Właściwości farmakokinetyczne laktulozy

Syrop Lactulosum Orifarm zawierający 2,5 g laktulozy w 5 ml charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis zachowania laktulozy w organizmie, z uwzględnieniem procesów wchłaniania, metabolizmu oraz eliminacji.¹

Wchłanianie laktulozy

Laktuloza po podaniu doustnym charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Badania farmakokinetyczne wykazały, że nawet po zastosowaniu stosunkowo wysokich dawek (do 25 g) u osób zdrowych i pacjentów z cukrzycą, we krwi wykrywano jedynie śladowe ilości niezmienionej laktulozy. Ta właściwość ma kluczowe znaczenie dla działania terapeutycznego leku, które realizowane jest głównie w świetle jelita grubego.²

Metabolizm laktulozy

Proces metabolizmu laktulozy zachodzi niemal całkowicie w okrężnicy, gdzie około 99% podanej dawki ulega biotransformacji przez bakterie jelitowe. Głównymi mikroorganizmami uczestniczącymi w tym procesie są bakterie z rodzaju Lactobacillus spp. oraz Bifidobacterium spp. Metabolizm prowadzi do powstawania kwasów organicznych i gazów, co stanowi podstawę mechanizmu działania laktulozy.³

W procesie metabolizmu laktulozy wyróżnia się następujące etapy:

• Tworzenie kwasu mlekowego jako głównego metabolitu pośredniego
• Dalsza przemiana do krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, takich jak:
  • Kwas octowy
  • Kwas bursztynowy
  • Kwas masłowy
• Powstawanie innych kwasów organicznych:
  • Kwas pirogronowy
  • Kwas bursztynowy
  • Kwas mrówkowy
• Produkcja gazów:
  • Wodór
  • Siarkowodór
  • Dwutlenek węgla
  • Metan

Istotną właściwością laktulozy jest to, że nie ulega ona hydrolizie przez enzym laktazę. Ponadto, laktuloza nie wykazuje hamującego wpływu na aktywność laktazy w stosunku do laktozy. Ta cecha pozwala na jej stosowanie również u pacjentów z nietolerancją laktozy.⁴

Eliminacja laktulozy

Laktuloza w postaci niezmienionej jest wydalana z organizmu w bardzo niewielkich ilościach. Z przeprowadzonych badań farmakokinetycznych wynika, że:

• U osób dorosłych po podaniu doustnym 8 g laktulozy, w moczu wykryto w ciągu 24 godzin mniej niż 0,4% podanej dawki
• Po podaniu doustnym wyższej dawki 97 g u dorosłych, z moczem usuwane jest około 2% podanej dawki
• U dzieci, zarówno zdrowych jak i chorych na celiakię, wydalanie niezmienionej laktulozy z moczem nie przekracza 3% podanej dawki doustnej

Powyższe dane wskazują na minimalny stopień przenikania laktulozy do krążenia ogólnego, co jest zgodne z jej niskim wchłanianiem z przewodu pokarmowego i intensywnym metabolizmem bakteryjnym w okrężnicy.⁵

Znaczenie kliniczne właściwości farmakokinetycznych

Przedstawione właściwości farmakokinetyczne laktulozy mają bezpośrednie przełożenie na jej zastosowanie terapeutyczne. Minimalny stopień wchłaniania i metabolizm odbywający się niemal wyłącznie w okrężnicy przez bakterie jelitowe powoduje, że działanie leku jest miejscowe – na poziomie jelita grubego. Powstające w wyniku fermentacji bakteryjnej produkty metabolizmu, szczególnie krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, odpowiadają za efekty terapeutyczne laktulozy, takie jak działanie przeczyszczające oraz obniżanie pH w świetle jelita grubego, co ma znaczenie w leczeniu encefalopatii wątrobowej.⁶

Ponadto, brak interakcji laktulozy z enzymem laktazą umożliwia jej stosowanie u pacjentów z nietolerancją laktozy, choć należy pamiętać, że preparat Lactulosum Orifarm zawiera w swoim składzie laktazę, galaktozę i fruktozę jako substancje pomocnicze (5 ml syropu zawiera 375 mg galaktozy, 250 mg laktozy [125 mg glukozy i 125 mg galaktozy] oraz 25 mg fruktozy).⁷