Właściwości farmakokinetyczne
Depratal 30 mg
Duloksetyna, będąca enancjomerem stosowanym w preparacie Depratal, charakteryzuje się dużą zmiennością farmakokinetyczną (50-60%), zależną od płci, wieku, palenia tytoniu oraz aktywności enzymu CYP2D6. Po podaniu doustnym wykazuje biodostępność w zakresie 32-80% (średnio 50%), z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po około 6 godzinach, które wydłuża się do 10 godzin przy spożyciu pokarmu, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Duloksetyna wiąże się silnie z białkami osocza (~96%), głównie albuminą i alfa-1-kwaśną glikoproteiną, a jej metabolizm odbywa się intensywnie w wątrobie z udziałem enzymów CYP1A2 i polimorficznego CYP2D6, prowadząc do nieaktywnych farmakologicznie metabolitów. Okres półtrwania wynosi średnio 12 godzin (zakres 8-17 h), a klirens osoczowy po podaniu dożylnym to 22-46 l/h (średnio 36 l/h), natomiast po podaniu doustnym pozorny klirens jest wyższy i bardziej zmienny (33-261 l/h, średnio 101 l/h). U kobiet klirens jest około 50% mniejszy niż u mężczyzn, jednak różnice te nie uzasadniają zmiany dawkowania.
Właściwości farmakokinetyczne leku
Duloksetyna, będąca substancją czynną produktu leczniczego Depratal, podawana jest w postaci pojedynczego enancjomeru. Farmakokinetyka duloksetyny charakteryzuje się dużą zmiennością osobniczą, sięgającą 50-60%, co jest związane z takimi czynnikami jak płeć, wiek, palenie tytoniu oraz aktywność enzymu CYP2D6. Duloksetyna podlega intensywnym procesom metabolicznym przy udziale enzymów utleniających (głównie CYP1A2 i polimorficznego CYP2D6), a następnie procesom sprzęgania.1
Wchłanianie
Po podaniu doustnym duloksetyna wykazuje dobre właściwości absorpcyjne. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 6 godzin od momentu przyjęcia dawki. Całkowita biodostępność substancji po podaniu doustnym waha się w przedziale od 32% do 80%, przy średniej wartości wynoszącej 50%. Spożywanie pokarmu wydłuża czas potrzebny do osiągnięcia stężenia maksymalnego z 6 do 10 godzin oraz nieznacznie zmniejsza stopień wchłaniania (około 11%). Należy jednak podkreślić, że te zmiany nie mają istotnego znaczenia klinicznego.2
Dystrybucja
Duloksetyna charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, sięgającym około 96%. Substancja wiąże się zarówno z albuminą, jak i z alfa-1-kwaśną glikoproteiną. Istotne jest, że zaburzenia czynności nerek lub wątroby nie wpływają na zdolność duloksetyny do wiązania się z białkami osocza.3
Metabolizm
Duloksetyna podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Powstałe metabolity są wydalane głównie z moczem. W procesie biotransformacji substancji uczestniczą enzymy systemu cytochromu P450: CYP2D6 oraz CYP1A2, które katalizują powstawanie dwóch głównych metabolitów:
- glukuronidu sprzężonego z 4-hydroksyduloksetyną
- siarczanu sprzężonego z 5-hydroksy-6-metoksyduloksetyną
Badania in vitro wykazały, że metabolity duloksetyny obecne w krwioobiegu są farmakologicznie nieaktywne. Warto zaznaczyć, że nie przeprowadzano szczegółowych badań farmakokinetyki duloksetyny u pacjentów z małą aktywnością enzymu CYP2D6. Dostępne, ograniczone dane wskazują jednak, że u tych pacjentów stężenie duloksetyny we krwi może być wyższe.4
Eliminacja
Okres półtrwania duloksetyny (t1/2) mieści się w przedziale od 8 do 17 godzin, przy średniej wartości wynoszącej 12 godzin. Po podaniu dożylnym klirens osoczowy duloksetyny wynosi od 22 l/h do 46 l/h (średnio 36 l/h). W przypadku podania doustnego, pozorny klirens osoczowy duloksetyny waha się w granicach od 33 do 261 l/h (średnio 101 l/h).5
Farmakokinetyka w szczególnych populacjach
Różnice związane z płcią
Wykazano istotne różnice w farmakokinetyce duloksetyny u mężczyzn i kobiet. U kobiet pozorny klirens osoczowy jest około 50% mniejszy niż u mężczyzn. Należy jednak podkreślić, że ze względu na nakładanie się zakresów klirensu u obu płci, te zależne od płci różnice w farmakokinetyce nie uzasadniają w wystarczający sposób zalecania mniejszych dawek pacjentkom.6
Wpływ wieku
Zaobserwowano różnice w farmakokinetyce duloksetyny między kobietami młodymi a kobietami w podeszłym wieku (≥65 lat). U kobiet starszych pole pod krzywą (AUC) jest większe o około 25%, a okres półtrwania dłuższy również o około 25% w porównaniu z młodszymi pacjentkami. Jednakże wielkość tych zmian nie jest na tyle znacząca, aby uzasadniać dostosowanie dawki. W przypadku leczenia pacjentów w podeszłym wieku zaleca się jednak zachowanie szczególnej ostrożności.7
Zaburzenia czynności nerek
U pacjentów z krańcową niewydolnością nerek poddawanych dializie wartości Cmax i AUC dla duloksetyny były dwukrotnie większe w porównaniu do osób zdrowych. Istnieją jednak tylko ograniczone dane dotyczące farmakokinetyki duloksetyny u pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek.8
Zaburzenia czynności wątroby
Choroba wątroby o umiarkowanym nasileniu (stopnia B w klasyfikacji Child-Pugh) wykazuje znaczący wpływ na farmakokinetykę duloksetyny. W porównaniu z osobami zdrowymi, u pacjentów z chorobą wątroby o umiarkowanym nasileniu obserwowano:
- zmniejszenie pozornego klirensu osoczowego duloksetyny o 79%
- wydłużenie pozornego okresu półtrwania 2,3-krotnie
- zwiększenie wartości AUC 3,7-krotnie
Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań farmakokinetyki duloksetyny i jej metabolitów u pacjentów z łagodną lub ciężką niewydolnością wątroby.9
Matki karmiące piersią
Przeprowadzono badania nad dystrybucją duloksetyny w organizmie u 6 kobiet karmiących piersią, będących co najmniej 12 tygodni po porodzie. Wykazano obecność duloksetyny w mleku matki, przy czym stężenie w stanie stacjonarnym stanowiło około jedną czwartą stężenia leku w osoczu krwi. Ilość duloksetyny w mleku matki oszacowano na około 7 μg/dobę przy stosowaniu dawki 40 mg dwa razy na dobę. Istotne jest, że laktacja nie wpływa na farmakokinetykę duloksetyny.10
Dzieci i młodzież
Farmakokinetykę duloksetyny u dzieci i młodzieży określono z wykorzystaniem analiz modelowania populacyjnego, bazując na danych z trzech badań. Badania te obejmowały pacjentów w wieku od 7 do 17 lat z dużymi zaburzeniami depresyjnymi, którym podawano doustnie dawki duloksetyny w zakresie od 20 do 120 mg raz na dobę. Stężenia duloksetyny w osoczu krwi w stanie stacjonarnym, przewidziane na podstawie modelu dla tej grupy pacjentów, w większości przypadków mieściły się w zakresie wartości obserwowanych u dorosłych pacjentów.11
Parametry farmakokinetyczne duloksetyny
| Parametr | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Biodostępność po podaniu doustnym | 32-80% (średnio 50%) | Duża zmienność osobnicza |
| Czas do osiągnięcia Cmax | 6 godzin (do 10 godzin z pokarmem) | Pokarm wydłuża czas osiągnięcia stężenia maksymalnego |
| Wiązanie z białkami osocza | Około 96% | Wiązanie z albuminą i alfa-1-kwaśną glikoproteiną |
| Okres półtrwania (t1/2) | 8-17 godzin (średnio 12 godzin) | Dłuższy u osób starszych i z zaburzeniami wątroby |
| Klirens osoczowy po podaniu dożylnym | 22-46 l/h (średnio 36 l/h) | Mniejsza zmienność niż po podaniu doustnym |
| Pozorny klirens osoczowy po podaniu doustnym | 33-261 l/h (średnio 101 l/h) | Około 50% mniejszy u kobiet w porównaniu do mężczyzn |
| Główne enzymy metabolizujące | CYP1A2, CYP2D6 | Polimorfizm CYP2D6 wpływa na farmakokinetykę |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania