Właściwości farmakokinetyczne zopiklonu

Zopiklon, substancja czynna leku Dobroson w dawce 7,5 mg, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego działanie terapeutyczne oraz bezpieczeństwo stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów farmakokinetycznych tego związku.¹

Wchłanianie

Zopiklon podlega szybkiej absorpcji z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) osiągane jest w krótkim czasie po podaniu doustnym – między 1,5 a 2 godzinami. Wartość Cmax jest proporcjonalna do podanej dawki i wynosi około 30 ng/ml po podaniu 3,75 mg oraz około 60 ng/ml po zastosowaniu dawki 7,5 mg.²

Istotne jest, że proces wchłaniania zopiklonu charakteryzuje się brakiem zróżnicowania międzypłciowego – absorpcja przebiega identycznie u kobiet i mężczyzn. Ponadto, spożywanie pokarmu nie wpływa na parametry wchłaniania leku, podobnie jak wielokrotne podawanie (brak zmian w profilu absorpcji przy kolejnych dawkach).³

Dystrybucja

Po wchłonięciu zopiklon szybko opuszcza kompartment naczyniowy i ulega dystrybucji w organizmie. Lek w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza – co najmniej w 45%. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, wiązanie to nie osiąga poziomu wysycenia w zakresie stężeń terapeutycznych.⁴

Charakterystyczną cechą dystrybucji zopiklonu jest fakt, że zmniejszenie stężenia leku w osoczu zachodzi niezależnie od wielkości podanej dawki w zakresie terapeutycznym od 3,75 mg do 15 mg. Okres półtrwania leku w fazie eliminacji wynosi około 5 godzin przy zastosowaniu zalecanych dawek.⁵

W aspekcie kumulacji, zopiklon wykazuje korzystny profil – przy wielokrotnym podawaniu nie obserwuje się istotnej kumulacji leku w organizmie, a zmienność osobnicza w zakresie parametrów farmakokinetycznych jest niewielka.⁶

Istotną informacją z punktu widzenia stosowania leku u kobiet karmiących piersią jest fakt, że jedynie znikoma ilość zopiklonu (poniżej 1% przyjętej dawki) przenika do mleka matki.⁷

Biotransformacja

Zopiklon podlega w organizmie procesom biotransformacji, w wyniku których powstają dwa główne metabolity:⁸

• N-tlenek – metabolit wykazujący aktywność farmakologiczną w badaniach na zwierzętach, charakteryzujący się okresem półtrwania wynoszącym około 4,5 godziny
• N-demetylometabolit – metabolit farmakologicznie nieaktywny w badaniach na zwierzętach, z okresem półtrwania około 7,4 godziny

Dane z badań długoterminowych wskazują, że nawet przy wielokrotnym podawaniu zopiklonu w dawce 15 mg przez 14 dni nie obserwuje się istotnej kumulacji leku w organizmie.⁹

Eliminacja

Eliminacja zopiklonu z organizmu odbywa się głównie poprzez procesy metaboliczne, co potwierdzają parametry klirensu. Klirens nerkowy leku jest stosunkowo niski i wynosi średnio 8,4 ml/min, podczas gdy klirens osoczowy osiąga wartość 232 ml/min. Ta znacząca różnica wskazuje, że zopiklon jest eliminowany przede wszystkim na drodze metabolizmu, a nie w postaci niezmienionej z moczem.¹⁰

Produkty przemiany zopiklonu są wydalane głównie przez nerki – około 80% dawki jest eliminowane z moczem w postaci niesprzężonych metabolitów (N-tlenek i N-demetylometabolit). Pozostała część (około 16%) jest wydalana z kałem.¹¹

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

W populacji pacjentów w podeszłym wieku, mimo niewielkiego zmniejszenia czynności nerek i wydłużenia okresu półtrwania zopiklonu do około 7 godzin, badania kliniczne nie wykazały kumulacji leku w osoczu po wielokrotnym podaniu.¹²

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek, nawet przy długotrwałym stosowaniu zopiklonu, nie obserwuje się kumulacji substancji czynnej ani jej metabolitów. Istotne z praktycznego punktu widzenia jest również to, że zopiklon przenika przez błonę dializacyjną, co ma znaczenie dla pacjentów poddawanych dializoterapii.¹³

Pacjenci z niewydolnością wątroby

W przypadku pacjentów z marskością wątroby obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce zopiklonu. Spowolnienie procesu demetylacji skutkuje zmniejszeniem klirensu osoczowego o około 40%. Ta istotna zmiana w eliminacji leku ma konsekwencje kliniczne – u pacjentów z niewydolnością wątroby konieczne jest dostosowanie dawki zopiklonu.¹⁴