Przedawkowanie
Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g

Preparaty zawierające liść senesu (Sennae foliolum), pozyskiwane z gatunków Cassia senna L. i Cassia angustifolia Vahl, zawierają 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) na gram preparatu. Przedawkowanie tych preparatów manifestuje się głównie silnym bólem brzucha oraz ciężką biegunką, prowadzącymi do znacznej utraty płynów i elektrolitów, zwłaszcza potasu, co może skutkować poważnymi zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej. Szczególnie narażone są osoby starsze, u których ryzyko odwodnienia i hipokaliemii jest wyższe. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek antranoidów może prowadzić do toksycznego zapalenia wątroby, objawiającego się podwyższeniem enzymów wątrobowych i ewentualną żółtaczką.

Wskazania
Substancja czynna

Przedawkowanie liścia senesu

Preparaty zawierające liść senesu (Sennae foliolum) są pozyskiwane z różnych gatunków Cassia senna L. (C. acutifolia Delile), znanych jako senes aleksandryjski lub chartumski, lub Cassia angustifolia Vahl, znanego jako senes Tinnevelly. Zawierają one glikozydy hydroksyantracenowe w przeliczeniu na sennozyd B w ilości 25-30 mg/g. Przedawkowanie tego preparatu może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych.1

Główne objawy przedawkowania

Przedawkowanie liścia senesu charakteryzuje się dwoma głównymi objawami: silnym bólem brzucha oraz ciężką biegunką. Te dolegliwości prowadzą do znacznej utraty płynów i elektrolitów, co może skutkować poważnymi zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, gdyż konsekwencje mogą być potencjalnie zagrażające życiu, szczególnie u pacjentów w grupach ryzyka.2

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania liścia senesu należy wdrożyć leczenie podtrzymujące z intensywnym nawadnianiem pacjenta. Kluczowe znaczenie ma monitorowanie stężenia elektrolitów w surowicy krwi, ze szczególnym uwzględnieniem poziomu potasu. Kontrola parametrów elektrolitowych jest szczególnie istotna u pacjentów w podeszłym wieku, którzy wykazują zwiększoną wrażliwość na zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie.3

Długotrwałe skutki przedawkowania

Długotrwałe stosowanie wysokich dawek produktów leczniczych zawierających antranoidy, w tym liścia senesu, może prowadzić do rozwoju toksycznego zapalenia wątroby. Ta poważna komplikacja podkreśla konieczność stosowania produktu zgodnie z zaleceniami i unikania przewlekłego przyjmowania zwiększonych dawek.4

Tabela objawów przedawkowania

Objaw Opis kliniczny Mechanizm Postępowanie
Silny ból brzucha Intensywne dolegliwości bólowe w jamie brzusznej, często o charakterze skurczowym Nadmierna stymulacja perystaltyki jelit wywołana przez glikozydy hydroksyantracenowe Leczenie objawowe, ewentualne podanie leków przeciwbólowych o działaniu spazmolitycznym
Ciężka biegunka Wodniste, częste stolce, prowadzące do odwodnienia organizmu Nadmierna sekrecja wody i elektrolitów do światła jelita pod wpływem sennozydu B Intensywne nawadnianie doustne lub dożylne w zależności od nasilenia objawów
Utrata płynów Odwodnienie różnego stopnia, objawiające się pragnieniem, suchością błon śluzowych, zmniejszeniem diurezy Konsekwencja nasilonej biegunki i zmniejszonej absorpcji wody w jelicie grubym Suplementacja płynów, monitorowanie stanu nawodnienia pacjenta
Zaburzenia elektrolitowe Głównie hipokaliemia, ale także zaburzenia gospodarki sodowej i chlorkowej Utrata elektrolitów z biegunkowym stolcem Monitorowanie stężenia elektrolitów w surowicy, suplementacja zgodnie z wynikami
Toksyczne zapalenie wątroby Podwyższenie enzymów wątrobowych, możliwe żółtaczka i inne objawy uszkodzenia hepatocytów Długotrwała ekspozycja na wysokie dawki antranoidów Odstawienie preparatu, leczenie hepatoprotekcyjne, monitorowanie funkcji wątroby

Należy podkreślić, że w przypadku produktu Liść Senesu, zawierającego 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B w 1 g preparatu, nie określono dokładnie dawki toksycznej. Jednak każde znaczące przekroczenie zalecanych dawek terapeutycznych powinno być traktowane jako potencjalne przedawkowanie i wymagać odpowiedniego postępowania medycznego.5

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl