Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Poniżej przedstawiono szczegółowe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania deksametazonu sodu fosforanu, składnika aktywnego preparatu Demezon (1,315 mg/ml, krople do oczu, roztwór w pojemniku jednodawkowym). Informacje te opierają się na wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych na różnych modelach zwierzęcych oraz analizie ich potencjalnego znaczenia klinicznego.¹

Toksyczność ostra

Konwencjonalne badania toksyczności ostrej deksametazonu nie wykazały szczególnych zagrożeń dla ludzi związanych ze stosowaniem deksametazonu w postaci kropli do oczu. Profil bezpieczeństwa w przypadku jednorazowej ekspozycji na lek jest względnie korzystny, co potwierdza wieloletnie doświadczenie kliniczne z tą substancją czynną.²

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Badania toksyczności deksametazonu po wielokrotnym podaniu wykazały typowe objawy charakterystyczne dla przedawkowania glikokortykosteroidów. Obserwowano następujące zmiany:³

• Zaburzenia metaboliczne – podwyższone wartości stężenia glukozy i cholesterolu w surowicy krwi
• Zaburzenia hematologiczne – zmniejszenie liczby limfocytów we krwi obwodowej oraz zahamowanie czynności szpiku kostnego
• Zmiany narządowe – zmiany zanikowe w śledzionie, grasicy i nadnerczach
• Wpływ na rozwój fizyczny – zmniejszenie przyrostu masy ciała

Obserwowane efekty są zgodne z profilem farmakologicznym deksametazonu jako silnego glikokortykosteroidu i pojawiają się głównie przy długotrwałej ekspozycji na wyższe dawki leku.⁴

Potencjał genotoksyczny

Dostępne wyniki badań dla glikokortykosteroidów, w tym deksametazonu, nie wykazały istotnego klinicznie działania genotoksycznego. Deksametazon nie wykazuje zdolności do bezpośredniego uszkadzania materiału genetycznego w dawkach stosowanych terapeutycznie.⁵

Potencjał rakotwórczy

Należy odnotować, że nie są dostępne długoterminowe badania dotyczące potencjalnego działania rakotwórczego deksametazonu. Brak jest więc kompleksowych danych dotyczących ryzyka karcynogenezy związanego z długotrwałą ekspozycją na deksametazon.⁶

Toksyczność reprodukcyjna

W badaniach toksycznego wpływu na reprodukcję deksametazon wykazał potencjał teratogenny. Obserwowano następujące efekty:⁷

• Główny efekt teratogenny – tworzenie się rozszczepów podniebienia
• Dodatkowe malformacje – inne deformacje rozwojowe o mniejszym nasileniu

Powyższe efekty zostały potwierdzone w badaniach przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, w tym u myszy, szczurów, chomików, królików i psów. Wskazuje to na międzygatunkową powtarzalność działania teratogennego deksametazonu.⁸

Znaczenie kliniczne dla populacji ludzkiej

Na podstawie niewielkiej liczby badań obejmujących populację ludzką nie można jednoznacznie wykluczyć ryzyka teratogennego działania deksametazonu podczas stosowania leku u ludzi. Dane przedkliniczne sugerują konieczność zachowania szczególnej ostrożności przy stosowaniu preparatu u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze.⁹

Należy podkreślić, że deksametazon w postaci kropli do oczu (Demezon, 1,315 mg/ml) charakteryzuje się ograniczoną biodostępnością ogólnoustrojową przy stosowaniu miejscowym, co może zmniejszać potencjalne ryzyko działań niepożądanych w porównaniu do form leku podawanych ogólnoustrojowo.¹⁰