Właściwości farmakodynamiczne leku Daforbis

Daforbis, zawierający substancję czynną dapagliflozynę (5 mg lub 10 mg), należy do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT2), sklasyfikowanej kodem ATC: A10BK01. Preparat stosowany jest w leczeniu cukrzycy oraz wykazuje dodatkowe korzystne działania kardiologiczne i nefrologiczne.¹

Mechanizm działania

Dapagliflozyna charakteryzuje się jako bardzo silny (Ki: 0,55 nM), wybiórczy i odwracalny inhibitor SGLT2. Mechanizm działania polega na zahamowaniu SGLT2, co prowadzi do zmniejszenia wchłaniania zwrotnego glukozy z filtracji kłębuszkowej w proksymalnym kanaliku nerkowym. Procesowi temu towarzyszy jednoczesne zmniejszenie reabsorpcji sodu, co skutkuje wydalaniem glukozy z moczem i osmozą diuretyczną.²

Dzięki tym właściwościom dapagliflozyna zwiększa dostarczanie sodu do kanalika dystalnego, co wzmacnia cewkowo-kłębuszkowe sprzężenie zwrotne i obniża ciśnienie wewnątrzkłębuszkowe. Mechanizm ten, w połączeniu z osmozą diuretyczną, prowadzi do szeregu korzystnych efektów fizjologicznych, takich jak:³

• Zmniejszenie hiperwolemii – prowadzi do redukcji nadmiernej objętości płynów w organizmie
• Obniżenie ciśnienia krwi – istotny efekt terapeutyczny u pacjentów z nadciśnieniem
• Zmniejszenie obciążenia wstępnego serca (preload) – dzięki redukcji objętości krążącej krwi
• Zmniejszenie obciążenia następczego serca (afterload) – poprzez obniżenie oporu naczyniowego
• Korzystny wpływ na przebudowę serca i czynność rozkurczową
• Zachowanie czynności nerek – działanie nefroprotekcyjne

Co istotne, korzystny wpływ dapagliflozyny na układ sercowo-naczyniowy i nerkowy nie jest ograniczony wyłącznie do jej działania hipoglikemizującego. Skuteczność terapeutyczna wykazana została również u pacjentów bez cukrzycy, co potwierdziły badania kliniczne DAPA-HF, DELIVER i DAPA-CKD. Dodatkowe działania obejmują zwiększenie wartości hematokrytu oraz redukcję masy ciała.⁴

Działanie farmakodynamiczne

Podawanie dapagliflozyny skutkuje zwiększonym wydalaniem glukozy z moczem zarówno u zdrowych ochotników, jak i u pacjentów z cukrzycą typu 2. Ilościowe badania wykazały, że po zastosowaniu dapagliflozyny w dawce 10 mg na dobę, przez okres 12 tygodni, u ochotników z cukrzycą typu 2 wydalanych było około 70 gramów glukozy na dobę (co odpowiada 280 kcal/dobę). Efekt glikozuryczny utrzymywał się długoterminowo – obserwowano go u pacjentów z cukrzycą typu 2 stosujących dapagliflozynę w dawce 10 mg/dobę przez okres do 2 lat.⁵

Zwiększone wydalanie glukozy z moczem po zastosowaniu dapagliflozyny prowadzi do osmozy diuretycznej i zwiększenia objętości wydalanego moczu. U pacjentów z cukrzycą typu 2 leczonych dapagliflozyną w dawce 10 mg zwiększenie objętości moczu utrzymywało się przez okres 12 tygodni, a dodatkowa objętość wynosiła około 375 ml na dobę. Efektowi temu towarzyszyło małe i przemijające zwiększenie wydalania sodu z moczem, które jednakże nie wpływało istotnie na stężenie jonów sodu w surowicy.⁶

Dodatkowym korzystnym efektem działania dapagliflozyny jest wpływ na metabolizm kwasu moczowego. Obserwowano przemijające zwiększenie wydalania kwasu moczowego z moczem (trwające 3-7 dni), które prowadziło do długotrwałego obniżenia stężenia kwasu moczowego w surowicy. W 24 tygodniu terapii, zmniejszenie stężenia kwasu moczowego w surowicy mieściło się w zakresie od -48,3 do -18,3 mikromola na litr (co odpowiada -0,87 do -0,33 mg/dl).⁷