Przeciwwskazania
Etform SR 1 g

Przeciwwskazania stosowania leku Etform SR. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Metformina w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Etform SR) jest lekiem powszechnie stosowanym w terapii cukrzycy, jednak istnieje szereg przeciwwskazań, które bezwzględnie wykluczają jej zastosowanie. Znajomość tych ograniczeń jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjenta i skuteczności leczenia.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania leku Etform SR jest nadwrażliwość na metforminę lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w produkcie. Dotyczy to wszystkich dawek leku: 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Należy zwrócić szczególną uwagę na wywiad alergiczny pacjenta przed zleceniem terapii.²

Zaburzenia metaboliczne i stany naglące

Etform SR jest przeciwwskazany w przypadku występowania ostrej kwasicy metabolicznej w jakiejkolwiek postaci. Dotyczy to w szczególności:

• Kwasicy mleczanowej – poważnego powikłania metabolicznego związanego z nagromadzeniem kwasu mlekowego w organizmie
• Cukrzycowej kwasicy ketonowej – stanu nagłego związanego z hiperglikemią i tworzeniem ciał ketonowych

³

Przeciwwskazaniem do stosowania leku jest również stan przedśpiączkowy w cukrzycy, będący stanem bezpośredniego zagrożenia życia, wymagającym natychmiastowej interwencji terapeutycznej innej niż doustne leki przeciwcukrzycowe.⁴

Niewydolność nerek

Stosowanie preparatu Etform SR jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, definiowaną jako spadek wskaźnika filtracji kłębuszkowej (GFR) poniżej 30 ml/min. Wynika to z faktu, że metformina jest eliminowana głównie przez nerki, a upośledzenie ich funkcji zwiększa ryzyko kumulacji leku i wystąpienia kwasicy mleczanowej.⁵

Stany ostre wpływające na czynność nerek

Przeciwwskazaniem do stosowania metforminy są również wszystkie ostre stany chorobowe, które mogą wpływać na czynność nerek, takie jak:

• Odwodnienie – prowadzące do zmniejszenia perfuzji nerkowej i obniżenia GFR
• Ciężkie zakażenie – mogące powodować niewydolność wielonarządową, w tym nerek
• Wstrząs – niezależnie od etiologii, prowadzący do hipoperfuzji narządowej, w tym nerek

⁶

Stany prowadzące do niedotlenienia tkanek

Etform SR nie powinien być stosowany w przypadku chorób, które mogą prowadzić do niedotlenienia tkanek, zwłaszcza w stanach ostrych lub zaostrzeniach chorób przewlekłych. Przeciwwskazania te obejmują:

• Niewyrównaną niewydolność serca – prowadzącą do spadku rzutu serca i hipoperfuzji narządowej
• Niewydolność oddechową – skutkującą obniżeniem saturacji tlenem i hipoksją tkankową
• Niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego – związany z ryzykiem niestabilności hemodynamicznej
• Wstrząs – charakteryzujący się niezdolnością układu krążenia do zapewnienia odpowiedniej perfuzji tkanek

⁷

Przeciwwskazania związane z funkcją wątroby i spożywaniem alkoholu

Stosowanie leku Etform SR jest przeciwwskazane w przypadku:

• Niewydolności wątroby – ze względu na zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej
• Ostrego zatrucia alkoholem – które może potęgować efekt hamowania glukoneogenezy przez metforminę i prowadzić do hipoglikemii
• Alkoholizmu – ze względu na zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej oraz nieprzewidywalnych interakcji

⁸

Szczególne uwagi dla różnych dawek leku

Należy podkreślić, że wszystkie wymienione przeciwwskazania dotyczą każdej z dostępnych dawek leku Etform SR: 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Każda tabletka zawiera metforminy chlorowodorek w odpowiedniej dawce, co odpowiada odpowiednio 390 mg, 585 mg lub 780 mg metforminy jako substancji czynnej.⁹

Postępowanie w przypadku stwierdzenia przeciwwskazań

W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z wymienionych przeciwwskazań, należy bezwzględnie odstąpić od stosowania leku Etform SR i rozważyć alternatywne metody kontroli glikemii. U pacjentów z przeciwwskazaniami do stosowania metforminy, którzy wymagają farmakoterapii hipoglikemizującej, należy zastosować inne leki przeciwcukrzycowe, dostosowane do indywidualnych potrzeb i stanu klinicznego pacjenta.¹⁰