Właściwości farmakodynamiczne bilastyny

Bilastyna, substancja czynna produktu leczniczego Clatexo, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, sklasyfikowanych jako inne leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego (kod ATC: R06AX29). Jest nowoczesnym lekiem przeciwhistaminowym drugiej generacji, charakteryzującym się specyficznym profilem farmakodynamicznym.¹

Mechanizm działania

Bilastyna jest długo działającym antagonistą histaminy wykazującym selektywne powinowactwo do obwodowych receptorów H1. Istotną cechą tego związku jest brak powinowactwa do receptorów muskarynowych, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa. Ważną klinicznie właściwością bilastyny jest brak działania uspokajającego, co odróżnia ją od wielu innych leków przeciwhistaminowych.²

Badania farmakodynamiczne wykazały, że bilastyna skutecznie hamuje zależne od histaminy powstawanie bąbli oraz zaczerwienienie skóry przez 24 godziny po podaniu pojedynczej dawki, co potwierdza jej długotrwałe działanie kliniczne i uzasadnia schemat dawkowania raz na dobę.³

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa i spojówek

Przeprowadzone badania kliniczne w populacji pacjentów dorosłych i młodzieży z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek (zarówno sezonowym, jak i całorocznym) wykazały wysoką skuteczność bilastyny w dawce 20 mg przyjmowanej raz na dobę. Terapia prowadzona przez okres 14-28 dni skutecznie łagodziła objawy choroby, takie jak:⁴

• Kichanie
• Wydzielina z nosa
• Uczucie świądu nosa
• Uczucie zatkania nosa
• Świąd spojówek
• Łzawienie
• Zaczerwienienie oczu

Bilastyna wykazała zdolność do skutecznej kontroli wymienionych objawów przez pełne 24 godziny, co potwierdza jej długotrwałe działanie i wygodę stosowania w schemacie jednodawkowym.⁵

Skuteczność w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej

W dwóch dedykowanych badaniach klinicznych oceniających skuteczność bilastyny u pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną wykazano, że lek w dawce 20 mg przyjmowany raz na dobę przez 28 dni skutecznie łagodzi kluczowe objawy choroby:⁶

• Intensywność świądu
• Liczba i rozmiar bąbli
• Dyskomfort pacjenta spowodowany pokrzywką

Dodatkowo, u pacjentów leczonych bilastyną zaobserwowano istotną poprawę jakości snu oraz ogólnej jakości życia, co ma szczególne znaczenie w tej uciążliwej jednostce chorobowej, często prowadzącej do zaburzeń snu i obniżenia komfortu codziennego funkcjonowania.⁷

Bezpieczeństwo kardiologiczne

Szczegółowe badania kardiologiczne przeprowadzone z bilastyną nie wykazały istotnego wydłużenia odstępu QTc ani innych niekorzystnych działań na układ sercowo-naczyniowy. Bezpieczeństwo potwierdzono nawet przy zastosowaniu dawki 200 mg na dobę (10-krotność dawki klinicznej), którą podawano 9 pacjentom przez 7 dni. Bezpieczeństwo kardiologiczne bilastyny zostało również potwierdzone przy jednoczesnym podawaniu z inhibitorami glikoproteiny P, takimi jak ketokonazol (badanie na 24 pacjentach) i erytromycyna (badanie na 24 pacjentach).⁸

Dodatkowo przeprowadzono dokładne, dedykowane badanie odstępu QT obejmujące 30 ochotników, które potwierdziło korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego bilastyny.⁹

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

W kontrolowanych badaniach klinicznych stosując zalecaną dawkę 20 mg raz na dobę, profil bezpieczeństwa bilastyny w odniesieniu do ośrodkowego układu nerwowego był porównywalny z placebo. Częstość występowania senności po zastosowaniu bilastyny nie różniła się statystycznie od placebo, co jest istotną zaletą leku przeciwhistaminowego.¹⁰

Badania nad wpływem bilastyny na funkcje psychomotoryczne wykazały, że nawet w dawce do 40 mg raz na dobę (dwukrotność dawki terapeutycznej) lek nie wpływał negatywnie na sprawność psychomotoryczną. Nie zaobserwowano również wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów podczas standardowego egzaminu na prawo jazdy, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania bilastyny u pacjentów wykonujących czynności wymagające zachowania pełnej sprawności psychoruchowej.¹¹

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

Badania kliniczne II i III fazy nie wykazały różnic w zakresie skuteczności i bezpieczeństwa stosowania bilastyny u pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) w porównaniu do młodszych pacjentów. Dodatkowo, badanie przeprowadzone po wprowadzeniu produktu do obrotu, w którym uczestniczyło 146 pacjentów w podeszłym wieku, potwierdziło, że profil bezpieczeństwa bilastyny w tej grupie wiekowej nie różni się od profilu bezpieczeństwa obserwowanego w ogólnej populacji dorosłych.¹²

Wyniki badań w populacji pediatrycznej

Stosowanie u młodzieży

Bilastyna została przebadana w populacji młodzieży (w wieku od 12 do 17 lat) w ramach badań klinicznych, do których włączono łącznie 128 nastolatków otrzymujących bilastynę (w tym 81 nastolatków uczestniczących w badaniu z podwójnie ślepą próbą dotyczącym alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek). Kolejnych 116 nastolatków zostało przydzielonych losowo do grupy otrzymującej lek porównawczy lub placebo. Wyniki badań nie wykazały różnic w skuteczności i bezpieczeństwie stosowania bilastyny pomiędzy populacją dorosłych i młodzieży.¹³

Stosowanie u dzieci w wieku 6-11 lat

Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi badań klinicznych, wykazana skuteczność bilastyny u osób dorosłych i młodzieży może być ekstrapolowana na dzieci, jeśli zostanie potwierdzona równoważność ogólnoustrojowej ekspozycji. Wykazano, że ogólnoustrojowa ekspozycja na bilastynę w dawce 10 mg u dzieci w wieku od 6 do 11 lat o masie ciała co najmniej 20 kg jest równoważna z ekspozycją na bilastynę w dawce 20 mg u dorosłych.¹⁴

Ekstrapolacja danych z populacji dorosłych i młodzieży na dzieci jest uzasadniona w przypadku bilastyny, ponieważ patofizjologia alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek oraz pokrzywki jest zasadniczo taka sama we wszystkich grupach wiekowych.¹⁵

Dwunastotygodniowe badanie kliniczne u dzieci

Przeprowadzono dwunastotygodniowe kontrolowane badanie kliniczne z udziałem dzieci w wieku 2-11 lat, które obejmowało łącznie 509 uczestników. Grupę otrzymującą bilastynę w dawce 10 mg stanowiło 260 dzieci, w tym:¹⁶

• 58 dzieci w wieku od 2 do <6 lat
• 105 dzieci w wieku od 6 do <9 lat
• 97 dzieci w wieku od 9 do <12 lat

Grupę placebo stanowiło 249 dzieci, w tym:

• 58 dzieci w wieku od 2 do <6 lat
• 95 dzieci w wieku od 6 do <9 lat
• 96 dzieci w wieku od 9 do <12 lat

Wyniki badania wykazały, że profil bezpieczeństwa bilastyny w dawce 10 mg był podobny do placebo – działania niepożądane odnotowano u 5,8% pacjentów przyjmujących bilastynę w dawce 10 mg i u 8,0% pacjentów otrzymujących placebo.¹⁷

Ocena wpływu na sen i sedację, przeprowadzona za pomocą kwestionariusza Paediatric Sleep Questionnaire, wykazała nieznaczne obniżenie wskaźnika senności i sedacji zarówno w grupie otrzymującej bilastynę w dawce 10 mg, jak i w grupie otrzymującej placebo, bez istotnych statystycznie różnic między grupami.¹⁸

Badania kardiologiczne u dzieci nie wykazały istotnych różnic dotyczących odstępu QTc po podaniu 10 mg bilastyny w porównaniu do placebo.¹⁹

Kwestionariusz oceniający jakość życia dzieci z alergicznym zapaleniem spojówek i błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką wykazał ogólną poprawę w zakresie jakości życia po 12 tygodniach terapii, bez znaczących statystycznie różnic między grupą otrzymującą bilastynę a grupą otrzymującą placebo.²⁰

Charakterystyka populacji pediatrycznej w badaniu

W badaniu pediatrycznym wzięło udział łącznie 509 dzieci, z których:²¹

Informacje dodatkowe dotyczące stosowania u dzieci

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań bilastyny we wszystkich podgrupach populacji dzieci w wieku poniżej 2 lat.²²