Przeciwwskazania stosowania leku Lorista. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Prawidłowa identyfikacja przeciwwskazań do stosowania losartanu potasowego (Lorista) jest kluczowym elementem bezpiecznej farmakoterapii nadciśnienia tętniczego i innych wskazań, w których stosuje się ten lek z grupy antagonistów receptora angiotensyny II. Poniżej omówiono szczegółowo sytuacje kliniczne, w których stosowanie preparatu Lorista jest przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie produktu leczniczego Lorista jest przeciwwskazane u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na losartan potasowy, który jest substancją czynną preparatu, lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w produkcie. Warto zauważyć, że preparat Lorista zawiera laktozę jednowodną w różnych ilościach zależnie od dawki (27,3 mg w tabletce 25 mg, 54,7 mg w tabletce 50 mg oraz 109,3 mg w tabletce 100 mg), co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy.²³

Przeciwwskazania związane z ciążą

Stosowanie losartanu potasowego jest bezwzględnie przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Wynika to z potencjalnego ryzyka toksycznego działania na płód, jakie wykazują inhibitory układu renina-angiotensyna-aldosteron. Leki z tej grupy, w tym losartan, mogą powodować zaburzenia rozwoju płodu, włączając w to niedorozwój nerek, hipoplazję czaszki, a nawet zgon płodu. Kwestie związane ze stosowaniem losartanu w pierwszym trymestrze ciąży oraz szczegółowe zalecenia w tym zakresie omówione są w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego.⁴

Ciężkie zaburzenia czynności wątroby

Ciężkie zaburzenia czynności wątroby stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatu Lorista. Wynika to z faktu, że losartan jest metabolizowany w wątrobie do aktywnych metabolitów, a w przypadku ciężkiej niewydolności wątroby może dochodzić do nieprawidłowego metabolizmu leku, co prowadzi do zmian w farmakokinetyce i potencjalnie do kumulacji leku lub jego metabolitów w organizmie. Może to skutkować nieprzewidywalnym działaniem terapeutycznym oraz zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych.⁵

Przeciwwskazania związane z cukrzycą i zaburzeniami czynności nerek

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu Lorista jest jednoczesne stosowanie z produktami zawierającymi aliskiren u określonych grup pacjentów. Dotyczy to pacjentów z:

• Cukrzycą – niezależnie od stopnia wyrównania glikemii czy czasu trwania choroby
• Zaburzeniami czynności nerek, definiowanymi jako współczynnik filtracji kłębuszkowej (GFR) poniżej 60 ml/min/1,73 m²

Jednoczesne stosowanie losartanu z aliskirenem u tych pacjentów może prowadzić do zwiększonego ryzyka hiperkaliemii, ostrego uszkodzenia nerek oraz innych poważnych powikłań wynikających z podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron.⁶

Rozpoznanie postaci farmaceutycznej i jej wpływ na przeciwwskazania

Lorista jest dostępna w postaci tabletek powlekanych o różnej zawartości substancji czynnej: 25 mg, 50 mg i 100 mg losartanu potasowego. Tabletki różnią się wyglądem:

• 25 mg – żółte, owalne, lekko wypukłe tabletki powlekane z rowkiem podziału po jednej stronie, które można podzielić na równe dawki
• 50 mg – białe, okrągłe, obustronnie lekko wypukłe tabletki powlekane ze ściętymi brzegami i z rowkiem podziału po jednej stronie (linia podziału nie jest przeznaczona do przełamywania tabletki)
• 100 mg – białe, owalne, lekko wypukłe tabletki powlekane

Znajomość wyglądu poszczególnych dawek ma znaczenie przy identyfikacji leku, co może być przydatne przy weryfikacji przeciwwskazań, szczególnie w sytuacjach wątpliwych, kiedy pacjent nie pamięta, jaki lek przyjmuje.⁷

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające ostrożności

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, które wymagają szczególnej ostrożności przy stosowaniu losartanu, choć same w sobie nie stanowią przeciwwskazań. Należy do nich zaliczyć:

• Laktację – stosowanie losartanu u kobiet karmiących piersią wymaga rozważenia stosunku korzyści do ryzyka
• Łagodne do umiarkowanych zaburzenia czynności wątroby – w tych przypadkach może być konieczne dostosowanie dawki
• Zaburzenia czynności nerek nie kwalifikujące się do przeciwwskazań – wymagają monitorowania funkcji nerek i ewentualnej modyfikacji dawkowania
• Hipotonia objawowa – szczególnie u pacjentów leczonych diuretykami

W powyższych sytuacjach decyzja o włączeniu losartanu powinna być podejmowana indywidualnie, po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka związanego z leczeniem.⁸