Przedawkowanie ibuprofenu

Przedawkowanie ibuprofenu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Symptomatologia zatrucia ibuprofenem jest wielonarządowa i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Znajomość dawek toksycznych oraz objawów klinicznych jest kluczowa dla wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.¹

Dawki toksyczne

W przypadku dzieci dawka toksyczna jest dobrze zdefiniowana – jednokrotne przyjęcie ibuprofenu w ilości przekraczającej 400 mg wywołuje objawy przedawkowania. Dla dorosłych pacjentów dawka toksyczna nie została jednoznacznie określona, co wymaga szczególnej ostrożności w ocenie klinicznej potencjalnego przedawkowania.²

Objawy kliniczne przedawkowania

Manifestacja kliniczna przedawkowania ibuprofenu obejmuje szeroki zakres symptomów, które można podzielić na kilka grup narządowych. Symptomatologia dotyczy przede wszystkim układu pokarmowego, ośrodkowego układu nerwowego, układu krążenia, a także nerek i wątroby.³

W obrazie klinicznym dominują objawy ze strony przewodu pokarmowego, które występują u większości pacjentów po spożyciu znaczących klinicznie dawek niesteroidowych leków przeciwzapalnych, w tym ibuprofenu. Najczęściej obserwuje się nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu, rzadziej biegunkę. Istotnym powikłaniem może być krwawienie z przewodu pokarmowego.⁴

Neurotoksyczność ibuprofenu manifestuje się przede wszystkim szumami usznymi i bólem głowy. W przypadku ciężkiego zatrucia dochodzi do zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego pod postacią senności, rzadziej pobudzenia psychoruchowego, dezorientacji, a w skrajnych przypadkach śpiączki. Bardzo rzadko mogą wystąpić napady drgawkowe.⁵

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem ciężkiego zatrucia ibuprofenem jest kwasica metaboliczna, która może towarzyszyć objawom niewydolności wielonarządowej. Może dojść do wydłużenia czasu protrombinowego (zwiększenie wartości INR). W obrazie klinicznym mogą wystąpić: ostra niewydolność nerek, uszkodzenie miąższu wątroby, bezdech, oraz zaburzenia hemodynamiczne pod postacią nagłego spadku ciśnienia tętniczego.⁶

U pacjentów z wykrywalnymi zaburzeniami rytmu serca obserwuje się spowolnienie lub przyspieszenie czynności serca oraz migotanie przedsionków.⁷

U pacjentów cierpiących na astmę oskrzelową, przedawkowanie ibuprofenu może wywołać zaostrzenie objawów choroby podstawowej.⁸

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania ibuprofenu jest objawowe i podtrzymujące, ponieważ brak jest swoistego antidotum. Postępowanie terapeutyczne powinno obejmować:⁹

• Płukanie żołądka – procedura mechanicznego usunięcia pozostałości leku z żołądka
• Monitorowanie czynności serca i kontrolowanie parametrów życiowych pacjenta, jeśli są stabilne¹⁰
• Podanie doustnie węgla aktywnego w ciągu 1 godziny od przedawkowania – w celu zapobieżenia dalszemu wchłanianiu substancji z przewodu pokarmowego¹¹
• W przypadku występowania częstych lub przedłużających się napadów drgawkowych, zaleca się dożylne podanie diazepamu lub lorazepamu¹²
• Pacjentom z astmą należy podać leki rozszerzające oskrzela¹³

Tabela objawów przedawkowania