Przeciwwskazania stosowania leku Fixapost

Lek Fixapost, zawierający w swoim składzie 50 mikrogramów/ml latanoprostu i 5 mg/ml tymololu maleinianu, jest złożonym preparatem okulistycznym stosowanym w terapii jaskry. Ze względu na specyficzne właściwości farmakologiczne obu substancji czynnych oraz ich potencjalne działania niepożądane, istnieją ściśle określone przeciwwskazania do stosowania tego preparatu, które należy bezwzględnie uwzględnić przed zaleceniem terapii pacjentowi.⁽¹⁾

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Nie należy przepisywać leku Fixapost pacjentom z rozpoznaną nadwrażliwością na substancje czynne preparatu (latanoprost i tymolol) lub jakąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie.⁽²⁾ Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów uczulonych na makrogologlicerolu hydroksystearynian (uwodorniony olej rycynowy polioksylowany), który występuje w preparacie w stężeniu 50 mg/ml.⁽³⁾

Przeciwwskazania ze strony układu oddechowego

Ze względu na obecność tymololu, który jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem, lek Fixapost jest przeciwwskazany u pacjentów z:⁽⁴⁾

• Reaktywną chorobą dróg oddechowych – tymolol może prowadzić do skurczu oskrzeli u predysponowanych pacjentów
• Astmą oskrzelową – zarówno aktualnie leczoną, jak i występującą w wywiadzie
• Ciężką przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) – ze względu na ryzyko nasilenia obturacji dróg oddechowych

U tych pacjentów blokada receptorów beta-adrenergicznych może prowadzić do niebezpiecznego skurczu oskrzeli i zaostrzenia choroby podstawowej, potencjalnie zagrażającego życiu.⁽⁵⁾

Przeciwwskazania ze strony układu sercowo-naczyniowego

Stosowanie leku Fixapost jest przeciwwskazane u pacjentów z następującymi schorzeniami kardiologicznymi:⁽⁶⁾

• Bradykardia zatokowa – tymolol może dodatkowo zwalniać rytm serca
• Zespół chorego węzła zatokowego (sick sinus syndrome) – ze względu na ryzyko nasilenia dysfunkcji węzła zatokowego
• Blok zatokowo-przedsionkowy – może dojść do pogłębienia bloku
• Blok przedsionkowo-komorowy drugiego lub trzeciego stopnia niekontrolowany przez rozrusznik serca – beta-adrenolityki mogą nasilać zaburzenia przewodzenia
• Jawna niewydolność serca – ze względu na negatywny wpływ na kurczliwość mięśnia sercowego
• Wstrząs kardiogenny – stosowanie beta-adrenolityków w tym stanie jest bezwzględnie przeciwwskazane

Ważne przestrogi dotyczące stosowania leku Fixapost

Należy pamiętać, że pomimo miejscowego podania w postaci kropli do oczu, substancje czynne leku Fixapost mogą ulegać wchłanianiu ogólnoustrojowemu. Jedna kropla zawiera około 1,5 mikrograma latanoprostu i 0,15 mg tymololu.⁽⁷⁾ Wchłanianie ogólnoustrojowe tymololu może prowadzić do typowych dla beta-adrenolityków działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego i oddechowego.

Przed włączeniem leku Fixapost należy dokładnie zebrać wywiad medyczny od pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. W przypadku wątpliwości co do bezpieczeństwa stosowania preparatu, należy rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne lub skonsultować się ze specjalistą z odpowiedniej dziedziny.⁽⁸⁾

Postępowanie w przypadku przeciwwskazań

Jeżeli u pacjenta występuje którekolwiek z wymienionych przeciwwskazań, należy rozważyć zastosowanie alternatywnych leków przeciwjaskrowych, takich jak:

1. Preparaty zawierające wyłącznie latanoprost (u pacjentów z przeciwwskazaniami do stosowania beta-adrenolityków)
2. Inhibitory anhydrazy węglanowej (doustne lub miejscowe)
3. Selektywne beta-adrenolityki (przy łagodniejszych schorzeniach układu oddechowego, po konsultacji pulmonologicznej)
4. Preparaty z grupy alfa-2-agonistów

Należy zaznaczyć, że Fixapost to lekko żółty i opalizujący roztwór o pH w zakresie 5,7-6,2 oraz osmolalności 300-340 mosmol/kg.⁽⁹⁾ Właściwości te zapewniają komfort stosowania u większości pacjentów, jednak nie eliminują ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z substancjami czynnymi preparatu.