Właściwości farmakodynamiczne

Wildagliptyna, składnik aktywny leku Gliptivil, należy do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów peptydazy dipeptydylowej IV (DPP-4), oznaczonej kodem ATC: A10BH02. Jest to substancja z grupy związków poprawiających czynność wysepek Langerhansa, charakteryzująca się silnym i selektywnym działaniem hamującym aktywność enzymu DPP-4.¹

Mechanizm działania

Podanie wildagliptyny prowadzi do szybkiego i całkowitego zahamowania aktywności enzymu DPP-4, co skutkuje zwiększeniem stężenia endogennych inkretyn: GLP-1 (glukagonopodobnego peptydu 1) oraz GIP (żołądkowego peptydu hamującego). Efekt ten obserwuje się zarówno na czczo, jak i po spożyciu posiłku.²

Działanie farmakodynamiczne

Wildagliptyna, poprzez zwiększenie endogennego stężenia inkretyn, wywiera korzystny wpływ na wrażliwość komórek beta trzustki na glukozę. Prowadzi to do poprawy wydzielania insuliny w sposób zależny od stężenia glukozy. W badaniach klinicznych u pacjentów z cukrzycą typu 2 leczenie wildagliptyną w dawkach od 50 do 100 mg na dobę znacząco poprawiało markery czynności komórek beta, w tym HOMA-β (Homeostasis Model Assessment-β), stosunek proinsuliny do insuliny oraz wskaźniki reaktywności komórek beta oceniane w teście tolerancji często podawanego posiłku. Co istotne, u osób bez cukrzycy (z prawidłowym stężeniem glukozy we krwi) wildagliptyna nie powoduje stymulacji wydzielania insuliny ani nie zmniejsza stężenia glukozy.³

Jednocześnie wildagliptyna, poprzez zwiększenie stężenia GLP-1, wpływa na poprawę wrażliwości komórek alfa trzustki na glukozę. Dzięki temu wydzielanie glukagonu jest lepiej dostosowane do aktualnego stężenia glukozy w organizmie. Zwiększenie współczynnika insulina/glukagon podczas hiperglikemii, będące wynikiem podwyższonego stężenia inkretyn, skutkuje zmniejszonym wątrobowym wydzielaniem glukozy zarówno na czczo, jak i po posiłku, co w konsekwencji prowadzi do obniżenia stężenia glukozy we krwi.⁴

Warto podkreślić, że podczas terapii wildagliptyną nie zaobserwowano wpływu zwiększonego stężenia GLP-1 na opóźnianie opróżniania żołądkowego, co jest korzystne z punktu widzenia profilu działania leku.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność kliniczna wildagliptyny została potwierdzona w szeroko zakrojonych badaniach klinicznych. W próbach z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo lub substancją czynną, trwających maksymalnie ponad 2 lata, uczestniczyło ponad 15 000 pacjentów z cukrzycą typu 2. Wildagliptynę w dawce dobowej 50 mg raz na dobę, 50 mg dwa razy na dobę lub 100 mg raz na dobę podawano ponad 9 000 pacjentom. Badana populacja charakteryzowała się zróżnicowaniem pod względem płci – ponad 5 000 mężczyzn i ponad 4 000 kobiet otrzymało wildagliptynę w dawce 50 mg raz na dobę lub 100 mg na dobę. Istotne jest, że w badaniach uczestniczyła również znacząca grupa pacjentów w podeszłym wieku – ponad 1 900 pacjentów otrzymujących wildagliptynę w dawce 50 mg raz na dobę lub 100 mg na dobę było w wieku ≥ 65 lat.⁶

Protokoły badań klinicznych uwzględniały zarówno pacjentów wcześniej nieleczonych, którym wildagliptynę podawano w monoterapii, jak i pacjentów z niewystarczającą kontrolą glikemii przy stosowaniu innych leków przeciwcukrzycowych, którym wildagliptynę podawano w skojarzeniu z tymi preparatami.⁷

Analiza wyników badań klinicznych wykazała, że wildagliptyna, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z metforminą, sulfonylomocznikiem lub tiazolidynodionem, skutecznie poprawiała kontrolę glikemii. Efekt terapeutyczny potwierdzono na podstawie klinicznie istotnej redukcji hemoglobiny glikowanej (HbA1c) w punkcie końcowym względem wartości wyjściowych.⁸

Obserwacje kliniczne wskazują, że efekt wildagliptyny w zakresie redukcji HbA1c jest tym silniejszy, im wyższa jest wyjściowa wartość tego parametru. Oznacza to, że pacjenci z gorszą początkową kontrolą glikemii odnoszą większą korzyść z leczenia tym preparatem.⁹