Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Donectil

Lek Donectil (chlorowodorek donepezylu) wymaga szczególnej uwagi lekarza prowadzącego przy jego zalecaniu z uwagi na szereg ważnych ostrzeżeń i środków ostrożności. Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania chlorowodorku donepezylu u pacjentów z ciężką postacią otępienia w chorobie Alzheimera, z innymi rodzajami otępienia lub z innymi rodzajami zaburzeń pamięci związanych z procesami starzenia.¹

Znieczulenie ogólne

Chlorowodorek donepezylu jako inhibitor cholinesterazy może nasilać działanie leków pochodnych sukcynylocholiny stosowanych podczas znieczulenia ogólnego do zwiotczenia mięśni. Jest to istotna informacja, którą należy uwzględnić podczas planowania zabiegów operacyjnych u pacjentów przyjmujących Donectil.²

Choroby układu krążenia

Działanie farmakologiczne inhibitorów cholinesterazy może zwiększać napięcie nerwu błędnego i wpływać na częstość akcji serca, powodując między innymi bradykardię. Ten efekt jest szczególnie istotny u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego lub z zaburzeniami przewodnictwa nadkomorowego, takimi jak blok zatokowo-przedsionkowy lub przedsionkowo-komorowy.³

W praktyce klinicznej zgłaszano przypadki omdleń i napadów drgawek u pacjentów przyjmujących donepezyl. U tych pacjentów należy rozważyć możliwość wystąpienia bloku serca lub długich zahamowań zatokowych.⁴

W okresie po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QTc i częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Zaleca się szczególną ostrożność podczas leczenia następujących grup pacjentów:⁵

• ze stwierdzonym wcześniej wydłużeniem odstępu QTc lub z wydłużeniem odstępu QTc w wywiadzie
• leczonych lekami wpływającymi na odstęp QTc
• ze stwierdzoną wcześniej chorobą serca (np. niewyrównaną niewydolnością serca, przebytym niedawno zawałem serca, bradyarytmiami)
• z zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemią, hipomagnezemią)

W powyższych przypadkach może być konieczne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, w tym wykonywanie badania EKG.⁶

Choroby układu pokarmowego

U pacjentów z grupy ryzyka wystąpienia owrzodzeń przewodu pokarmowego, tj. z chorobą wrzodową w wywiadzie lub przyjmujących jednocześnie niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), należy przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Warto jednak zauważyć, że w badaniach klinicznych donepezylu nie stwierdzono wzrostu częstości występowania choroby wrzodowej lub krwawienia z przewodu pokarmowego w porównaniu z placebo.⁷

Choroby układu moczowopłciowego

Mimo że leki cholinomimetyczne mogą powodować utrudnienie odpływu moczu z pęcherza moczowego, w badaniach klinicznych donepezylu nie zaobserwowano takiego działania.⁸

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny jest potencjalnie zagrażającym życiu powikłaniem, charakteryzującym się hipertermią, sztywnością mięśni, niestabilnością układu autonomicznego, zmianami stanu świadomości i zwiększeniem stężenia fosfokinazy kreatyniny w osoczu. Bardzo rzadko zgłaszano przypadki ZZN związane ze stosowaniem donepezylu, szczególnie u pacjentów stosujących jednocześnie leki przeciwpsychotyczne.⁹

Dodatkowe objawy mogą obejmować mioglobinurię (rabdomioliza) i ostrą niewydolność nerek. Jeśli u pacjenta pojawią się objawy charakterystyczne dla ZZN lub niewyjaśniona, wysoka gorączka bez dodatkowych objawów klinicznych ZZN, należy bezwzględnie przerwać leczenie.¹⁰

Choroby układu nerwowego

Napady drgawek: Cholinomimetyki mogą w pewnym stopniu wywoływać uogólnione napady drgawkowe, jednakże drgawki mogą być również objawem samej choroby Alzheimera.¹¹

Należy również pamiętać, że cholinomimetyki mogą nasilać lub wywoływać objawy pozapiramidowe.¹²

Choroby płuc

Z uwagi na działanie cholinomimetyczne inhibitorów cholinesterazy, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leku Donectil u pacjentów z astmą lub obturacyjną chorobą płuc w wywiadzie.¹³

Interakcje z układem cholinergicznym

Należy unikać równoczesnego podawania chlorowodorku donepezylu z innymi inhibitorami acetylocholinesterazy, agonistami lub antagonistami układu cholinergicznego ze względu na możliwość wystąpienia niekorzystnych interakcji.¹⁴

Ciężka niewydolność wątroby

Brak jest danych dotyczących stosowania donepezylu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, co wymaga szczególnej ostrożności przy zalecaniu leku w tej grupie chorych.¹⁵

Zawartość laktozy

Produkt leczniczy Donectil zawiera laktozę. Tabletki o mocy 5 mg zawierają 79,32 mg laktozy jednowodnej, natomiast tabletki o mocy 10 mg zawierają 158,64 mg laktozy jednowodnej. Nie powinni go przyjmować pacjenci cierpiący na rzadkie dziedziczne schorzenia nietolerancji galaktozy, niedobór laktazy typu Lapp lub zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy.¹⁶¹⁷

Śmiertelność w badaniach klinicznych nad otępieniem naczyniowym

Przeprowadzono trzy badania kliniczne trwające 6 miesięcy z udziałem osób spełniających kryteria NINDS-AIREN dotyczące występowania otępienia naczyniowego (ON): prawdopodobne ON oraz możliwe ON. Kryteria NINDS-AIREN zostały opracowane w celu selekcji pacjentów, których otępienie jest związane wyłącznie z podłożem naczyniowym i wykluczenia pacjentów z chorobą Alzheimera.¹⁸

Wskaźniki śmiertelności w poszczególnych badaniach przedstawiały się następująco:¹⁹

Średni wskaźnik śmiertelności dla wszystkich trzech badań nad otępieniem naczyniowym w grupie przyjmującej chlorowodorek donepezylu (1,7%) był liczbowo wyższy niż w grupie przyjmującej placebo (1,1%), jednak różnica ta nie była istotna statystycznie. Większość zgonów pacjentów przyjmujących zarówno chlorowodorek donepezylu, jak i placebo, spowodowana była przyczynami o charakterze naczyniowym, spodziewanymi w badanej populacji (pacjenci w podeszłym wieku z chorobą naczyniową).²⁰

Analiza wszystkich ciężkich zdarzeń naczyniowych ze skutkiem śmiertelnym lub bez skutku śmiertelnego nie wykazała różnicy w częstości występowania tych zdarzeń w grupie przyjmującej chlorowodorek donepezylu w porównaniu z grupą przyjmującą placebo.²¹

Wyniki zbiorcze z badań nad chorobą Alzheimera (n=4146) oraz badań nad chorobą Alzheimera i innych badań nad otępieniem, w tym badań nad otępieniem naczyniowym (sumarycznie n=6888), wskazują, że wskaźnik śmiertelności w grupach placebo liczbowo przewyższał wskaźnik w grupach przyjmujących chlorowodorek donepezylu.²²