Właściwości farmakodynamiczne leku Mirzaten Q-Tab

Mirtazapina, substancja czynna preparatu Mirzaten Q-Tab, należy do grupy farmakoterapeutycznej innych leków przeciwdepresyjnych (kod ATC: N06AX11). Jest dostępna w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 15 mg, 30 mg oraz 45 mg.¹

Mechanizm działania

Mirtazapina działa jako ośrodkowo aktywny presynaptyczny antagonista receptorów α2, co prowadzi do zwiększenia noradrenergicznego i serotoninergicznego przekaźnictwa nerwowego w ośrodkowym układzie nerwowym. Wzmocnienie przekaźnictwa serotoninergicznego zachodzi w szczególności za pośrednictwem receptorów 5-HT1, ponieważ receptory 5-HT2 i 5-HT3 są blokowane przez mirtazapinę.²

Profil działania enancjomerów

Interesującą cechą mirtazapiny jest aktywność przeciwdepresyjna obu jej enancjomerów, które działają poprzez różne mechanizmy:

• Enancjomer S(+) – wykazuje działanie przeciwdepresyjne poprzez blokowanie receptorów α2 i 5-HT2
• Enancjomer R(-) – odpowiada za działanie przeciwdepresyjne poprzez blokowanie receptorów 5-HT3

Ta dwoista aktywność przyczynia się do pełnego spektrum działania przeciwdepresyjnego leku.³

Efekty kliniczne

Wśród właściwości farmakodynamicznych mirtazapiny na szczególną uwagę zasługuje jej działanie uspokajające, które wynika z antagonistycznego wpływu na receptory histaminowe H1. Jest to istotna cecha terapeutyczna, zwłaszcza u pacjentów z depresją, u których występują zaburzenia snu.⁴

Ważną cechą mirtazapiny jest praktycznie brak aktywności antycholinergicznej, co przekłada się na bardzo ograniczone działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego (np. niedociśnienie ortostatyczne) przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Ten profil bezpieczeństwa jest korzystny w porównaniu z klasycznymi trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.⁵

Wpływ na odstęp QTc

Bezpieczeństwo kardiologiczne mirtazapiny zostało ocenione w randomizowanym, kontrolowanym placebo i moksifloksacyną badaniu klinicznym z udziałem 54 zdrowych ochotników. Badani otrzymywali:

• Dawkę terapeutyczną – 45 mg
• Dawkę większą niż terapeutyczna – 75 mg

Liniowe modelowanie e-max wykazało, że wydłużenie odstępów QTc pozostawało poniżej progu przedłużenia mającego znaczenie kliniczne. Wyniki te wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego mirtazapiny nawet przy dawkach przekraczających standardowe dawkowanie terapeutyczne.⁶

Skuteczność u dzieci i młodzieży

Ocena skuteczności mirtazapiny w populacji pediatrycznej została przeprowadzona w dwóch randomizowanych, kontrolowanych placebo badaniach klinicznych prowadzonych metodą podwójnie ślepej próby. Badania te objęły dzieci i młodzież w wieku od 7 do 18 lat z epizodami dużej depresji (n=259). Schemat dawkowania był następujący:

• Pierwsze 4 tygodnie: zmienna dawka 15-45 mg mirtazapiny
• Kolejne 4 tygodnie: stała dawka 15, 30 lub 45 mg mirtazapiny

Wyniki tych badań nie wykazały istotnych różnic między mirtazapiną a placebo w odniesieniu do głównego punktu końcowego i wszystkich dodatkowych punktów końcowych oceniających skuteczność leku.⁷

Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży

W populacji pediatrycznej zaobserwowano istotne działania niepożądane związane ze stosowaniem mirtazapiny:

• Znaczne zwiększenie masy ciała (≥7%) – występowało u 48,8% pacjentów otrzymujących mirtazapinę w porównaniu do 5,7% w grupie placebo
• Pokrzywka – raportowana u 11,8% pacjentów leczonych mirtazapiną vs 6,8% w grupie placebo
• Hipertriglicerydemia – występowała u 2,9% pacjentów przyjmujących mirtazapinę w porównaniu do braku przypadków (0%) w grupie placebo

Te wyniki wskazują na konieczność monitorowania parametrów metabolicznych i masy ciała podczas stosowania mirtazapiny u dzieci i młodzieży.⁸