Właściwości farmakokinetyczne
Depratal 30 mg

Duloksetyna, będąca enancjomerem stosowanym w preparacie Depratal, charakteryzuje się dużą zmiennością farmakokinetyczną (50-60%), zależną od płci, wieku, palenia tytoniu oraz aktywności enzymu CYP2D6. Po podaniu doustnym wykazuje biodostępność w zakresie 32-80% (średnio 50%), z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po około 6 godzinach, które wydłuża się do 10 godzin przy spożyciu pokarmu, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Duloksetyna wiąże się silnie z białkami osocza (~96%), głównie albuminą i alfa-1-kwaśną glikoproteiną, a jej metabolizm odbywa się intensywnie w wątrobie z udziałem enzymów CYP1A2 i polimorficznego CYP2D6, prowadząc do nieaktywnych farmakologicznie metabolitów. Okres półtrwania wynosi średnio 12 godzin (zakres 8-17 h), a klirens osoczowy po podaniu dożylnym to 22-46 l/h (średnio 36 l/h), natomiast po podaniu doustnym pozorny klirens jest wyższy i bardziej zmienny (33-261 l/h, średnio 101 l/h). U kobiet klirens jest około 50% mniejszy niż u mężczyzn, jednak różnice te nie uzasadniają zmiany dawkowania.

Właściwości farmakokinetyczne leku

Duloksetyna, będąca substancją czynną produktu leczniczego Depratal, podawana jest w postaci pojedynczego enancjomeru. Farmakokinetyka duloksetyny charakteryzuje się dużą zmiennością osobniczą, sięgającą 50-60%, co jest związane z takimi czynnikami jak płeć, wiek, palenie tytoniu oraz aktywność enzymu CYP2D6. Duloksetyna podlega intensywnym procesom metabolicznym przy udziale enzymów utleniających (głównie CYP1A2 i polimorficznego CYP2D6), a następnie procesom sprzęgania.1

Wchłanianie

Po podaniu doustnym duloksetyna wykazuje dobre właściwości absorpcyjne. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 6 godzin od momentu przyjęcia dawki. Całkowita biodostępność substancji po podaniu doustnym waha się w przedziale od 32% do 80%, przy średniej wartości wynoszącej 50%. Spożywanie pokarmu wydłuża czas potrzebny do osiągnięcia stężenia maksymalnego z 6 do 10 godzin oraz nieznacznie zmniejsza stopień wchłaniania (około 11%). Należy jednak podkreślić, że te zmiany nie mają istotnego znaczenia klinicznego.2

Dystrybucja

Duloksetyna charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, sięgającym około 96%. Substancja wiąże się zarówno z albuminą, jak i z alfa-1-kwaśną glikoproteiną. Istotne jest, że zaburzenia czynności nerek lub wątroby nie wpływają na zdolność duloksetyny do wiązania się z białkami osocza.3

Metabolizm

Duloksetyna podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Powstałe metabolity są wydalane głównie z moczem. W procesie biotransformacji substancji uczestniczą enzymy systemu cytochromu P450: CYP2D6 oraz CYP1A2, które katalizują powstawanie dwóch głównych metabolitów:

  • glukuronidu sprzężonego z 4-hydroksyduloksetyną
  • siarczanu sprzężonego z 5-hydroksy-6-metoksyduloksetyną

Badania in vitro wykazały, że metabolity duloksetyny obecne w krwioobiegu są farmakologicznie nieaktywne. Warto zaznaczyć, że nie przeprowadzano szczegółowych badań farmakokinetyki duloksetyny u pacjentów z małą aktywnością enzymu CYP2D6. Dostępne, ograniczone dane wskazują jednak, że u tych pacjentów stężenie duloksetyny we krwi może być wyższe.4

Eliminacja

Okres półtrwania duloksetyny (t1/2) mieści się w przedziale od 8 do 17 godzin, przy średniej wartości wynoszącej 12 godzin. Po podaniu dożylnym klirens osoczowy duloksetyny wynosi od 22 l/h do 46 l/h (średnio 36 l/h). W przypadku podania doustnego, pozorny klirens osoczowy duloksetyny waha się w granicach od 33 do 261 l/h (średnio 101 l/h).5

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach

Różnice związane z płcią

Wykazano istotne różnice w farmakokinetyce duloksetyny u mężczyzn i kobiet. U kobiet pozorny klirens osoczowy jest około 50% mniejszy niż u mężczyzn. Należy jednak podkreślić, że ze względu na nakładanie się zakresów klirensu u obu płci, te zależne od płci różnice w farmakokinetyce nie uzasadniają w wystarczający sposób zalecania mniejszych dawek pacjentkom.6

Wpływ wieku

Zaobserwowano różnice w farmakokinetyce duloksetyny między kobietami młodymi a kobietami w podeszłym wieku (≥65 lat). U kobiet starszych pole pod krzywą (AUC) jest większe o około 25%, a okres półtrwania dłuższy również o około 25% w porównaniu z młodszymi pacjentkami. Jednakże wielkość tych zmian nie jest na tyle znacząca, aby uzasadniać dostosowanie dawki. W przypadku leczenia pacjentów w podeszłym wieku zaleca się jednak zachowanie szczególnej ostrożności.7

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z krańcową niewydolnością nerek poddawanych dializie wartości Cmax i AUC dla duloksetyny były dwukrotnie większe w porównaniu do osób zdrowych. Istnieją jednak tylko ograniczone dane dotyczące farmakokinetyki duloksetyny u pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek.8

Zaburzenia czynności wątroby

Choroba wątroby o umiarkowanym nasileniu (stopnia B w klasyfikacji Child-Pugh) wykazuje znaczący wpływ na farmakokinetykę duloksetyny. W porównaniu z osobami zdrowymi, u pacjentów z chorobą wątroby o umiarkowanym nasileniu obserwowano:

  • zmniejszenie pozornego klirensu osoczowego duloksetyny o 79%
  • wydłużenie pozornego okresu półtrwania 2,3-krotnie
  • zwiększenie wartości AUC 3,7-krotnie

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań farmakokinetyki duloksetyny i jej metabolitów u pacjentów z łagodną lub ciężką niewydolnością wątroby.9

Matki karmiące piersią

Przeprowadzono badania nad dystrybucją duloksetyny w organizmie u 6 kobiet karmiących piersią, będących co najmniej 12 tygodni po porodzie. Wykazano obecność duloksetyny w mleku matki, przy czym stężenie w stanie stacjonarnym stanowiło około jedną czwartą stężenia leku w osoczu krwi. Ilość duloksetyny w mleku matki oszacowano na około 7 μg/dobę przy stosowaniu dawki 40 mg dwa razy na dobę. Istotne jest, że laktacja nie wpływa na farmakokinetykę duloksetyny.10

Dzieci i młodzież

Farmakokinetykę duloksetyny u dzieci i młodzieży określono z wykorzystaniem analiz modelowania populacyjnego, bazując na danych z trzech badań. Badania te obejmowały pacjentów w wieku od 7 do 17 lat z dużymi zaburzeniami depresyjnymi, którym podawano doustnie dawki duloksetyny w zakresie od 20 do 120 mg raz na dobę. Stężenia duloksetyny w osoczu krwi w stanie stacjonarnym, przewidziane na podstawie modelu dla tej grupy pacjentów, w większości przypadków mieściły się w zakresie wartości obserwowanych u dorosłych pacjentów.11

Parametry farmakokinetyczne duloksetyny

Parametr Wartość Uwagi
Biodostępność po podaniu doustnym 32-80% (średnio 50%) Duża zmienność osobnicza
Czas do osiągnięcia Cmax 6 godzin (do 10 godzin z pokarmem) Pokarm wydłuża czas osiągnięcia stężenia maksymalnego
Wiązanie z białkami osocza Około 96% Wiązanie z albuminą i alfa-1-kwaśną glikoproteiną
Okres półtrwania (t1/2) 8-17 godzin (średnio 12 godzin) Dłuższy u osób starszych i z zaburzeniami wątroby
Klirens osoczowy po podaniu dożylnym 22-46 l/h (średnio 36 l/h) Mniejsza zmienność niż po podaniu doustnym
Pozorny klirens osoczowy po podaniu doustnym 33-261 l/h (średnio 101 l/h) Około 50% mniejszy u kobiet w porównaniu do mężczyzn
Główne enzymy metabolizujące CYP1A2, CYP2D6 Polimorfizm CYP2D6 wpływa na farmakokinetykę
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl