Wpływ leku Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz na płodność, ciążę i laktację

Produkt złożony zawierający kandesartan cyleksetylu, amlodypinę i hydrochlorotiazyd wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje niezbędne do przekazania pacjentkom przez lekarza prowadzącego leczenie, z uwzględnieniem wpływu na poszczególne aspekty zdrowia prokreacyjnego.¹

Stosowanie podczas ciąży

Produkt leczniczy Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz podlega ścisłym ograniczeniom w okresie ciąży. Nie zaleca się jego stosowania w pierwszym trymestrze, natomiast jest bezwzględnie przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Lekarz powinien szczegółowo wyjaśnić pacjentce przyczyny tych ograniczeń związanych z poszczególnymi składnikami leku.²

Kandesartan cyleksetylu – antagonista receptora angiotensyny II (AIIRA)

Stosowanie kandesartanu cyleksetylu budzi poważne obawy w okresie ciąży. Mimo że dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogennego po ekspozycji na antagonistów receptora angiotensyny II w pierwszym trymestrze nie są jednoznaczne, nie można wykluczyć zwiększonego ryzyka dla rozwoju płodu. Przez analogię do inhibitorów ACE, należy zachować szczególną ostrożność.³

U pacjentek planujących ciążę lekarz powinien zastosować alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży. Po stwierdzeniu ciąży leczenie antagonistami receptora angiotensyny II należy natychmiast przerwać i w razie konieczności wdrożyć alternatywną terapię.⁴

Działania toksyczne na płód i noworodka występujące po ekspozycji na antagonistów receptora angiotensyny II w drugim i trzecim trymestrze ciąży obejmują:

• U płodu: pogorszenie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki
• U noworodka: niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemia

⁵

Jeżeli do ekspozycji na kandesartan doszło od drugiego trymestru ciąży, lekarz powinien zlecić badanie ultrasonograficzne oceniające czynność nerek i czaszkę płodu. Noworodki matek przyjmujących antagonistów receptora angiotensyny II wymagają ścisłej obserwacji pod kątem niedociśnienia tętniczego.⁶

Amlodypina podczas ciąży

Bezpieczeństwo stosowania amlodypiny u kobiet w ciąży nie zostało ustalone. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję po zastosowaniu dużych dawek. Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że stosowanie amlodypiny w ciąży zaleca się tylko w przypadkach, gdy nie ma bezpieczniejszej alternatywy terapeutycznej oraz gdy choroba stanowi większe ryzyko dla matki i płodu niż potencjalne działania niepożądane leku.⁷

Hydrochlorotiazyd podczas ciąży

Doświadczenie ze stosowaniem hydrochlorotiazydu w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze, jest ograniczone. Należy wyjaśnić pacjentce, że hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko, a jego podawanie w drugim i trzecim trymestrze może wywierać niekorzystny wpływ na:

• perfuzję płodowo-łożyskową
• stan noworodka, w tym ryzyko żółtaczki
• równowagę elektrolitową
• liczbę płytek krwi (małopłytkowość)

⁸

Bardzo istotne jest poinformowanie pacjentki, że hydrochlorotiazydu nie należy stosować w leczeniu obrzęków ciążowych, nadciśnienia ciążowego czy stanu przedrzucawkowego. Wynika to z ryzyka zmniejszenia objętości osocza i niedostatecznej perfuzji łożyska, przy braku korzystnego wpływu na przebieg choroby.⁹

Karmienie piersią

Produkt leczniczy Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz nie jest zalecany podczas karmienia piersią. Lekarz powinien zaproponować pacjentce alternatywne metody leczenia o lepiej ustalonych profilach bezpieczeństwa w okresie laktacji, szczególnie podczas karmienia piersią noworodka lub wcześniaka.¹⁰

Odnośnie do poszczególnych składników leku, lekarz powinien poinformować pacjentkę o następujących faktach:

• Hydrochlorotiazyd – przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach; w dużych dawkach może hamować laktację poprzez wywołanie znacznej diurezy
• Amlodypina – przenika do mleka ludzkiego; oszacowany odsetek dawki przyjmowanej przez niemowlę wynosi 3-7% (maksymalnie do 15%); wpływ amlodypiny na organizm niemowląt nie jest znany
• Kandesartan cyleksetylu – brak danych dotyczących przenikania do mleka ludzkiego

¹¹

Wpływ na płodność

Analizując wpływ poszczególnych składników produktu Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz na płodność, lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

• Kandesartan cyleksetylu – w badaniach na szczurach nie wykazano negatywnego wpływu na płodność
• Amlodypina – u niektórych pacjentów leczonych antagonistami kanałów wapniowych obserwowano odwracalne zmiany biochemiczne w główkach plemników; dane kliniczne dotyczące wpływu na płodność są niewystarczające; w jednym badaniu na szczurach odnotowano niekorzystny wpływ na płodność samców
• Hydrochlorotiazyd – w badaniach na zwierzętach nie wykazano wpływu na płodność i zapłodnienie

¹²

Zalecenia praktyczne dla lekarzy prowadzących leczenie

Postępowanie przy planowaniu ciąży

U pacjentek planujących ciążę, które są leczone produktem Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz, lekarz powinien:

1. Przeprowadzić szczegółową rozmowę na temat bezpieczeństwa stosowania leku w ciąży
2. Rozważyć zmianę terapii na leki o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży
3. Poinformować o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku zajścia w ciążę
4. Opracować plan monitorowania pacjentki w okresie planowania ciąży i we wczesnej ciąży

Postępowanie po potwierdzeniu ciąży

Jeśli pacjentka przyjmująca Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz zajdzie w ciążę, lekarz powinien:

1. Natychmiast odstawić lek
2. Wdrożyć alternatywne, bezpieczne leczenie hipotensyjne
3. Skierować pacjentkę do położnika celem oceny ewentualnych skutków ekspozycji płodu na składniki leku
4. Jeśli ekspozycja miała miejsce w II lub III trymestrze – zlecić badanie USG z oceną czynności nerek i budowy czaszki płodu
5. Poinformować położnika o konieczności szczególnej obserwacji noworodka po porodzie

Lekarz powinien także dokładnie poinformować pacjentkę o konieczności unikania samoleczenia i samodzielnego odstawiania leków ze względu na ryzyko destabilizacji ciśnienia tętniczego, co może być niebezpieczne zarówno dla matki jak i rozwijającego się płodu.¹³

Postępowanie w okresie karmienia piersią

U pacjentek karmiących piersią lekarz powinien:

1. Zaproponować zmianę leczenia na preparaty o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa podczas laktacji
2. Omówić korzyści i ryzyko związane z karmieniem piersią podczas stosowania leku, zwłaszcza w przypadku karmienia noworodka lub wcześniaka
3. W przypadku kontynuacji leczenia, poinformować o konieczności obserwacji niemowlęcia pod kątem potencjalnych działań niepożądanych