Właściwości farmakodynamiczne
Dysport 300 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A/fiolkę

Właściwości farmakodynamiczne

Produkt leczniczy Dysport zawierający kompleks neurotoksyny Clostridium botulinum typu A należy do grupy farmakoterapeutycznej toksyn botulinowych, oznaczonej kodem ATC: M03AX01. Dostępny jest w postaci białego proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, w fiolkach zawierających 300 lub 500 jednostek kompleksu neurotoksyny.¹

Mechanizm działania

Kompleks toksyny Clostridium botulinum typu A z hemaglutyniną wykazuje działanie polegające na blokowaniu obwodowej transmisji cholinergicznej przez płytkę nerwowo-mięśniową. Działanie to odbywa się presynaptycznie na strukturach położonych proksymalnie w stosunku do miejsca uwalniania acetylocholiny.²

Toksyna działa w zakończeniu nerwowym, gdzie antagonizuje reakcje zależne od jonów wapnia, które prowadzą do uwolnienia acetylocholiny. Co istotne, toksyna nie wpływa na cholinergiczne zazwojowe przewodzenie impulsów, ani nie zaburza zazwojowego przewodzenia impulsów w układzie współczulnym.³

Etapy działania toksyny botulinowej

Działanie toksyny botulinowej można podzielić na trzy kluczowe etapy:

1. Wiązanie – wczesny etap charakteryzujący się szybkim i mocnym związaniem toksyny z presynaptyczną błoną komórki nerwowej.⁴
2. Internalizacja – podczas tego etapu toksyna przechodzi przez błonę presynaptyczną, przy czym proces ten nie powoduje jeszcze porażenia mięśni.⁵
3. Hamowanie uwalniania acetylocholiny – w ostatnim etapie toksyna przerywa mechanizm uwalniania acetylocholiny zależny od jonów wapnia, co skutkuje zmniejszeniem potencjału na płytce ruchowej i doprowadza do porażenia mięśni.⁶

Regeneracja i powrót funkcji

Powrót przekazywania impulsów następuje stopniowo, w miarę jak tworzą się nowe zakończenia nerwowe, które nawiązują kontakt z postsynaptyczną płytką ruchową. Na podstawie badań na zwierzętach doświadczalnych ustalono, że proces ten trwa około 6-8 tygodni.⁷

Działanie na mięsień wypieracz pęcherza moczowego

W przypadku podania toksyny botulinowej do mięśnia wypieracza w ramach terapii neurogennej nadreaktywności wypieracza, substancja czynna oddziałuje na drogi eferentne odpowiedzialne za czynność tego mięśnia, hamując uwalnianie acetylocholiny. Dodatkowo, toksyna może hamować aktywność neurotransmiterów aferentnych oraz dróg czuciowych, co zapewnia kompleksowe działanie terapeutyczne w tym wskazaniu.⁸