Przedawkowanie
Bibloc 3,75 mg
Przedawkowanie bisoprololu fumaranu, selektywnego beta-adrenolityku, może prowadzić do poważnych zaburzeń hemodynamicznych i przewodzenia sercowego, takich jak bradykardia, niedociśnienie tętnicze, blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, a także skurcz oskrzeli i ostra niewydolność serca. Opisano przypadki przyjęcia nawet do 2000 mg bisoprololu, jednak już dawka 15 mg (przy zalecanej 7,5 mg) może wywołać ciężkie zaburzenia przewodzenia i objawy neurologiczne, np. zawroty głowy. Szczególnie narażeni są pacjenci z niewydolnością serca, u których przedawkowanie może nasilać objawy kliniczne i wymagać stopniowego zwiększania dawki na początku terapii. Objawy przedawkowania wynikają z nadmiernej blokady receptorów beta-adrenergicznych i obejmują m.in. bradykardię, niedociśnienie, blok AV, skurcz oskrzeli, hipoglikemię oraz objawy niewydolności serca.
Przedawkowanie leku Bibloc (bisoprololu fumaran)
Przedawkowanie bisoprololu fumaranu stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Bisoprolol, jako selektywny beta-adrenolityk, w przypadku zażycia dawek przekraczających zalecane, może prowadzić do wielu niebezpiecznych objawów klinicznych związanych z nadmierną blokadą receptorów beta-adrenergicznych.1
Dane z przypadków klinicznych
W literaturze medycznej opisano przypadki przedawkowania bisoprololu, w tym ekstremalne przypadki przyjęcia nawet 2000 mg substancji czynnej. Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym i/lub chorobą wieńcową, którzy przedawkowali lek, doświadczali głównie bradykardii i/lub niedociśnienia tętniczego. Co istotne, w opisanych przypadkach wszyscy pacjenci powrócili do zdrowia po zastosowaniu odpowiedniego leczenia.2
Odnotowano również przypadki, gdzie już stosunkowo niewielkie przekroczenie dawki terapeutycznej (np. przyjęcie 15 mg zamiast zalecanej dawki 7,5 mg) powodowało poważne zaburzenia przewodnictwa w postaci bloku przedsionkowo-komorowego III stopnia, bradykardii i zawrotów głowy.3
Szczególna wrażliwość pacjentów z niewydolnością serca
Należy podkreślić, że osobnicza wrażliwość na pojedynczą, dużą dawkę bisoprololu wykazuje znaczne zróżnicowanie. Pacjenci z niewydolnością serca są szczególnie narażeni na powikłania związane z przedawkowaniem i prawdopodobnie wykazują zwiększoną wrażliwość na działanie tego leku. Z tego powodu u tych pacjentów konieczne jest stosowanie protokołu stopniowego zwiększania dawki na początku terapii.4
Objawy przedawkowania
Przedawkowanie bisoprololu może manifestować się szerokim spektrum objawów klinicznych, które wynikają z nasilonej blokady receptorów beta-adrenergicznych. Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą szczegółowy opis objawów przedawkowania tego leku.5
| Objaw przedawkowania | Opis kliniczny | Dawka związana z wystąpieniem objawu |
|---|---|---|
| Bradykardia | Nadmierne zwolnienie rytmu serca wskutek blokady receptorów beta-adrenergicznych w mięśniu sercowym. Może prowadzić do zaburzeń perfuzji narządów. | Może wystąpić już przy niewielkim przekroczeniu dawki terapeutycznej (np. 15 mg zamiast 7,5 mg) |
| Niedociśnienie tętnicze | Znaczny spadek ciśnienia tętniczego mogący prowadzić do wstrząsu, zawrotów głowy, omdleń i zaburzeń perfuzji narządów. | Opisywane przy różnych dawkach przedawkowania, w tym przy przyjęciu do 2000 mg |
| Blok przedsionkowo-komorowy | Zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, szczególnie w postaci bloku III° mogące prowadzić do całkowitego przerwania przewodnictwa. | Odnotowano przy dawce 15 mg zamiast 7,5 mg |
| Skurcz oskrzeli | Obturacja dróg oddechowych wskutek blokady receptorów beta-2 w oskrzelach, prowadząca do duszności i świszczącego oddechu. Szczególnie niebezpieczna u pacjentów z chorobami płuc. | Nie określono konkretnej dawki |
| Ostra niewydolność serca | Nasilenie objawów niewydolności serca wskutek zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego. Może objawiać się dusznością, obrzękami, zastojem w krążeniu płucnym. | Szczególne ryzyko u pacjentów z wcześniejszą niewydolnością serca, nawet przy niewielkim przedawkowaniu |
| Hipoglikemia | Obniżenie stężenia glukozy we krwi mogące powodować zaburzenia świadomości, drżenia, pocenie się, osłabienie. Spowodowane zahamowaniem procesów glikogenolizy i glukoneogenezy. | Nie określono konkretnej dawki |
| Zawroty głowy | Uczucie wirowania, niestabilności, zaburzenia równowagi związane z niedociśnieniem i/lub bradykardią. | Odnotowano przy dawce 15 mg zamiast 7,5 mg |
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Leczenie przedawkowania bisoprololu powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych z możliwością ciągłego monitorowania parametrów życiowych pacjenta. Dotychczasowe dane wskazują, że bisoprolol prawie nie ulega dializie, co ogranicza możliwości przyspieszenia eliminacji leku z organizmu.6
Zalecenia ogólne
W przypadku przedawkowania bisoprololu należy przede wszystkim przerwać podawanie leku i wdrożyć leczenie podtrzymujące oraz objawowe. Dalsze postępowanie powinno uwzględniać spodziewane działanie farmakologiczne bisoprololu oraz opierać się na zaleceniach dotyczących postępowania w przedawkowaniu innych beta-adrenolityków.7
Postępowanie w zależności od objawów
Leczenie poszczególnych objawów przedawkowania bisoprololu powinno być dostosowane do ich charakteru i nasilenia:8
- Bradykardia – należy podać dożylnie atropinę. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi zaleca się ostrożne podawanie izoprenaliny lub innego leku o dodatnim działaniu chronotropowym. W szczególnych przypadkach może być konieczne przezżylne wszczepienie czasowego stymulatora serca.9
- Niedociśnienie tętnicze – wymaga dożylnego podania płynów oraz leków wazopresyjnych (zwężających naczynia). Korzystne efekty może przynieść również dożylne podanie glukagonu.10
- Blok przedsionkowo-komorowy (II° lub III°) – pacjent wymaga ścisłej obserwacji. Należy zastosować dożylny wlew izoprenaliny lub wszczepić czasowy stymulator serca.11
- Ostra niewydolność serca – wymaga dożylnego podania leków moczopędnych, leków o działaniu inotropowym dodatnim oraz leków rozszerzających naczynia.12
- Skurcz oskrzeli – należy zastosować leki rozszerzające oskrzela, takie jak izoprenalina, beta-2-sympatykomimetyki i/lub aminofilina.13
- Hipoglikemia – wymaga dożylnego podania glukozy.14
Monitorowanie pacjenta
Pacjent po przedawkowaniu bisoprololu wymaga ciągłego monitorowania czynności życiowych, w tym: ciśnienia tętniczego, częstości i rytmu serca (monitorowanie EKG), saturacji, parametrów oddechowych oraz stężenia glukozy we krwi. Monitorowanie powinno być kontynuowane do czasu ustabilizowania się parametrów życiowych.15
Należy pamiętać, że u pacjentów z niewydolnością serca przedawkowanie może powodować szczególnie nasilone objawy, wymagające intensywnego leczenia i monitorowania stanu klinicznego.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania