Właściwości farmakokinetyczne
Hydroxyzinum Amara 2 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne hydroksyzyny

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące właściwości farmakokinetycznych hydroksyzyny chlorowodorku, substancji czynnej leku Hydroxyzinum Amara (2 mg/ml, syrop). Dane farmakokinetyczne obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku z organizmu pacjenta, a także wpływ różnych czynników fizjologicznych na te procesy.

Wchłanianie

Hydroksyzyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest osiągane w ciągu około 2 godzin po zażyciu leku. Po podaniu pojedynczych dawek 25 mg i 50 mg osobom dorosłym, stężenie maksymalne wynosi odpowiednio około 30 ng/ml i 70 ng/ml. Należy podkreślić, że szybkość i zakres ekspozycji na hydroksyzynę są bardzo podobne niezależnie od postaci farmaceutycznej (tabletki czy syrop). Podczas stosowania leku w schemacie dawkowania raz na dobę, stężenie hydroksyzyny wzrasta o około 30% po kolejnych dawkach. Biodostępność hydroksyzyny po podaniu doustnym w porównaniu do podania domięśniowego wynosi około 80%. W przypadku podania domięśniowego pojedynczej dawki 50 mg, maksymalne stężenie w osoczu osiąga wartość około 65 ng/ml.¹

Dystrybucja

Hydroksyzyna podlega szerokiej dystrybucji w organizmie, osiągając na ogół większe stężenia w tkankach niż w osoczu. Pozorna objętość dystrybucji u dorosłych pacjentów wynosi od 7 do 16 l/kg masy ciała. Po podaniu doustnym hydroksyzyna przenika do skóry, osiągając tam stężenia wyższe niż w surowicy – zjawisko to występuje zarówno po pojedynczym, jak i po wielokrotnym podaniu leku. Substancja czynna ma zdolność przenikania przez barierę krew-mózg oraz barierę łożyskową, przy czym stężenie hydroksyzyny w organizmie płodu jest większe niż u matki.²

Metabolizm

Hydroksyzyna podlega intensywnemu metabolizmowi w organizmie. Głównym metabolitem jest cetyryzyna, która powstaje przy udziale dehydrogenazy alkoholowej i stanowi około 45% dawki doustnej. Cetyryzyna wykazuje istotne działanie blokujące na obwodowe receptory H1. W procesie metabolizmu hydroksyzyny powstają również inne metabolity, w tym N-dealkilowany metabolit oraz O-dealkilowany metabolit, którego okres półtrwania w osoczu wynosi 59 godzin. Procesy metaboliczne zachodzą głównie przy udziale enzymu CYP3A4/5 z rodziny cytochromu P450.³

Eliminacja

Okres półtrwania hydroksyzyny u dorosłych pacjentów wynosi średnio 14 godzin, z zakresem od 7 do 20 godzin. Pozorny całkowity klirens leku określony w badaniach klinicznych wynosi 13 ml/min/kg masy ciała. Jedynie niewielka część dawki (0,8%) jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem. Główny metabolit – cetyryzyna – jest wydalany z moczem w ilości stanowiącej 25% dawki doustnej oraz 16% dawki domięśniowej hydroksyzyny.⁴

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Osoby w podeszłym wieku

Farmakokinetykę hydroksyzyny badano u 9 zdrowych osób w podeszłym wieku (średnio 69,5 ± 3,7 lat) po doustnym podaniu pojedynczej dawki 0,7 mg/kg masy ciała. W tej grupie pacjentów zaobserwowano istotne zmiany parametrów farmakokinetycznych: okres półtrwania w fazie eliminacji był wydłużony do 29 godzin, a pozorna objętość dystrybucji zwiększona do 22,5 l/kg masy ciała. Ze względu na te różnice zaleca się zmniejszenie dawki dobowej hydroksyzyny u pacjentów w podeszłym wieku.⁵

Dzieci

Badania farmakokinetyczne przeprowadzono u 12 dzieci (średnio 6,1 ± 4,6 lat; masa ciała 22,0 ± 12,0 kg) po podaniu pojedynczej dawki 0,7 mg/kg masy ciała. U dzieci pozorny klirens osoczowy hydroksyzyny był około 2,5 razy większy niż u dorosłych. Okres półtrwania leku był krótszy w porównaniu do pacjentów dorosłych i wykazywał zależność od wieku, wynosząc około 4 godziny u pacjentów jednorocznych oraz około 11 godzin u pacjentów czternastoletnich. Z uwagi na różnice w farmakokinetyce, u dzieci konieczne jest odpowiednie dostosowanie dawki hydroksyzyny.⁶

Niewydolność wątroby

U pacjentów z wtórną niewydolnością wątroby, spowodowaną żółciową marskością wątroby pierwotną, całkowity klirens hydroksyzyny stanowił 66% klirensu osób zdrowych. Okres półtrwania leku był wydłużony do 37 godzin, a stężenie głównego metabolitu (cetyryzyny) w surowicy było większe niż u młodych osób z prawidłową czynnością wątroby. U pacjentów z niewydolnością wątroby zaleca się zmniejszenie dawki dobowej lub modyfikację częstości dawkowania hydroksyzyny.⁷

Niewydolność nerek

Farmakokinetykę hydroksyzyny oceniono u 8 pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny: 24 ± 7 ml/min). Zakres ekspozycji (AUC) na hydroksyzynę nie uległ istotnej zmianie, natomiast znacząco zwiększyła się ekspozycja na metabolit – cetyryzynę. Jest to szczególnie istotne, ponieważ cetyryzyna nie jest skutecznie usuwana z organizmu podczas hemodializy. Aby zapobiec kumulacji tego metabolitu po wielokrotnym podaniu hydroksyzyny, u pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się zmniejszenie dawki dobowej produktu.⁸