Właściwości farmakodynamiczne
Cefepime Kabi 1 g
Cefepim, cefalosporyna IV generacji (ATC: J01DE01), jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania bakteriobójczego, skutecznym wobec licznych bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu syntezy ściany komórkowej poprzez silne powinowactwo do białek wiążących penicyliny (PBP), zwłaszcza PBP3 u Escherichia coli i Enterobacter cloacae oraz PBP2. Cefepim wykazuje znaczną oporność na hydrolizę przez większość beta-laktamaz, w tym chromosomalnie kodowanych, co stanowi przewagę nad innymi beta-laktamami. Oporność może wynikać z modyfikacji PBP, produkcji beta-laktamaz ESBL, zmniejszonej przepuszczalności błony zewnętrznej lub aktywnego wypompowywania leku. EUCAST definiuje wartości graniczne MIC dla cefepimu: Enterobacteriaceae ≤1 mg/l (oporne >4 mg/l), Pseudomonas spp. ≤8 mg/l (oporne >8 mg/l), Streptococcus pneumoniae ≤1 mg/l (oporne >2 mg/l), Haemophilus influenzae ≤0,25 mg/l (oporne >0,25 mg/l), z zaleceniem stosowania dawek dożylnych 2 g 2-3 razy na dobę.
Właściwości farmakodynamiczne cefepimu
Cefepim należy do grupy farmakoterapeutycznej cefalosporyn czwartej generacji, sklasyfikowanej pod kodem ATC: J01DE01. W postaci chlorowodorku stanowi proszek o barwie od białej do bladożółtej, który po przygotowaniu roztworu może przyjmować barwę od bezbarwnej do bursztynowej.1
Mechanizm działania
Cefepim to antybiotyk o szerokim spektrum działania, wykazujący właściwości bakteriobójcze wobec licznych bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Jego działanie polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii. Charakterystyczną cechą cefepimu jest szybkie przenikanie do wnętrza komórek bakterii Gram-ujemnych. Mechanizm bakteriobójczy opiera się głównie na silnym powinowactwie do białek wiążących penicyliny (PBP), ze szczególnym uwzględnieniem PBP3 u Escherichia coli i Enterobacter cloacae oraz PBP2. Dodatkowo, umiarkowane powinowactwo do białek PBP1a i 1b przyczynia się do ogólnego działania bakteriobójczego tego antybiotyku.2
Mechanizmy oporności
Cefepim wykazuje niewielkie powinowactwo do kodowanych chromosomowo beta-laktamaz oraz znaczną oporność na hydrolizę przez większość enzymów z grupy beta-laktamaz, co stanowi istotną przewagę wobec innych antybiotyków beta-laktamowych.3
Bakterie mogą nabywać oporność na cefepim poprzez różne mechanizmy:
- Zmniejszenie powinowactwa cefepimu do białek wiążących penicyliny
- Wytwarzanie enzymów beta-laktamaz zdolnych do skutecznej hydrolizy cefepimu (szczególnie beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym i modyfikowane chromosomalnie)
- Obniżenie przepuszczalności zewnętrznej błony komórkowej, ograniczające dostęp cefepimu do PBP u bakterii Gram-ujemnych
- Aktywne usuwanie antybiotyku z komórki bakteryjnej za pomocą mechanizmu pompy wypływowej
4
Wartości graniczne EUCAST
Europejski Komitet Badania Wrażliwości Drobnoustrojów (EUCAST) określił następujące wartości graniczne dla cefepimu (stan na 2015.01.01, wersja 5.0):5
| Drobnoustrój | Wrażliwy | Oporny |
|---|---|---|
| Enterobacteriaceae | ≤1 mg/l | >4 mg/l |
| Pseudomonas spp. | ≤8 mg/l | >8 mg/l |
| Staphylococcus spp. | — | — |
| Streptococcus spp. (Grupy A, B, C, G) | — | — |
| Streptococcus pneumoniae | ≤1 mg/l | >2 mg/l |
| Viridans group streptococci | ≤0,5 mg/l | >0,5 mg/l |
| Haemophilus influenzae | ≤0,25 mg/l | >0,25 mg/l |
| Moraxella catarrhalis | ≤4 mg/l | >4 mg/l |
| Stężenia graniczne niezwiązane z gatunkiem drobnoustroju | ≤4 mg/l | >8 mg/l |
Należy uwzględnić następujące istotne informacje dotyczące wartości granicznych:6
- Wartości graniczne odnoszą się do leczenia dużymi dawkami
- Wrażliwość gronkowców na cefalosporyny określa się na podstawie wrażliwości na cefoksytynę (z wyjątkiem ceftazydymu, cefiksymu i ceftybutenu)
- Wrażliwość paciorkowców grup A, B, C i G na cefalosporyny wnioskuje się na podstawie ich wrażliwości na benzylopenicylinę
- Szczepy o wartościach MIC powyżej granicy wrażliwości są rzadkie i wymagają powtórnej identyfikacji oraz przesłania do laboratorium referencyjnego
- Wartości graniczne mają zastosowanie dla dawkowania dożylnego 2 g dwa razy na dobę lub większej dawki co najmniej 2 g trzy razy na dobę
Spektrum przeciwbakteryjne
Rozpowszechnienie oporności wśród drobnoustrojów może się różnić w zależności od lokalizacji geograficznej i czasu, dlatego przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest uwzględnienie lokalnych danych dotyczących oporności.7
Gatunki zwykle wrażliwe
Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:
- Staphylococcus aureus (wrażliwe na metycylinę)
- Streptococcus pyogenes
- Streptococcus pneumoniae (w tym szczepy oporne na penicylinę)
Tlenowe bakterie Gram-ujemne:
- Citrobacter freundii
- Enterobacter aerogenes
- Haemophilus influenzae
- Moraxella catarrhalis
- Morganella morganii
- Proteus mirabilis
- Proteus vulgaris
- Serratia marcescens
- Serratia liquefaciens
8
Gatunki, wśród których może występować problem oporności nabytej w trakcie leczenia
Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:
- Staphylococcus aureus
- Staphylococcus epidermidis
- Staphylococcus haemolyticus
- Staphylococcus hominis
Tlenowe bakterie Gram-ujemne:
- Acinetobacter baumannii
- Enterobacter cloacae
- Escherichia coli
- Klebsiella oxytoca
- Klebsiella pneumoniae
- Pseudomonas aeruginosa
9
Gatunki z wrodzoną opornością
Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:
- Enterococcus spp.
- Listeria monocytogenes
- Staphylococcus aureus (oporne na metycylinę)
Tlenowe bakterie Gram-ujemne:
- Stenotrophomonas maltophilia
Bakterie beztlenowe:
- Bacteroides spp.
- Clostridium difficile
Inne drobnoustroje:
- Chlamydia spp.
- Chlamydophila spp.
- Legionella spp.
- Mycoplasma spp.
10
Należy uwzględnić, że:<sup data-drug="Cefepime Kabi" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="° W czasie publikacji tej tabeli bieżące dane nie były dostępne. Dane na temat wrażliwości pozyskano z podstawowej literatury, standardowych opracowań i zaleceń terapeutycznych. + W co najmniej jednym regionie notuje się oporność występującą u ponad 50% drobnoustrojów. % Szczepy wytwarzające beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (ESBL) są zawsze oporne. 3 W warunkach ambulatoryjnych notuje się częstość oporności wynoszącą 11
- W co najmniej jednym regionie notuje się oporność występującą u ponad 50% drobnoustrojów
- Szczepy wytwarzające beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (ESBL) są zawsze oporne
- W warunkach ambulatoryjnych częstość oporności wynosi poniżej 10%
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania