Dawkowanie i sposób podawania
Exferana 90 mg

Exferana (deferazyroks) jest dostępna w tabletkach powlekanych o dawkach 90 mg, 180 mg i 360 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do masy ciała pacjenta (dawka obliczana w mg/kg mc.). Leczenie należy rozpoczynać po przetoczeniu około 20 jednostek koncentratu krwinek czerwonych (KKCz), odpowiadających około 100 ml/kg mc., lub przy stwierdzonym przewlekłym obciążeniu żelazem (ferrytyna >1000 µg/l). Maksymalna dawka dobowa wynosi 28 mg/kg mc. Zalecane dawkowanie różni się w zależności od sytuacji klinicznej: np. 14 mg/kg mc./dobę jako dawka początkowa u większości pacjentów, z możliwością modyfikacji co 3-6 miesięcy o 3,5-7 mg/kg mc. w zależności od poziomu ferrytyny (wzrost dawki przy ferrytynie >2500 µg/l, redukcja przy <1000 µg/l). U pacjentów pediatrycznych (2-17 lat) stosuje się te same zasady dawkowania, z dodatkowym monitorowaniem rozwoju co 12 miesięcy. W przypadku zmiany z tabletek do sporządzania zawiesiny na tabletki powlekane dawka powinna być zmniejszona o 30% ze względu na wyższą biodostępność.

Dawkowanie i sposób podawania leku Exferana

Exferana (deferazyroks) jest dostępna w postaci tabletek powlekanych o trzech różnych mocach: 90 mg, 180 mg i 360 mg. Każda z tabletek ma charakterystyczny wygląd i oznakowanie, co ułatwia ich identyfikację. Leczenie tym produktem leczniczym powinno być rozpoczynane i prowadzone wyłącznie przez lekarzy posiadających doświadczenie w leczeniu pacjentów z przewlekłym obciążeniem żelazem.1

Warunki rozpoczęcia terapii

Terapię produktem Exferana należy rozpocząć po przetoczeniu pacjentowi około 20 jednostek koncentratu krwinek czerwonych (KKCz), co odpowiada około 100 ml/kg masy ciała. Alternatywnie, leczenie można również rozpocząć przy potwierdzonym klinicznie przewlekłym obciążeniu żelazem, którego wskaźnikiem może być np. stężenie ferrytyny w surowicy przekraczające 1000 µg/l.Cel terapii chelatującej

Głównym celem stosowania terapii chelatującej żelazo jest usunięcie z organizmu żelaza wprowadzonego podczas transfuzji krwi oraz, jeśli to konieczne, zmniejszenie już istniejącego obciążenia żelazem. Podczas prowadzenia terapii chelatującej należy zachować szczególną ostrożność u wszystkich pacjentów, aby zminimalizować ryzyko nadmiernej chelatacji.3

Obliczanie dawki

Dawkę produktu Exferana należy obliczyć w mg/kg masy ciała, a następnie zaokrąglić do najbliższej wartości, którą można podać w całych tabletkach. Jest to szczególnie istotne, ponieważ preparat jest dostępny w trzech różnych mocach (90 mg, 180 mg i 360 mg), co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do potrzeb pacjenta.4

Biodostępność tabletek powlekanych

Należy zwrócić uwagę, że deferazyroks w postaci tabletek powlekanych charakteryzuje się większą biodostępnością w porównaniu z deferazyroksem w postaci tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej. Przy zmianie terapii z tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej na tabletki powlekane, dawka tabletek powlekanych powinna być o 30% mniejsza niż dawka tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej. Otrzymaną wartość należy zaokrąglić do najbliższej całej tabletki.5

Schemat dawkowania Exferana w leczeniu obciążenia żelazem

Poniższa tabela przedstawia zalecane dawkowanie produktu Exferana w leczeniu obciążenia żelazem spowodowanego transfuzjami krwi. Tabela uwzględnia różne sytuacje kliniczne i parametry laboratoryjne, które determinują wybór odpowiedniej dawki leku.6

Sytuacja kliniczna Dawka początkowa Dawki dostosowawcze i dawki podtrzymujące Monitorowanie
Rozpoczęcie terapii po przetoczeniu około 20 jednostek KKCz 14 mg/kg mc./dobę Zwiększanie dawki: co 3-6 miesięcy o 3,5-7 mg/kg mc. jeśli ferrytyna >2500 µg/l

Zmniejszanie dawki: o 3,5-7 mg/kg mc. gdy ferrytyna <1000 µg/l

Ferrytyna w surowicy: co miesiąc

Parametry nerkowe i wątrobowe: co miesiąc przez pierwszy miesiąc, następnie co 3 miesiące

Pacjenci dobrze kontrolowani na deferoksaminą Jedna trzecia dawki deferoksaminny (np. 21 mg/kg mc./dobę deferoksaminny = 7 mg/kg mc./dobę deferazyroksu) Jak powyżej, w zależności od poziomu ferrytyny Jak powyżej
Pacjenci pediatryczni (2-17 lat) z obciążeniem żelazem po transfuzjach 14 mg/kg mc./dobę Jak u dorosłych Ferrytyna w surowicy: co miesiąc

Dodatkowo: ocena rozwoju co rok

Pacjenci z wysokim obciążeniem żelazem 21 mg/kg mc./dobę Zwiększanie: do 28 mg/kg mc. jeśli brak kontroli przy 21 mg/kg mc. Ferrytyna w surowicy: co miesiąc

Parametry nerkowe i wątrobowe: częściej przy wyższych dawkach

Pacjenci ze stężeniem ferrytyny <1000 µg/l 7 mg/kg mc./dobę Rozważenie przerwania leczenia gdy ferrytyna <300 µg/l Ferrytyna w surowicy: co miesiąc

Maksymalna zalecana dawka

W przypadku stosowania deferazyroksu w postaci tabletek powlekanych, maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 28 mg/kg masy ciała. Należy pamiętać, że przekraczanie tej dawki wiąże się ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych i wymaga szczególnie uważnego monitorowania pacjenta.7

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci pediatryczni

U dzieci i młodzieży w wieku od 2 do 17 lat z obciążeniem żelazem spowodowanym transfuzjami krwi stosuje się takie same zasady dawkowania jak u dorosłych. Należy jednak pamiętać o monitorowaniu rozwoju i przyrostu masy ciała pacjentów pediatrycznych co 12 miesięcy. U pacjentów tych konieczne jest również dokładniejsze monitorowanie parametrów biochemicznych ze względu na potencjalny wpływ leku na rozwijający się organizm.8

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej o 50% oraz prowadzić ścisłe monitorowanie parametrów nerkowych. Nie zaleca się stosowania deferazyroksu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz u pacjentów z końcowym stadium niewydolności nerek.9

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) stosuje się te same zasady dawkowania co u młodszych dorosłych. Jednakże ze względu na większe prawdopodobieństwo występowania chorób współistniejących oraz przyjmowania innych leków, wskazane jest ściślejsze monitorowanie tych pacjentów pod kątem działań niepożądanych.10

Sposób podawania

Tabletki powlekane Exferana należy przyjmować raz na dobę, najlepiej o tej samej porze każdego dnia. Tabletki można przyjmować na czczo lub z lekkim posiłkiem. Tabletki należy połykać w całości, popijając wystarczającą ilością wody. W przypadku pacjentów, którzy nie są w stanie połknąć całych tabletek, tabletki powlekane Exferana można rozkruszyć i podać, posypując nimi miękki pokarm, np. jogurt lub mus jabłkowy. Dawkę należy spożyć natychmiast i w całości, nie przechowując jej do późniejszego użycia.11

Dostosowanie dawki podczas leczenia

Zaleca się comiesięczne monitorowanie stężenia ferrytyny w surowicy krwi i dostosowywanie dawki deferazyroksu w oparciu o tendencje w stężeniu ferrytyny. Zmiany dawki powinny być dokonywane stopniowo o 3,5-7 mg/kg masy ciała, w zależności od indywidualnej odpowiedzi pacjenta i celów terapeutycznych.12

  • Przy stężeniu ferrytyny w surowicy >2500 µg/l: należy rozważyć zwiększenie dawki.
  • Przy stężeniu ferrytyny w surowicy 500-1000 µg/l: należy rozważyć zmniejszenie dawki.
  • Przy stężeniu ferrytyny w surowicy <500 µg/l: należy rozważyć przerwanie leczenia.

Monitorowanie podczas leczenia

Podczas terapii produktem Exferana wymagane jest regularne monitorowanie:13

  1. Stężenie ferrytyny w surowicy – co miesiąc
  2. Parametry czynności nerek:
    • Stężenie kreatyniny w surowicy – dwukrotnie przed rozpoczęciem leczenia, następnie co miesiąc w pierwszym miesiącu leczenia oraz później co miesiąc
    • Klirens kreatyniny i/lub stężenie cystatyny C w osoczu – przed rozpoczęciem leczenia, następnie co miesiąc w pierwszym miesiącu leczenia oraz później co miesiąc
  3. Parametry czynności wątroby:
    • Enzymy wątrobowe – przed rozpoczęciem leczenia, następnie co 2 tygodnie w pierwszym miesiącu leczenia oraz później co miesiąc
  4. Badanie słuchu i wzroku – przed rozpoczęciem leczenia, a następnie co rok
  5. Ocena rozwoju fizycznego (masa ciała, wzrost i rozwój płciowy) – co 12 miesięcy u pacjentów pediatrycznych

W przypadku wystąpienia nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych lub objawów klinicznych wskazujących na działania niepożądane, należy natychmiast rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia.14

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl