Właściwości farmakodynamiczne
Durogesic 75 mcg/h

Fentanyl, będący substancją czynną systemu transdermalnego Durogesic, jest opioidowym lekiem przeciwbólowym z grupy pochodnych fenylopiperydyny, oznaczonym w klasyfikacji ATC kodem N02AB03. System dostępny jest w pięciu mocach: 12 μg/h, 25 μg/h, 50 μg/h, 75 μg/h oraz 100 μg/h, co umożliwia indywidualizację terapii. Mechanizm działania opiera się na wysokim powinowactwie do receptorów μ-opioidowych, co skutkuje działaniem analgetycznym i sedatywnym. System transdermalny zapewnia stałe uwalnianie fentanylu, utrzymując stabilne stężenie leku we krwi i umożliwiając długotrwałe leczenie przewlekłego bólu. Plastry różnią się wielkością (od 5,25 cm² do 42 cm²) oraz zawartością fentanylu (od 2,1 mg do 16,8 mg), a ich cechy identyfikacyjne obejmują kolorowe obwódki i oznaczenia dawkowania.

Właściwości farmakodynamiczne leku Durogesic

Fentanyl, substancja czynna systemu transdermalnego Durogesic, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwbólowych, opioidów, a dokładniej pochodnych fenylopiperydyny. W klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) oznaczony jest kodem N02AB03. System transdermalny Durogesic występuje w pięciu różnych mocach: 12 μg/h, 25 μg/h, 50 μg/h, 75 μg/h oraz 100 μg/h, co umożliwia dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta.1

Mechanizm działania fentanylu

Podstawowy mechanizm działania fentanylu opiera się na jego wysokim powinowactwie do receptorów opioidowych typu μ (mi). Związanie leku z tymi receptorami powoduje dwa główne efekty terapeutyczne: działanie przeciwbólowe (analgetyczne) oraz uspokajające (sedatywne). Dzięki tym właściwościom, Durogesic jest skuteczny w leczeniu przewlekłego bólu wymagającego długotrwałego stosowania opioidów.2

Zastosowanie w populacji pediatrycznej

Bezpieczeństwo stosowania systemu transdermalnego Durogesic w populacji pediatrycznej zostało poddane ocenie w trzech otwartych badaniach klinicznych. Badania te objęły łącznie 289 dzieci z bólem przewlekłym, w przedziale wiekowym od 2 do 17 lat, przy czym 80 pacjentów znajdowało się w młodszej grupie wiekowej od 2 do 6 lat.3

Wśród 289 dzieci zakwalifikowanych do badań, u 110 pacjentów rozpoczęto terapię od najniższej dawki 12 μg/h. Analiza historii leczenia tej grupy wykazała, że:4

  • 23 pacjentów (20,9%) wcześniej otrzymywało opioidy w dawkach odpowiadających mniej niż 30 mg doustnej morfiny na dobę5
  • 66 pacjentów (60,0%) otrzymywało wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających 30 do 44 mg doustnej morfiny na dobę6
  • 12 pacjentów (10,9%) otrzymywało wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających co najmniej 45 mg doustnej morfiny na dobę7
  • dla 9 pacjentów (8,2%) brak było danych dotyczących wcześniejszego dawkowania opioidów8

Pozostałym 179 pacjentom podawano dawki początkowe wynoszące 25 μg/h lub wyższe. W tej grupie zdecydowana większość – 174 dzieci (97,2%) – otrzymywała wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających co najmniej 45 mg doustnej morfiny na dobę.9

Z pozostałych 5 pacjentów, którzy rozpoczęli leczenie od dawki co najmniej 25 μg/h, a wcześniej otrzymywali opioidy w dawkach odpowiadających mniej niż 45 mg doustnej morfiny na dobę:10

  • 1 pacjent (0,6%) otrzymywał wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających mniej niż 30 mg doustnej morfiny na dobę11
  • 4 pacjentów (2,2%) otrzymywało wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających 30 do 44 mg doustnej morfiny na dobę12

Charakterystyka dostępnych plastrów Durogesic

System transdermalny Durogesic ma formę półprzezroczystego, prostokątnego plastra z zaokrąglonymi rogami. Każda moc plastra posiada charakterystyczne elementy graficzne ułatwiające identyfikację.13

Moc (µg/h) Wielkość plastra (cm²) Zawartość fentanylu w plastrze (mg) Cechy identyfikacyjne
Durogesic 12¹ 5,25 2,1 Pomarańczowa obwódka i napis „DUROGESIC 12 µg fentanyl/h”
Durogesic 25 10,5 4,2 Czerwona obwódka i napis „DUROGESIC 25 µg fentanyl/h”
Durogesic 50 21,0 8,4 Zielona obwódka i napis „DUROGESIC 50 µg fentanyl/h”
Durogesic 75 31,5 12,6 Niebieska obwódka i napis „DUROGESIC 75 µg fentanyl/h”
Durogesic 100 42,0 16,8 Szara obwódka i napis „DUROGESIC 100 µg fentanyl/h”

¹ Najmniejszą moc określa się jako 12 µg/h (choć rzeczywista dawka wynosi 12,5 µg/h) w celu odróżnienia jej od dawki 125 µg/h, którą można zalecić przy zastosowaniu kilku plastrów.14

Zaprojektowany w ten sposób system transdermalny umożliwia stałe uwalnianie fentanylu, zapewniając równomierne stężenie leku we krwi, co przekłada się na stabilne działanie przeciwbólowe. Zawartość fentanylu w plastrze jest proporcjonalna do jego wielkości i mocy, co pozwala na precyzyjne dobranie dawki odpowiedniej dla pacjenta.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl