Interakcje leku
Concerta 36 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Metylofenidat, substancja czynna produktu Concerta, może wchodzić w interakcje z wieloma grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza przepisującego ten produkt. Interakcje te można podzielić na farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, z których każda ma istotne znaczenie kliniczne.¹

Interakcje farmakokinetyczne

Metylofenidat nie jest metabolizowany przez układ enzymatyczny cytochromu P450 w stopniu klinicznie istotnym. Oznacza to, że zarówno aktywatory, jak i inhibitory tego układu enzymatycznego nie wpływają znacząco na farmakokinetykę metylofenidatu. Z kolei enancjomery d- i l- metylofenidatu nie wykazują istotnego hamowania izoenzymów cytochromu P450, takich jak 1A2, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 czy 3A.²

Pomimo braku znaczącego wpływu na układ cytochromu P450, istnieją doniesienia wskazujące, że metylofenidat może hamować metabolizm następujących grup leków:

• Leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny) – może być konieczne monitorowanie czasów krzepnięcia
• Leki przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, fenytoina, prymidon) – może być wymagane monitorowanie stężeń w osoczu
• Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) – może być konieczne dostosowanie dawkowania tych leków

Podczas rozpoczynania lub przerywania terapii metylofenidatem należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów przyjmujących powyższe leki i rozważyć dostosowanie ich dawkowania oraz kontrolę stężeń w osoczu.³

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne odnoszą się do mechanizmów działania i efektów fizjologicznych leków stosowanych jednocześnie z metylofenidatem. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich:

Stosowanie z lekami przeciwnadciśnieniowymi

Metylofenidat może zmniejszać skuteczność terapeutyczną leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Wymaga to szczególnej ostrożności u pacjentów leczonych z powodu nadciśnienia i może wiązać się z koniecznością modyfikacji dawkowania leków hipotensyjnych.⁴

Stosowanie z produktami leczniczymi podwyższającymi ciśnienie tętnicze

Szczególnej ostrożności wymaga jednoczesne stosowanie metylofenidatu z innymi lekami, które mogą podwyższać ciśnienie tętnicze. Nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO są przeciwwskazane u pacjentów leczonych metylofenidatem (obecnie lub w ciągu ostatnich 2 tygodni) ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego.⁵

Stosowanie z anestetykami halogenowymi

W trakcie zabiegów chirurgicznych z zastosowaniem anestetyków halogenowych istnieje ryzyko nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego i tętna. Z tego powodu nie należy stosować metylofenidatu w dniu planowanego zabiegu operacyjnego.⁶

Stosowanie z ośrodkowo działającymi agonistami receptora alfa-2

Jednoczesne stosowanie metylofenidatu z klonidyną lub innymi ośrodkowo działającymi agonistami receptora alfa-2 wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, w tym nagłego zgonu. Bezpieczeństwo długoterminowego stosowania takich połączeń nie zostało dostatecznie zbadane.⁷

Stosowanie z lekami dopaminergicznymi

Głównym mechanizmem działania metylofenidatu jest zwiększanie zewnątrzkomórkowego stężenia dopaminy, co może prowadzić do interakcji farmakodynamicznych z innymi lekami wpływającymi na układ dopaminergiczny, takimi jak:

• Bezpośredni i pośredni agoniści dopaminy (w tym DOPA, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne)
• Antagoniści dopaminy (w tym leki przeciwpsychotyczne)

Podczas jednoczesnego stosowania metylofenidatu z takimi lekami zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności i monitorowanie pacjenta.⁸

Stosowanie z serotoninergicznymi produktami leczniczymi

Istnieją doniesienia o wystąpieniu zespołu serotoninowego po jednoczesnym podawaniu metylofenidatu z lekami serotoninergicznymi. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie tych leków, ważna jest wczesna identyfikacja objawów zespołu serotoninowego. W przypadku podejrzenia zespołu serotoninowego należy natychmiast przerwać stosowanie metylofenidatu.⁹

Interakcje metylofenidatu z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii metylofenidatem stanowi szczególne ryzyko dla pacjenta. Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego związane z przyjmowaniem metylofenidatu.¹⁰

Badania in vitro wykazały, że stężenia alkoholu przekraczające 10% mogą zwiększać kumulacyjne uwalnianie metylofenidatu z tabletek Concerta. Kliniczne znaczenie tego zjawiska dla narażenia organizmu na metylofenidat po doustnym przyjęciu produktu Concerta w połączeniu z alkoholem nie zostało w pełni określone.¹¹

Ze względu na powyższe ryzyko, zaleca się pacjentom całkowite powstrzymanie się od spożywania alkoholu w czasie leczenia produktem Concerta.¹²

Główne zagrożenia związane z jednoczesnym stosowaniem metylofenidatu i alkoholu to:

• Nasilone działanie sedatywne
• Zwiększone ryzyko zaburzeń poznawczych i psychomotorycznych
• Nieprzewidywalne uwalnianie substancji czynnej z postaci o przedłużonym uwalnianiu
• Potencjalne nasilenie działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego
• Zwiększone obciążenie metaboliczne wątroby

Tabela interakcji metylofenidatu z innymi produktami leczniczymi

Powyższa tabela prezentuje najważniejsze interakcje metylofenidatu z innymi produktami leczniczymi oraz z alkoholem. W przypadku każdej z wymienionych interakcji konieczna jest indywidualna ocena ryzyka i korzyści oraz odpowiednie dostosowanie postępowania terapeutycznego.¹³