Specjalne ostrzeżenia
Mirzaten Q-Tab

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Mirzaten Q-Tab

Stosowanie produktu Mirzaten Q-Tab wymaga uwzględnienia szeregu istotnych czynników, które mogą wpływać na bezpieczeństwo terapii oraz jej skuteczność. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności, które należy zachować podczas ordynowania tego leku¹.

Populacje szczególne wymagające uwagi

Dzieci i młodzież

Mirzaten Q-Tab nie powinien być stosowany u pacjentów poniżej 18 roku życia. Badania kliniczne wykazały zwiększoną częstość zachowań związanych z samobójstwem (próby samobójcze, myśli samobójcze) oraz wrogości (szczególnie agresji, zachowań buntowniczych i gniewu) u dzieci i młodzieży otrzymujących leki przeciwdepresyjne w porównaniu do grupy placebo. Jeżeli jednak, na podstawie indywidualnej oceny klinicznej, podejmie się decyzję o leczeniu, pacjent wymaga ścisłego monitorowania pod kątem pojawienia się objawów samobójczych².

Pacjenci w podeszłym wieku

Osoby w podeszłym wieku często wykazują zwiększoną wrażliwość na działania niepożądane leków przeciwdepresyjnych. Chociaż badania kliniczne z mirtazapiną nie wykazały częstszego występowania działań niepożądanych w tej grupie wiekowej, należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia osób starszych³.

Zagrożenie samobójstwem i pogorszenie stanu klinicznego

Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem występowania myśli samobójczych, samookaleczenia oraz prób samobójczych. Ryzyko to utrzymuje się do momentu osiągnięcia znaczącej remisji. Ponieważ poprawa może nie nastąpić podczas pierwszych kilku tygodni lub dłuższego okresu leczenia, pacjenci wymagają ścisłego monitorowania do czasu wystąpienia poprawy. Doświadczenie kliniczne wskazuje, że ryzyko samobójstwa może zwiększyć się we wczesnych etapach zdrowienia⁴.

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie lub wykazujących przed rozpoczęciem leczenia znaczące skłonności samobójcze. Metaanalizy badań klinicznych leków przeciwdepresyjnych kontrolowanych placebo u dorosłych z zaburzeniami psychicznymi wykazały zwiększone ryzyko zachowań samobójczych u pacjentów poniżej 25 roku życia stosujących leki przeciwdepresyjne w porównaniu do placebo⁵.

W trakcie leczenia, zwłaszcza na początku terapii i przy zmianie dawki, należy ściśle obserwować pacjentów, szczególnie z grupy podwyższonego ryzyka. Pacjentów (oraz ich opiekunów) należy poinformować o konieczności zwracania uwagi na objawy klinicznego nasilenia choroby, zachowania lub myśli samobójcze oraz nietypowe zmiany w zachowaniu, a w razie ich wystąpienia – o natychmiastowym kontakcie z lekarzem⁶.

Aby zminimalizować ryzyko przedawkowania, szczególnie na początku leczenia, pacjent powinien otrzymać najmniejszą liczbę tabletek produktu Mirzaten Q-Tab umożliwiającą odpowiednie leczenie⁷.

Hematologiczne działania niepożądane

Zahamowanie czynności szpiku kostnego

Podczas stosowania mirtazapiny raportowano zahamowanie czynności szpiku kostnego, zwykle objawiające się granulocytopenią lub agranulocytozą. Odwracalna agranulocytoza występowała rzadko w badaniach klinicznych z mirtazapiną. W okresie po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano bardzo rzadkie przypadki agranulocytozy, zazwyczaj odwracalne, lecz niektóre zakończone zgonem. Śmiertelne przypadki dotyczyły głównie pacjentów powyżej 65 roku życia⁸.

Lekarz powinien zwracać szczególną uwagę na takie objawy jak gorączka, ból gardła, zapalenie jamy ustnej lub inne oznaki infekcji. W przypadku wystąpienia tych objawów należy przerwać leczenie i wykonać badanie krwi⁹.

Żółtaczka

W przypadku pojawienia się żółtaczki leczenie mirtazapiną należy natychmiast przerwać¹⁰.

Stany kliniczne wymagające szczególnej uwagi

Ostrożne dawkowanie oraz systematyczna i ścisła kontrola są niezbędne u pacjentów z następującymi schorzeniami¹¹:

Padaczka i organiczny zespół mózgowy

Chociaż doświadczenie kliniczne wskazuje, że drgawki padaczkowe są rzadkim powikłaniem podczas leczenia mirtazapiną, podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych, Mirzaten Q-Tab należy stosować ostrożnie u pacjentów z napadami padaczkowymi w wywiadzie. Leczenie należy przerwać u każdego pacjenta, u którego pojawią się drgawki lub zwiększy się częstość napadów padaczkowych¹².

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby od łagodnych do umiarkowanych, po podaniu doustnym 15 mg mirtazapiny w dawce pojedynczej, klirens mirtazapiny może być zmniejszony o około 35% w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością wątroby. Średnie stężenie mirtazapiny w osoczu może być zwiększone o około 55%¹³.

Zaburzenia czynności nerek

Po podaniu doustnym 15 mg mirtazapiny w dawce pojedynczej u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <40 ml/min) i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤10 ml/min), klirens mirtazapiny ulega zmniejszeniu odpowiednio o 30% i 50% w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością nerek. Średnie stężenie mirtazapiny w osoczu może być zwiększone odpowiednio o około 55% i 115%. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <80 ml/min) nie zaobserwowano znaczących różnic w porównaniu do grupy kontrolnej¹⁴.

Choroby układu sercowo-naczyniowego

U pacjentów z chorobami serca, takimi jak zaburzenia przewodzenia, dławica piersiowa czy przebyty zawał mięśnia sercowego, należy zachować standardowe środki ostrożności oraz starannie dobrać dawki jednocześnie stosowanych leków¹⁵.

Po wprowadzeniu mirtazapiny do obrotu raportowano przypadki wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu „torsade de pointes”, tachykardii komorowej i nagłych zgonów. Większość tych zgłoszeń dotyczyła przedawkowania mirtazapiny lub pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT, w tym osób jednocześnie przyjmujących leki wydłużające odstęp QTc. Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu Mirzaten Q-Tab pacjentom z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego, z wywiadem rodzinnym przypadków wydłużenia odstępu QT lub podczas jednoczesnego stosowania innych leków powodujących wydłużenie odstępu QTc¹⁶.

Niskie ciśnienie tętnicze krwi

U pacjentów z niedociśnieniem tętniczym należy zachować ostrożność podczas stosowania mirtazapiny¹⁷.

Cukrzyca

U pacjentów z cukrzycą leki przeciwdepresyjne mogą wpływać na kontrolę glikemii. Może być konieczna modyfikacja dawkowania insuliny i/lub doustnych leków hipoglikemizujących. Pacjenci z cukrzycą powinni pozostawać pod stałą kontrolą lekarską podczas stosowania mirtazapiny¹⁸.

Szczególne sytuacje kliniczne

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych, należy zwrócić szczególną uwagę na:

Zaburzenia psychotyczne

Stosowanie leków przeciwdepresyjnych u pacjentów ze schizofrenią lub innymi zaburzeniami psychotycznymi może prowadzić do pogorszenia ich stanu klinicznego oraz nasilenia myśli paranoidalnych¹⁹.

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe

W trakcie leczenia fazy depresyjnej zaburzeń dwubiegunowych może nastąpić przejście w fazę maniakalną. Pacjenci z historią manii/hipomanii wymagają starannej obserwacji. Należy przerwać podawanie mirtazapiny u każdego pacjenta wchodzącego w fazę maniakalną²⁰.

Objawy odstawienia

Chociaż Mirzaten Q-Tab nie powoduje uzależnienia, doświadczenia po wprowadzeniu leku do obrotu wskazują, że nagłe przerwanie podawania po dłuższym okresie stosowania może czasami wywoływać objawy odstawienia. Większość tych objawów ma charakter łagodny i ustępuje samoistnie. Do najczęściej opisywanych objawów odstawienia należą zawroty głowy, pobudzenie, lęk, bóle głowy i nudności. Mimo że opisano je jako objawy odstawienia, mogą one być związane z samą chorobą podstawową. Zgodnie z zaleceniami, wskazane jest stopniowe kończenie leczenia mirtazapiną²¹.

Zaburzenia układu moczowego

Ostrożność zaleca się u pacjentów z zaburzeniami oddawania moczu, takimi jak przerost gruczołu krokowego, oraz u pacjentów z ostrą jaskrą z wąskim kątem przesączania i podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym. W tym ostatnim przypadku Mirzaten Q-Tab nie powinien mieć jednak istotnego wpływu ze względu na bardzo słabe działanie przeciwcholinergiczne mirtazapiny²².

Akatyzja/niepokój psychoruchowy

Stosowanie leków przeciwdepresyjnych może wiązać się z wystąpieniem akatyzji, charakteryzującej się nieprzyjemnym lub wyczerpującym niepokojem oraz potrzebą ruchu, często z niemożnością utrzymania pozycji siedzącej lub stojącej. Występuje ona najczęściej w pierwszych tygodniach leczenia. Zwiększenie dawki u pacjentów, u których pojawiają się takie objawy, może być szkodliwe²³.

Poważne reakcje niepożądane

Poważne niepożądane reakcje skórne

W związku z leczeniem mirtazapiną raportowano występowanie poważnych niepożądanych reakcji skórnych (SCAR), które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu. Do reakcji tych należą: zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), pęcherzowe zapalenie skóry oraz rumień wielopostaciowy²⁴.

W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych lub przedmiotowych powyższych reakcji należy natychmiast przerwać stosowanie mirtazapiny. Jeżeli którakolwiek z tych reakcji wystąpiła u pacjenta w związku ze stosowaniem mirtazapiny, nie należy nigdy więcej wznawiać u niego leczenia tym preparatem²⁵.

Hiponatremia

Bardzo rzadko podczas stosowania mirtazapiny raportowano hiponatremię, prawdopodobnie spowodowaną zespołem nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z grupy ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku lub przyjmujące równocześnie leki mogące powodować hiponatremię²⁶.

Zespół serotoninowy

Podczas jednoczesnego stosowania selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i innych leków serotoninergicznych z mirtazapiną może wystąpić zespół serotoninowy. Objawy tego zespołu obejmują: hipertermię, sztywność mięśni, drgawki kloniczne mięśni, zaburzenia funkcji wegetatywnych z możliwymi szybkimi zmianami czynności życiowych, zaburzenia świadomości (w tym dezorientację, pobudliwość, narastające pobudzenie prowadzące do majaczenia i śpiączki)²⁷.

Konieczne jest zachowanie ostrożności i ścisły nadzór kliniczny podczas jednoczesnego stosowania tych leków z mirtazapiną. W przypadku wystąpienia objawów zespołu serotoninowego należy przerwać leczenie mirtazapiną i wdrożyć leczenie objawowe. Z doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu wynika, że u pacjentów przyjmujących wyłącznie mirtazapinę, zespół serotoninowy występuje bardzo rzadko²⁸.

Informacje dotyczące substancji pomocniczych w produkcie Mirzaten Q-Tab

Preparat Mirzaten Q-Tab zawiera laktozę. Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi problemami nietolerancji galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku²⁹.

Preparat zawiera również sorbitol. Należy uwzględnić addytywne działanie jednocześnie podawanych produktów zawierających fruktozę (lub sorbitol) oraz spożywanego pokarmu zawierającego fruktozę (lub sorbitol). Sorbitol zawarty w produkcie leczniczym może wpływać na biodostępność innych, równocześnie stosowanych doustnie produktów leczniczych³⁰.

Mirzaten Q-Tab zawiera aspartam, który jest źródłem fenyloalaniny. Może być szkodliwy dla pacjentów z fenyloketonurią³¹.