemoglobinemii może być konieczne zastosowanie tlenoterapii, hemodializy lub transfuzji wymiennej krwi. W sytuacji zatrzymania oddechu i krążenia należy natychmiast rozpocząć zabiegi resuscytacyjne.12

Objawy przedawkowania izosorbidu monoazotanu

Kategoria objawów Objawy kliniczne Mechanizm Uwagi dotyczące dawki
Układ sercowo-naczyniowy Hipotensja (≤ 90 mmHg)
Ortostatyczne zaburzenia krążenia
Słabo wyczuwalne tętno
Odruchowa tachykardia
Rozszerzenie naczyń obwodowych prowadzące do spadku oporu obwodowego i ciśnienia krwi Występuje przy przekroczeniu dawek terapeutycznych, nasilenie zależne od przyjętej dawki
Zmiany skórne Bladość skóry
Nadmierne pocenie się
Napadowe zaczerwienienie skóry
Zaburzenia naczynioruchowe i rozszerzenie naczyń obwodowych Obserwowane nawet przy umiarkowanym przedawkowaniu
Objawy neurologiczne Ból głowy
Osłabienie
Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego
Związane z hipotensją oraz bezpośrednim działaniem na naczynia mózgowe Nasilenie zależne od przyjętej dawki
Objawy żołądkowo-jelitowe Nudności
Wymioty
Biegunka
Efekt układowy oraz miejscowe działanie na przewód pokarmowy Występują przy umiarkowanym i ciężkim przedawkowaniu
Methemoglobinemia Sinica
Duszność
Przyspieszenie oddechu
Metabolizm organicznych azotanów i powstawanie jonów azotynowych Występuje po przyjęciu dużych dawek, nasilenie proporcjonalne do przyjętej dawki
Objawy wewnątrzczaszkowe Objawy związane ze zwiększeniem ciśnienia wewnątrzczaszkowego Rozszerzenie naczyń mózgowych i zwiększony przepływ mózgowy Występują jedynie po przyjęciu bardzo dużych dawek izosorbidu monoazotanu
Powikłania długotrwałego przedawkowania Methemoglobinemia przewlekła Kumulacja efektów metabolicznych azotanów Znaczenie kliniczne pozostaje niejasne
  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl