Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Cytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), może wchodzić w interakcje z wieloma lekami wpływając zarówno na poziomie farmakodynamicznym, jak i farmakokinetycznym. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku Citalopram Vitabalans. ¹

Interakcje farmakodynamiczne

Na poziomie farmakodynamicznym odnotowano przypadki zespołu serotoninowego podczas jednoczesnego stosowania cytalopramu z moklobemidem i buspironem. Jest to poważne powikłanie, które może zagrażać życiu pacjenta. ²

Przeciwwskazane terapie skojarzone

Istnieją terapie skojarzone, które są bezwzględnie przeciwwskazane podczas leczenia cytalopramem ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych:

Leki wydłużające odstęp QT

Nie przeprowadzono badań farmakokinetyki i farmakodynamiki cytalopramu z innymi produktami leczniczymi, które przedłużają odstęp QT. Nie można wykluczyć działania addytywnego cytalopramu i tych produktów leczniczych. Dlatego przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie cytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak: ³

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Określone środki przeciwdrobnoustrojowe (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, produkty dożylne erytromycyny, pentamidyna, leki przeciwmalaryczne w szczególności halofantryna)
• Określone leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)

Inhibitory MAO

Jednoczesne przyjmowanie cytalopramu i inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Zgłaszano przypadki ciężkich, czasem śmiertelnych, reakcji u pacjentów stosujących leki z grupy SSRI w połączeniu z inhibitorami MAO, w tym: ⁴

• Nieodwracalnym inhibitorem MAO – selegiliną
• Odwracalnymi inhibitorami MAO – linezolidem (nieselektywny) i moklobemidem (selektywny dla typu A)

Interakcje obejmują również sytuacje, gdy pacjenci niedawno zakończyli leczenie lekami SSRI i rozpoczęli stosowanie inhibitorów MAO. ⁵

Objawy interakcji substancji czynnej z inhibitorem MAO mogą obejmować: ⁶

• pobudzenie
• drżenie
• mioklonie
• hipertermię

Nasilające się objawy, bez interwencji lekarskiej, mogą prowadzić do śmierci z powodu rozpadu mięśni poprzecznie prążkowanych, ośrodkowej hipertermii z ciężką niewydolnością wielonarządową, majaczenia i śpiączki. ⁷

Interakcje cytalopramu z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego nie opisano bezpośrednio interakcji cytalopramu z alkoholem, należy podkreślić, że podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, jednoczesne spożywanie alkoholu może zwiększać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol może nasilać działania niepożądane cytalopramu, takie jak:

• Senność i sedacja – zwiększone ryzyko zaburzeń świadomości i koordynacji ruchowej
• Zaburzenia psychomotoryczne – znaczące pogorszenie zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
• Działanie hepatotoksyczne – możliwe zwiększone obciążenie wątroby
• Obniżenie nastroju – możliwe nasilenie objawów depresji
• Zaburzenia kardiologiczne – potencjalne nasilenie efektów dotyczących układu sercowo-naczyniowego

Należy również pamiętać, że spożywanie alkoholu podczas leczenia może zmniejszać skuteczność terapii przeciwdepresyjnej i zwiększać ryzyko zachowań impulsywnych, w tym myśli i zachowań samobójczych. ⁸

Szczegółowy opis interakcji

Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy

Szczególnej uwagi wymagają interakcje cytalopramu z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy. Głównym mechanizmem interakcji jest tutaj wydłużenie odstępu QT, które może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. ⁹

Szczególnie narażeni są pacjenci z następującymi czynnikami ryzyka:

• Płeć żeńska
• Hipokaliemia
• Wcześniej istniejące wydłużenie odstępu QT
• Inne choroby serca

Interakcje z lekami serotonergicznymi

Jednoczesne stosowanie cytalopramu z innymi lekami o działaniu serotonergicznym może prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego. Do leków tych należą: ¹⁰

• Inne SSRI
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Tramadol i inne leki przeciwbólowe o działaniu serotonergicznym
• Tryptany (leki przeciwmigrenowe)
• Preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)

Interakcje z lekami wpływającymi na hemostazę

Cytalopram może zwiększać ryzyko krwawień, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wpływającymi na hemostazę: ¹¹

• Leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel)
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
• Doustne antykoagulanty (np. warfaryna, dabigatran)
• Heparyny

Szczególnego podkreślenia wymaga zwiększone (mniej niż dwukrotnie) ryzyko krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem. ¹²

Tabela interakcji

Przedawkowanie i interakcje z innymi lekami

W przypadku przedawkowania cytalopramu ryzyko ciężkich powikłań znacząco wzrasta, jeśli jednocześnie przedawkowano inne leki. Informowano o przypadkach śmiertelnych po przedawkowaniu samego cytalopramu, jednak w większości przypadków zgon nastąpił na skutek przedawkowania jednocześnie stosowanych leków. ¹³

Szczególnie niebezpieczne jest przedawkowanie cytalopramu w połączeniu z:

• Alkoholem
• Innymi lekami psychotropowymi
• Lekami wydłużającymi odstęp QT

W przypadku przedawkowania u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca/bradyarytmią, u pacjentów leczonych produktami wydłużającymi odstęp QT, lub u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi, np. z niedoczynnością wątroby, zaleca się monitorowanie EKG. ¹⁴

Wpływ na płodność, ciążę i laktację w kontekście interakcji

W kontekście interakcji należy zwrócić szczególną uwagę na stosowanie cytalopramu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią:

Ciąża

Opublikowane dane dotyczące kobiet w ciąży (ponad 2500 przypadków stosowania leku) nie wskazują na toksyczny wpływ, powodujący deformację płodu/noworodka. Jednakże, nie należy stosować cytalopramu u kobiet ciężarnych, chyba że jest to wyraźnie konieczne, wówczas należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka. ¹⁵

Dane z badań epidemiologicznych sugerują, iż stosowanie leków z grupy SSRI w ciąży, szczególnie w późnym etapie ciąży, może zwiększać ryzyko wystąpienia przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN). ¹⁶

Dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem. ¹⁷

Karmienie piersią

Cytalopram przenika do mleka ludzkiego. Ocenia się, że karmione piersią niemowlę otrzyma około 5% dawki przeznaczonej dla matki w przeliczeniu na masę ciała (mg/kg mc.). U niemowląt nie obserwowano objawów lub obserwowano jedynie objawy o małym znaczeniu. Dostępne dane nie wystarczają jednak do oceny zagrożenia dla dziecka. Zaleca się zachowanie ostrożności. ¹⁸

Płodność

Dane otrzymane na zwierzętach wykazały, że cytalopram może obniżać jakość spermy. Doniesienia dotyczące oddziaływania niektórych leków z grupy SSRI na ludzi wykazały, że wpływ na jakość spermy jest odwracalny. Dotychczas nie zaobserwowano wpływu na płodność u ludzi. ¹⁹

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Cytalopram wywiera niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Psychoaktywne produkty lecznicze mogą ograniczać zdolność wydawania osądów i reagowania na zagrożenia. Pacjentów należy poinformować o możliwości wystąpienia takich objawów i ostrzec o możliwości zaburzenia zdolności do prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń mechanicznych. ²⁰

W połączeniu z alkoholem lub innymi substancjami o działaniu depresyjnym na OUN, wpływ ten może być znacząco nasilony, co zwiększa ryzyko wypadków.